Με το βλέμμα στραμμένο στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της συμφωνίας που έχει επιτευχθεί για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, χαρακτηρίζοντάς την το σημαντικότερο κέρδος της παρούσας συγκυρίας.
Μετά το τέλος της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, ο πρωθυπουργός εξέφρασε την ελπίδα να μην υπάρξουν νέες αναταράξεις που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο το συγκεκριμένο σκέλος της συμφωνίας, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου αποτελεί κοινή προτεραιότητα για όλα τα κράτη-μέλη του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Στο ίδιο πλαίσιο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής της Ελλάδας σε αποστολή ασφαλείας στην περιοχή, εφόσον αυτή διαθέτει σαφή διεθνή νομιμοποίηση από τον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
«Η Ελλάδα θα ήταν πρόθυμη να συμμετέχει σε κάποιο είδους αποστολή η οποία θα πρέπει να έχει διεθνή νομιμοποίηση σε επίπεδο ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών», ανέφερε χαρακτηριστικά, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν βρίσκεται σήμερα στο τραπέζι και πως ο βασικός στόχος παραμένει η επιστροφή στο προηγούμενο status quo.
Ο κ. Μητσοτάκης υπενθύμισε ότι πριν από το ξέσπασμα του πολέμου η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ ήταν απολύτως ελεύθερη και δεν υπήρχε καμία συζήτηση ούτε για επιβολή τελών ούτε για ανάπτυξη ειρηνευτικής αποστολής.
«Η Ελλάδα έχει αποδείξει ότι μπορεί να είναι παρούσα στο πεδίο όταν αυτό απαιτείται», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «σε περίπτωση που απαιτηθεί οποιαδήποτε πρόσθετη συνεισφορά μας, δεν θα διστάσουμε να το κάνουμε».
Στο μέτωπο της Ευρώπης, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, παραδεχόμενος ότι οι αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών παραμένουν μεγάλες.
«Θα είναι μια εξαιρετικά δύσκολη διαπραγμάτευση. Υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις», είπε, επαναλαμβάνοντας ότι στόχος είναι η ολοκλήρωση των συζητήσεων έως το τέλος του έτους, αν και «αυτή τη στιγμή υπάρχουν πολύ μεγάλες αποστάσεις».
Για την ελληνική πλευρά, όπως ξεκαθάρισε, η διατήρηση των πόρων της πολιτικής συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Την ίδια στιγμή, η Αθήνα βλέπει θετικά την πρόβλεψη για αυξημένη χρηματοδότηση στο πεδίο της μετανάστευσης.
Ερωτηθείς για το ποιος θα μπορούσε να συνομιλήσει με τον Βλαντίμιρ Πούτιν εκ μέρους της Ευρώπης, ο πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν διεκδικεί ρόλο διαμεσολαβητή. Αν, ωστόσο, χρειαστεί να υπάρξει δίαυλος επικοινωνίας, αυτός θα πρέπει να εκφράζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, καθώς οι αποφάσεις που έχουν ληφθεί για τον πόλεμο αφορούν το σύνολο των ευρωπαίων ηγετών.
«Στην περίπτωση αυτή πρέπει να το αναδείξει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου», ανέφερε.
Στο μεταναστευτικό, ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε τον νέο κανονισμό επιστροφών «ακόμη ένα όπλο» στη φαρέτρα τόσο της Ελλάδας όσο και της Ευρώπης. Υπενθύμισε ότι η χώρα έχει ήδη ενεργό παρουσία στο συγκεκριμένο πεδίο και σημείωσε ότι οι επιστροφές προς την Αίγυπτο λειτούργησαν αποτρεπτικά, καθώς μετά την έναρξή τους μειώθηκε αισθητά ο αριθμός των Αιγυπτίων που έφταναν παράνομα στην Κρήτη.
Αναφερόμενος στη συζήτηση για τη δημιουργία κέντρων επεξεργασίας αιτήσεων ασύλου εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραδέχθηκε ότι πρόκειται για μια ιδέα που συζητείται εδώ και αρκετό καιρό και πλέον μπορεί να εξεταστεί πιο σοβαρά ως επιλογή πολιτικής.
Για την Ελλάδα, πάντως, η άμεση προτεραιότητα παραμένει η ανάσχεση των μεταναστευτικών ροών από την ανατολική Λιβύη προς την Κρήτη.
Ο πρωθυπουργός μίλησε για σημαντική μείωση των ροών στα χερσαία και στα ανατολικά σύνορα, ενώ αποκάλυψε ότι έχουν αναπτυχθεί ουσιαστικές επαφές με την πολιτική και στρατιωτική ηγεσία της ανατολικής Λιβύης.
«Έχουμε αναπτύξει ένα καλό δίαυλο, έτσι ώστε να εξασφαλίσουμε σε πρώτη φάση ότι οι ροές από την περιοχή του Τομπρούκ προς την Κρήτη τους επόμενους μήνες θα περιοριστούν σημαντικά», ανέφερε.
Σχετικά με την ακρίβεια και τις τιμές των καυσίμων, ο κ. Μητσοτάκης σημείωσε ότι ήδη καταγράφεται αισθητή μείωση στις τιμές της βενζίνης και του diesel. Όπως εξήγησε, συνήθως απαιτείται περίπου μία εβδομάδα ώστε η πτώση στην τιμή της πρώτης ύλης να φτάσει μέχρι την αντλία.
Παράλληλα διαβεβαίωσε ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί βρίσκονται σε πλήρη εγρήγορση, ώστε η μείωση να περάσει πραγματικά στον καταναλωτή, τόσο στη βενζίνη όσο και στο πετρέλαιο κίνησης, το οποίο για τον συγκεκριμένο μήνα επιδοτείται επιπλέον με 0,15 ευρώ ανά λίτρο.
Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, η αποκλιμάκωση των ενεργειακών τιμών αναμένεται να συμβάλει και στη μείωση του πληθωρισμού, καθώς η άνοδος που καταγράφηκε τους τελευταίους μήνες οφείλεται, όπως είπε, αποκλειστικά στις διεθνείς εξελίξεις.
Κλείνοντας, αναφέρθηκε στις προχωρημένες συζητήσεις που διεξάγει η Ελλάδα με την Ουκρανία για συνεργασία στον τομέα των μη επανδρωμένων οχημάτων.
«Είμαστε σε προχωρημένες συζητήσεις με την Ουκρανία για τη δυνατότητα μίας συμφωνίας η οποία θα επιτρέπει στη χώρα μας να αξιοποιήσει την τεχνογνωσία που οι Ουκρανοί έχουν αναπτύξει σε μη επανδρωμένα οχήματα, είτε αυτά είναι ιπτάμενα είτε είναι χερσαία ή υποθαλάσσια», δήλωσε.
Αν και απέφυγε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες, εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι οι σχετικές συζητήσεις μπορούν να ολοκληρωθούν σύντομα, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συνεργασία βρίσκεται σε ώριμο στάδιο.