Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Αθηνών (ΕΒΕΑ), συμμετέχοντας ενεργά θεσμικά και υπεύθυνα στον δημόσιο διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κατέθεσε αναλυτικό Υπόμνημα Θέσεων προς τον Πρωθυπουργό και τους Αρχηγούς των Κοινοβουλευτικών Κομμάτων. Το Επιμελητήριο υπογραμμίζει την ανάγκη η διαδικασία αυτή να αποτελέσει πεδίο εθνικής ωριμότητας και ευρείας συνεννόησης, θέτοντας τις στέρεες βάσεις για την Ελλάδα των επόμενων δεκαετιών.
Σε δήλωσή του, ο Πρόεδρος του ΕΒΕΑ, κ. Γιάννης Μπρατάκος, επισημαίνει: «Η Ελλάδα έχει κάνει σημαντικά βήματα τα τελευταία χρόνια. Παραμένει, όμως, μπροστά σε μεγάλες προκλήσεις: παραγωγικότητα, δημογραφικό, δεξιότητες, κλιματική προσαρμογή, τεχνολογική μετάβαση, ενεργειακό κόστος, ταχύτητα Δικαιοσύνης, ποιότητα Δημόσιας Διοίκησης, θεσμική εμπιστοσύνη. Η Συνταγματική Αναθεώρηση μπορεί να γίνει το θεμέλιο ενός νέου παραγωγικού και θεσμικού συμβολαίου. Ενός συμβολαίου που θα αναγνωρίζει ότι η ανάπτυξη χρειάζεται σταθερούς κανόνες, η επιχειρηματικότητα δημιουργεί θέσεις εργασίας και κοινωνικό πλούτο, η φορολογική ασφάλεια είναι προϋπόθεση επενδύσεων, η γρήγορη Δικαιοσύνη είναι θεμέλιο εμπιστοσύνης, το Δημόσιο πρέπει να υπηρετεί και να αξιολογείται, η εκπαίδευση πρέπει να συνδεθεί με το μέλλον της εργασίας, η τεχνολογία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο, η πράσινη μετάβαση πρέπει να είναι δίκαιη και εφαρμόσιμη, οι θεσμοί πρέπει να ενώνουν και όχι να διχάζουν. Το ΕΒΕΑ, με αίσθημα ευθύνης απέναντι στις επιχειρήσεις, στους εργαζόμενους και στην κοινωνία, δηλώνει την ετοιμότητά του να συμβάλει θεσμικά, τεκμηριωμένα και υπεύθυνα στη διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης, με στόχο μια αναθεώρηση που θα ενισχύσει την εμπιστοσύνη, θα απελευθερώσει τις παραγωγικές δυνάμεις της χώρας και θα αποτελέσει κοινό τόπο εθνικής συνεννόησης, θεσμικής ωριμότητας και αναπτυξιακής προοπτικής».
Στο πλαίσιο αυτό, το ΕΒΕΑ προτείνει η Συνταγματική Αναθεώρηση να κινηθεί γύρω από τις ακόλουθες εγγυήσεις:
1. Πεδίο εθνικής συνεννόησης: Μετατροπή της Αναθεώρησης σε διαδικασία εθνικής ωριμότητας και μέγιστης δυνατής πολιτικής συναίνεσης, μακριά από μικροκομματικές αντιπαραθέσεις.
2. Φορολογική Ασφάλεια και Προβλεψιμότητα: Συνταγματική κατοχύρωση της αρχής ότι δεν μπορεί να υπάρξει αναδρομική φορολογική ή οικονομική επιβάρυνση, με εξαίρεση μόνο τις απολύτως αιτιολογημένες περιπτώσεις δημοσίου συμφέροντος. Κάθε νέο φορολογικό ή ασφαλιστικό μέτρο να συνοδεύεται από έκθεση οικονομικών επιπτώσεων, ειδική αξιολόγηση για τις ΜΜΕ και πραγματική διαβούλευση με εύλογο χρόνο προσαρμογής.
