Η πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων σε χρηματοδότηση αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες, που καθορίζουν την ταχύτητα ανάπτυξης μίας οικονομίας. Τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά τις μεγάλες οικονομικές και ενεργειακές προκλήσεις, η ανάγκη για πιο ευέλικτα χρηματοδοτικά εργαλεία έχει αναδειχθεί σε κεντρικό ζήτημα, για πολλούς επαγγελματικούς κλάδους. Σε αυτό το πλαίσιο, ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι συνεργασίες μεταξύ δημόσιων αναπτυξιακών φορέων, χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και επαγγελματικών οργανισμών. Μέσα από τέτοιες συνέργειες δημιουργούνται μηχανισμοί που μειώνουν το χρηματοδοτικό κίνδυνο, διευκολύνουν την πρόσβαση σε κεφάλαια και επιτρέπουν σε μικρότερες επιχειρήσεις να υλοποιούν επενδύσεις ή να συμμετέχουν σε μεγαλύτερα έργα.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα τέτοιου χρηματοδοτικού εργαλείου αποτελεί το Ταμείο Εγγυοδοσίας ΕΑΤ-ΤΜΕΔΕ, το οποίο έχει σχεδιαστεί ειδικά για τον τεχνικό κόσμο και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις του κατασκευαστικού κλάδου.
Η επέκταση της Συμφωνίας Χρηματοδότησης που ανακοινώθηκε μεταξύ της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) και του Ταμείου Μηχανικών Εργοληπτών Δημοσίων Έργων (ΤΜΕΔΕ), με τη συμμετοχή του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, δεν αποτελεί απλώς μια τυπική παράταση ενός προγράμματος. Στην πράξη σημαίνει ότι μηχανικοί, μελετητές, εργολήπτες, μικρές και μεσαίες τεχνικές εταιρείες θα συνεχίσουν έως το τέλος του 2026 να έχουν πρόσβαση σε εγγυοδοτημένη χρηματοδότηση μέσω οκτώ συνεργαζόμενων τραπεζών.
Όπως έχει ανακοινωθεί, πρόκειται για ένα χρηματοδοτικό προϊόν, που έχει σχεδιαστεί για να καλύψει μια πραγματική ανάγκη του τεχνικού κόσμου: την πρόσβαση σε κεφάλαιο κίνησης με πιο ευνοϊκούς όρους, προκειμένου οι μικρότερες επιχειρήσεις του κλάδου να μπορούν να λειτουργούν αποτελεσματικά και να συμμετέχουν ενεργά σε έργα υποδομών και επενδύσεων.
Τι είναι στην πράξη το Ταμείο Εγγυοδοσίας
Το Ταμείο Εγγυοδοσίας, όπως έχει ανακοινωθεί, επιτρέπει σε έναν επαγγελματία του τεχνικού κλάδου να λάβει δάνειο κεφαλαίου κίνησης με σημαντική εγγύηση από το ίδιο το Ταμείο. Η εγγύηση αυτή μειώνει τον κίνδυνο για την τράπεζα και διευκολύνει τη χρηματοδότηση.
Οι βασικοί όροι του προγράμματος περιλαμβάνουν:
* Δάνειο κεφαλαίου κίνησης έως 400.000 ευρώ
Οι μηχανικοί, οι μελετητές, οι εργολήπτες, οι μικρές και μεσαίες τεχνικές εταιρείες μπορούν να λάβουν χρηματοδότηση έως αυτό το ποσό, ώστε να καλύψουν ανάγκες λειτουργίας, συμμετοχής σε έργα και επενδύσεων.
* Εγγύηση από το Ταμείο για το 80% του ποσού του δανείου
Η εγγύηση αυτή μειώνει σημαντικά τον πιστωτικό κίνδυνο για τις τράπεζες και δημιουργεί ευνοϊκότερες συνθήκες χρηματοδότησης.
