Η έλλειψη προσιτής κατοικίας, η πληθυσμιακή συρρίκνωση της ελληνικής υπαίθρου και το περιορισμένο ενδιαφέρον των νέων για τα τεχνικά επαγγέλματα αναδείχθηκαν σε τρεις μεγάλες προκλήσεις για την αγορά ακινήτων, στο πλαίσιο της Prodexpo 2026, που πραγματοποιείται στο Ωδείο Αθηνών στις 14-15 Οκτωβρίου.
Νέα έρευνα του Spitogatos έδειξε ότι η πίεση της ζήτησης σε σχέση με τη διαθέσιμη προσφορά είναι τριπλάσια στις ενοικιάσεις έναντι των πωλήσεων, ενώ πανελλαδική έρευνα της Orientum κατέγραψε ότι οι τεχνικές εργασίες βρίσκονται μόλις στην 36η θέση μεταξύ 38 επαγγελματικών κατηγοριών στις προτιμήσεις των μαθητών λυκείου.
Spitogatos: Η προσιτή κατοικία έχει οκταπλάσια πίεση από την ακριβή
Το μέγεθος της ανισορροπίας μεταξύ προσφοράς και ζήτησης παρουσίασαν ο Δημήτρης Μελαχροινός, Συνιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος του Spitogatos, και ο Δημήτρης Τσατίρης, Επιχειρησιακός Διευθυντής της εταιρείας, μέσα από ανάλυση των διαθέσιμων ακινήτων και της συμπεριφοράς των ενδιαφερόμενων χρηστών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, πανελλαδικά καταγράφονται 2,4 μοναδικά αιτήματα ενδιαφέροντος ανά διαθέσιμο ακίνητο προς ενοικίαση, έναντι 0,79 στις πωλήσεις. Οι αναζητήσεις φτάνουν τις 23 ανά ακίνητο στις ενοικιάσεις, έναντι σχεδόν 12 στις πωλήσεις. Η μεγαλύτερη πίεση εντοπίζεται στα χαμηλότερα επίπεδα τιμών. Στην Αττική, η ζήτηση για κατοικίες με ενοίκιο κάτω των 600 ευρώ υπερβαίνει κατά πολύ τη διαθέσιμη προσφορά, ενώ πολλά από τα ακίνητα αυτής της κατηγορίας βρίσκονται σε χαμηλή ενεργειακή κλάση ή χρειάζονται παρεμβάσεις.
Στις πωλήσεις, το μεγαλύτερο έλλειμμα αφορά κατοικίες αξίας έως 300.000 ευρώ, όπου συγκεντρώνεται και η πλειονότητα των αναζητήσεων από Έλληνες ενδιαφερομένους. Αντίθετα, στα ακριβότερα ακίνητα, ιδιαίτερα πάνω από τις 550.000 ευρώ, η σχέση προσφοράς και ζήτησης εμφανίζεται περισσότερο ισορροπημένη.
Η ανάλυση αποκάλυψε μεγάλες διαφορές ακόμη και μεταξύ γειτονικών περιοχών. Στο Κεφαλάρι καταγράφηκαν σχεδόν οκτώ αιτήματα ενδιαφέροντος ανά διαθέσιμο ακίνητο και 262 αναζητήσεις ανά ακίνητο αξίας έως 300.000 ευρώ. Αντίστοιχα, στο Νέο Ψυχικό η πίεση για ενοικίαση κατοικίας έως 600 ευρώ ήταν ιδιαίτερα υψηλή. Όπως ανέφερε, ο κ. Μελαχροινός, η προσιτή κατοικία δέχεται κατά μέσο όρο οκταπλάσια πίεση σε σχέση με την ακριβότερη, ενώ μεταξύ κοντινών περιοχών οι αποκλίσεις μπορούν να φτάσουν τις 12 έως 14 φορές.
Οι δύο εκπρόσωποι του Spitogatos υποστήριξαν ότι απαιτείται άμεση και σημαντική αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Ο κ.Τσατίρης επισήμανε ότι προγράμματα ενίσχυσης της ζήτησης, όπως το «Σπίτι μου», παρότι έχουν κοινωνικό πρόσημο, εντείνουν την ανισορροπία όταν δεν συνοδεύονται από αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος. «Αυτό που κατά την άποψή μας πρέπει να γίνει είναι αυτό το σοκ προσφοράς, να μπουν πολλά ακίνητα στην αγορά», ανέφερε, τονίζοντας ότι τα μέτρα πρέπει να είναι στοχευμένα και όχι οριζόντια, καθώς οι ελλείψεις διαφοροποιούνται σημαντικά από περιοχή σε περιοχή.