3. Προστασία της περιουσίας και της επιχειρηματικής αξίας: Επέκταση της συνταγματικής προστασίας από την παραδοσιακή «ιδιοκτησία» στην ευρύτερη έννοια της «περιουσίας», καλύπτοντας την επιχειρηματική και άυλη περιουσία (σήματα, πατέντες, τεχνογνωσία). Θέσπιση δίκαιης αποζημίωσης ή αντιστάθμισης όταν το κράτος επιβάλλει περιορισμούς (π.χ. πολεοδομικές, περιβαλλοντικές δεσμεύσεις) που μειώνουν ουσιωδώς την αξία ενός περιουσιακού στοιχείου.
4. Ταχύτερη, ανεξάρτητη και αποτελεσματική Δικαιοσύνη: Ενίσχυση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία και εισαγωγή εξειδικευμένων/ταχύτερων διαδικασιών για εμπορικές, φορολογικές και επενδυτικές διαφορές. Πλήρης ψηφιοποίηση, δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα για οικονομικές υποθέσεις και ενίσχυση εναλλακτικών μορφών επίλυσης διαφορών (διαμεσολάβηση, διαιτησία).
5. Αξιολόγηση και λογοδοσία στη Δημόσια Διοίκηση: Θεσμική κατοχύρωση της αντικειμενικής αξιολόγησης της Δημόσιας Διοίκησης με μετρήσιμους χρόνους απόκρισης, ψηφιακή ιχνηλασιμότητα αιτημάτων και σαφή ευθύνη για καθυστερήσεις.
6. Καλή Νομοθέτηση και ουσιαστική διαβούλευση: Καθιέρωση της καλής νομοθέτησης ως συνταγματικής αρχής, με υποχρεωτική ανάλυση επιπτώσεων στην ανταγωνιστικότητα και ουσιαστική διαβούλευση με τους παραγωγικούς φορείς πριν από κάθε νομοσχέδιο.
7. Ανώτατη Εκπαίδευση, δεξιότητες και παραγωγικό μοντέλο: Δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων με αυστηρή πιστοποίηση, παράλληλα με την ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου και τη σύνδεση της γνώσης με το παραγωγικό μοντέλο.
8. Τεχνητή Νοημοσύνη, ψηφιακή μετάβαση και καινοτομία: Εισαγωγή θεσμικών αρχών που διασφαλίζουν ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αξιοποιείται προς όφελος του ανθρώπου, της διαφάνειας και της κοινωνικής ευημερίας, με παράλληλη προστασία των δεδομένων και διαφανή χρήση αλγορίθμων από το Δημόσιο, προστασία δεδομένων και αξιοποίηση της τεχνολογίας για τη μείωση της γραφειοκρατίας.
9. Κλιματική μετάβαση με οικονομικό ρεαλισμό: Ενίσχυση της περιβαλλοντικής προστασίας στο Σύνταγμα, αλλά με όρους ανταγωνιστικότητας, ενεργειακής ασφάλειας και χρηματοδοτικής στήριξης, ώστε η πράσινη μετάβαση να μην οδηγήσει σε αποβιομηχάνιση.
10. Αυτοδιοίκηση, τοπική ανάπτυξη και δημοσιονομική υπευθυνότητα: Καμία μεταφορά νέας αρμοδιότητας στους ΟΤΑ χωρίς τους αντίστοιχους πόρους και μηχανισμούς αξιολόγησης. Εφαρμογή κανόνων δημοσιονομικής υπευθυνότητας ώστε να μη μετακυλίεται ανεξέλεγκτα το κόστος στις επιχειρήσεις μέσω τελών.
11. Πολιτικό σύστημα, κυβερνησιμότητα και εμπιστοσύνη: Διασφάλιση σταθερών θεσμών και ενός εκλογικού συστήματος που εγγυάται ταυτόχρονα την κυβερνησιμότητα και την αντιπροσώπευση, χωρίς συγκυριακές αλλαγές.
