Tου ΑΝΕΣΤΗ ΝΤΟΚΑ
Επιδιώκοντας ασφάλεια ή αποδόσεις, οι Έλληνες αποταμιευτές αναζήτησαν εναλλακτικές από την αγορά χρυσών λιρών, το παραδοσιακό καταφύγιο των επενδυτών σε περιόδους αβεβαιότητας, έως τα εταιρικά ομόλογα, τα οποία δίνουν καλές αποδόσεις με λελογισμένο ρίσκο.
Αν κάποτε ήταν ο υπερπληθωρισμός και οι συχνές υποτιμήσεις της δραχμής που οδηγήσουν τους αποταμιευτές να μετατρέψουν τις καταθέσεις τους σε χρυσές λίρες, σήμερα είναι η αβεβαιότητα αλλά και η προοπτική ανόδου της. Κατά τη διάρκεια του α΄ εξαμήνου του 2017, η αξία των αγοραπωλησιών χρυσών λιρών στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στα 25,959 εκατ. ευρώ. Μεγαλύτερος ήταν ο αριθμός των πολιτών που αγόρασε χρυσές λίρες από αυτούς που προχώρησαν σε ρευστοποιήσεις. Ειδικότερα, οι αγορές χρυσών λιρών τόσο από τα καταστήματα της Τράπεζας της Ελλάδος όσο και από την Τράπεζα Πειραιώς έφθασαν αθροιστικά τις 54.598 λίρες το διάστημα Ιανουάριος-Ιούνιος 2017 έναντι πωλήσεων 39.360 χρυσών λιρών το ίδιο διάστημα.
Σε επίπεδο απόδοσης της χρυσής λίρας, η οποία εμφανίζει μεταβλητότητα από την αρχή της χρονιάς, θα πρέπει να σημειώσουμε τα εξής: εάν ένας καταθέτης είχε αγοράσει 40 λίρες στις 2 Ιανουαρίου 2017 που
αντιστοιχούν σε ένα ποσό περίπου 10.000 ευρώ και τις ρευστοποιούσε χθες, θα εξασφάλιζε απόδοση 0,58%.
Η φετινή πορεία του συμβολαίου παραγώγων χρυσού χαρακτηρίζεται από υψηλή μεταβλητότητα. Μάλιστα, αξίζει να σημειώσουμε ότι στις 4 Σεπτεμβρίου 2017 κατεγράφη το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων σχεδόν 10 μηνών (Νοέμβριος 2016) στα 1.338,37 δολάρια/ουγγιά με άνοδο κατά 1,04%. Αιτία ήταν η νέα πυρηνική δοκιμή της Βόρειας Κορέας. Στο τρίμηνο Ιουλίου-Σεπτεμβρίου 2017, ο χρυσός έχει ανατιμηθεί πάνω από 7% και σχεδόν 16% από τις αρχές του έτους.
Πρέπει να σημειωθεί ότι από το ξεκίνημα της κρίσης στην Ελλάδα το 2009, ήταν εμφανής η αντίδραση του κοινού (εξαργυρώθηκαν 316.143 τεμάχια και αγοράστηκαν 180.493 στοιχεία της ΤτΕ) κυρίως από τον φόβο του «αγνώστου» και την ανάγκη εξασφάλισης ρευστότητας. Κάτι ανάλογο είχε παρατηρηθεί και παλαιότερα. Για παράδειγμα, η ανησυχία του κοινού για το μέλλον του ευρώ είχε οδηγήσει στον υπερδιπλασιασμό των πωλήσεων χρυσών λιρών τα πρώτα χρόνια του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος από την ΤτΕ. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι το 2002 είχαν ρευστοποιηθεί 162.075 χρυσές λίρες, ενώ είχαν αγοραστεί 98.419, και τη χρονιά των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας το 2004 ρευστοποιήθηκαν 226.698 τεμάχια έναντι αγορών 73.084 τεμαχίων.
Στη νέα αγορά των εταιρικών ομολόγων στο Χρηματιστήριο Αθηνών, που φέτος συμπλήρωσε ένα χρόνο λειτουργίας, το 70% των ποσών που επενδύεται από τους αποταμιευτές είναι κεφάλαια που μεταφέρονται από τις καταθέσεις που τηρούν στις τράπεζες, ενώ ένα μικρότερο ποσοστό της τάξεως του 20% είναι από χρήματα τα οποία βγαίνουν από θυρίδες ή μετρητά που διακινούνται εκτός τραπεζικού συστήματος. Βασική αιτία που στρέφει τους καταθέτες στις ομολογιακές εκδόσεις είναι η χαμηλή απόδοση των προθεσμιακών καταθέσεων. Είναι χαρακτηριστικό ότι το μέσο επιτόκιο στις προθεσμιακές καταθέσεις έχει υποχωρήσει περίπου στο 0,5%, ακόμα και για μεγάλα ποσά, τη στιγμή που το μέσο επιτόκιο των εταιρικών ομολόγων είναι μεταξύ 3%-4%.
