Η συγκράτηση των δαπανών και η καλή πορεία των εσόδων αποτελούν "καλό σημάδι" για τον κρατικό προϋπολογισμό στο πρώτο εξάμηνο του έτους, καθώς σε ταμειακή βάση παρουσίασε πρωτογενές πλεόνασμα 2,47 δισ. ευρώ έναντι στόχου για πρωτογενές έλλειμμα ύψους 1 δισ. ευρώ. Πάντως, προβληματισμό προκαλεί η πορεία του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ), καθώς στα τέλη Ιουνίου οι δαπάνες για επενδύσεις ήταν μόλις 1,3 δισ. ευρώ, όταν ο ετήσιος στόχος προβλέπει ότι θα πρέπει να γίνουν επενδύσεις ύψους 6,75 δισ. ευρώ.
Η υπέρβαση κατά 3,5 δισ. ευρώ σε σχέση με το τι είχε προβλεφθεί για το πρωτογενές πλεόνασμα στο πρώτο εξάμηνο αποδίδεται κυρίως στη συγκράτηση των δαπανών κατά 3,35 δισ. ευρώ (1,8% του ΑΕΠ). Μάλιστα, ο συντονιστής οικονομικών υποθέσεων της Ν.Δ., Χρ. Σταϊκούρας, ανέφερε χθες μέσω Τwitter ότι αν δεν αλλάξει η κατάσταση, ο «κόφτης» (ο αυτόματος μηχανισμός διόρθωσης πιθανών δημοσιονομικών αποκλίσεων που ψηφίστηκε προσφάτως) ενεργοποιήθηκε, υπό την έννοια ότι η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε συγκράτηση δαπανών κοντά στο νομοθετημένο ανώτατο όριο που προβλέπει ο «κόφτης» (2% του ΑΕΠ) σε περίπτωση ενεργοποίησής του. Πάντως, να σημειωθεί ότι από τα 3,35 δισ. ευρώ, τα 883 εκατ. ευρώ αφορούν λιγότερες δαπάνες του ΠΔΕ, που αναμένεται στο δεύτερο εξάμηνο να πραγματοποιηθούν.
Την ίδια ώρα, τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ήταν κατά 146 εκατ. ευρώ υψηλότερα από τον στόχο, ενώ τα έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού πριν από την επιστροφή φόρων παρουσίασαν υπέρβαση 1 δισ. ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι τον Ιούνιο του 2016 αυξήθηκε ο υψηλός συντελεστής ΦΠΑ από το 23% στο 24%, γεγονός το οποίο βοήθησε στη θετική πορεία των εσόδων. Ωστόσο, η υπέρβαση αυτή αντισταθμίστηκε σε μεγάλο βαθμό από τα λιγότερα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, τα οποία διαμορφώθηκαν στα 2 δισ. ευρώ, όταν ο στόχος ήταν να εισπραχθούν 2,67 δισ. ευρώ.
Η μεγάλη προσαρμογή, όμως, έχει συντελεσθεί από την πλευρά των δαπανών. Στο πρώτο εξάμηνο του 2016, οι συνολικές δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού ήταν κατά 3,35 δισ. ευρώ χαμηλότερες του στόχου. Από το ποσό αυτό, τα 2,1 δισ. ευρώ συγκράτησης προέκυψαν από τις πρωτογενείς δαπάνες, ενώ κατά 308 εκατ. ευρώ λιγότερες ήταν οι πληρωμές για εξοπλιστικά προγράμματα.
Εξίσου σημαντική είναι η μη διάθεση πόρων για επενδύσεις. Οι δαπάνες του ΠΔΕ ανήλθαν σε 1,3 δισ. ευρώ, όταν ο στόχος ήταν να έχουν διατεθεί για επενδύσεις 2,1 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο (συγκράτηση 883 εκατ. ευρώ). Η υστέρηση αυτή προήλθε κυρίως από το σκέλος των συγχρηματοδοτούμενων από την Ε.Ε. έργων, καθώς μέχρι τα τέλη Ιουνίου είχαν δαπανηθεί 1 δισ. ευρώ για έργα αντί στόχου για 2 δισ. ευρώ. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι η κατάσταση θα εξομαλυνθεί στο δεύτερο εξάμηνο και θα επιτευχθεί ο ετήσιος στόχος για δαπάνες 6,75 δισ. ευρώ.
Μόνο τον Ιούνιο του 2016, το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 3,8 δισ. ευρώ και ήταν μειωμένο κατά 183 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο. Τα καθαρά έσοδα του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν στα 3,7 δισ. ευρώ, καταγράφοντας μικρή αύξηση (15 εκατ. ευρώ) σε σχέση με τον μηνιαίο στόχο.
Στο σκέλος των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού, τον Ιούνιο αυτές ανήλθαν σε 3,9 δισ. ευρώ και ήταν μειωμένες κατά 612 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου, ενώ oι δαπάνες του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 3,7 δισ. ευρώ καταγράφοντας μείωση της τάξης των 100 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.
Επίσης, οι δαπάνες του Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων διαμορφώθηκαν σε 188 εκατ. ευρώ, μειωμένες κατά 512 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.