Μέτσοβο: Από τους 4.000 στους 1.200 κατοίκους
Τη δύσκολη πραγματικότητα της ελληνικής υπαίθρου ανέδειξε η Δήμαρχος Μετσόβου Μαρία-Χριστίνα Αβέρωφ, στη συζήτηση για την αναζωογόνηση των χωριών και τη δημογραφική ανανέωση, την οποία συντόνισε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Dimand, Δημήτρης Ανδριόπουλος.
«Όταν μεγάλωνα εγώ στο Μέτσοβο ήμασταν 4.000 κάτοικοι. Πλέον είμαστε με το ζόρι 1.200», ανέφερε, περιγράφοντας τη συρρίκνωση της τοπικής κοινωνίας. Όπως είπε, τα περίπου 30.000 πρόβατα που υπήρχαν παλαιότερα στην περιοχή έχουν περιοριστεί σε περίπου 5.000, αποτυπώνοντας την υποχώρηση της κτηνοτροφίας και της παραγωγικής δραστηριότητας. Υποστήριξε ότι δεν είναι ρεαλιστικό να διασωθούν όλοι οι μικροί οικισμοί χωρίς συνολικό σχεδιασμό και πρότεινε την ενίσχυση των κεφαλοχωριών, ώστε να λειτουργήσουν ως κέντρα στήριξης των μικρότερων κοινοτήτων.
Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευάγγελος Κυριαζόπουλος, αναγνώρισε ότι η αναστροφή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης απαιτεί συνδυασμό πολιτικών και χρόνο. Επισήμανε ότι η προσβασιμότητα σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης είναι καθοριστική, ενώ ανέφερε το Μέτσοβο και την ευρύτερη περιοχή της Ηπείρου ως παραδείγματα περιοχών που παρουσιάζουν αντοχές.
Ο Σωτήρης Τσουκαρέλης, από τον συνεταιρισμό The High Mountains, περιέγραψε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν όσοι επιχειρούν να εγκατασταθούν σε ορεινά χωριά. «Η απουσία βασικών υπηρεσιών, καταστημάτων, ιατρικής υποστήριξης και καθημερινών υποδομών οδηγεί αρκετούς να επιστρέψουν στις πόλεις μέσα σε λίγους μήνες ή χρόνια». Όπως τόνισε, «η εγκατάσταση στην ύπαιθρο προϋποθέτει όχι μόνο κατοικία και εργασία, αλλά και δεξιότητες που συχνά απουσιάζουν από όσους έχουν μεγαλώσει στα αστικά κέντρα».
Έρευνα: Μόλις στο 2,52% το ενδιαφέρον για τεχνικά επαγγέλματα
Σοβαρό πρόβλημα για το μέλλον των κατασκευών ανέδειξε η πανελλαδική έρευνα επαγγελματικών ενδιαφερόντων της Orientum, τα αποτελέσματα της οποίας παρουσίασε ο Συνιδρυτής της εταιρείας Σπύρος Μιχαλούλης.
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν περίπου 27.000 μαθητές λυκείου την περίοδο 2022-2024, εξέτασε το ενδιαφέρον των εφήβων για 38 επαγγελματικές κατηγορίες. Οι τεχνικές εργασίες κατατάσσονται στην 36η θέση, με μόλις 2,52% των μαθητών να εμφανίζει υψηλό ενδιαφέρον. Τα logistics βρίσκονται στην 33η θέση, οι κατασκευές στην 31η, ο τουρισμός και η φιλοξενία στην 30ή και η μηχανολογία στην 24η. Αντίθετα, στην κορυφή των προτιμήσεων βρίσκεται η επιχειρηματικότητα.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόσταση των κοριτσιών από τα συγκεκριμένα επαγγέλματα: μόλις το 0,53% εμφανίζει υψηλό ενδιαφέρον για τεχνικές εργασίες, το 4,30% για κατασκευές και το 4,29% για μηχανολογία.
Ο ίδιος απέδωσε μέρος του προβλήματος στην ελλιπή ενημέρωση των μαθητών για τις πραγματικές επαγγελματικές επιλογές και στα στερεότυπα που εξακολουθούν να επηρεάζουν τις αποφάσεις τους. «Δεν αρκεί απλά να δημιουργούμε θέσεις εργασίας, πρέπει να δημιουργούμε και την επιθυμία των νέων να τις επιλέξουν», τόνισε, καλώντας τις επιχειρήσεις να έρθουν σε επαφή με τους μαθητές ήδη από το σχολείο.