* Μειωμένες εξασφαλίσεις για τον δανειολήπτη
Οι εξασφαλίσεις περιορίζονται στο 20% του ποσού, γεγονός που καθιστά τη χρηματοδότηση πιο προσιτή για μικρότερες επιχειρήσεις.
* Διάρκεια αποπληρωμής από ένα έως πέντε έτη
Το χρονικό αυτό πλαίσιο επιτρέπει στις επιχειρήσεις να προγραμματίσουν τη χρηματοδότηση με μεγαλύτερη ευελιξία.
* Δυνατότητα πρόωρης εξόφλησης χωρίς ποινή
Οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν νωρίτερα το δάνειο χωρίς επιπλέον επιβαρύνσεις.
* Απλούστερη διαδικασία υποβολής επιχειρηματικού σχεδίου
Το επιχειρηματικό σχέδιο που απαιτείται για την αίτηση δεν συνοδεύεται από πολύπλοκες διαδικασίες και εκτενή παραστατικά.
Το πρόγραμμα δεν αποτελεί επιδότηση αλλά δάνειο με σαφώς πιο ευνοϊκούς όρους για μικρομεσαίες τεχνικές επιχειρήσεις. Μέσω αυτού μπορούν να υλοποιούν έργα σύμφωνα με τα εγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, να συμμετέχουν σε νέους διαγωνισμούς και να επενδύουν σε εξοπλισμό και νέες τεχνολογίες.
Γιατί ανανεώθηκε το πρόγραμμα
Η σύμπραξη της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με το ΤΜΕΔΕ αποτέλεσε την πρώτη συνεργασία της ΕΑΤ με ιδιωτικό φορέα. Η συνεργασία αυτή εξελίχθηκε σε ένα μοντέλο χρηματοδότησης που αγκαλιάστηκε από τον τεχνικό και κατασκευαστικό κλάδο. Τα αποτελέσματα του προγράμματος είναι ενδεικτικά της απήχησής του στην αγορά. Μέχρι σήμερα έχουν εγκριθεί περίπου 414 αιτήσεις χρηματοδότησης συνολικού ύψους περίπου 57,5 εκατομμυρίων ευρώ.
Το πρόγραμμα έχει μάλιστα αναγνωριστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς βραβεύθηκε ως «best practice» από τον Πανευρωπαϊκό Οργανισμό Εγγυοδοτικών Φορέων (European Association of Guarantee Institutions - AECM).
Η ανανέωση του προγράμματος εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την ενίσχυση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, σε μια περίοδο που χαρακτηρίζεται από αυξημένες επενδυτικές ανάγκες. Οι επενδύσεις σε υποδομές, η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, αλλά και η ανάγκη θωράκισης απέναντι στην κλιματική κρίση και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δημιουργούν νέες απαιτήσεις για τον τεχνικό κλάδο.
Πώς βοηθά τις τεχνικές επιχειρήσεις
Στην πράξη, το χρηματοδοτικό πρόγραμμα βοηθά τις τεχνικές επιχειρήσεις να ανταποκριθούν σε συγκεκριμένες ανάγκες, οι οποίες προκύπτουν κατά την υλοποίηση των έργων.
Μεταξύ άλλων συμβάλλει:
* Στην υλοποίηση έργων σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF)
Τα έργα που χρηματοδοτούνται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης έχουν αυστηρά χρονοδιαγράμματα και απαιτούν επαρκή ρευστότητα.
* Στην αντιμετώπιση καθυστερήσεων πληρωμών
Οι τεχνικές επιχειρήσεις συχνά αντιμετωπίζουν καθυστερήσεις στην καταβολή πληρωμών, γεγονός που δημιουργεί ανάγκη για κεφάλαιο κίνησης.
* Στη χρηματοδότηση επενδύσεων σε εξοπλισμό και τεχνολογία
Η αναβάθμιση του τεχνικού εξοπλισμού και η υιοθέτηση νέων τεχνολογιών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη συμμετοχή σε σύγχρονα έργα.
* Στη συμμετοχή σε περισσότερους διαγωνισμούς και νέα έργα
Η ύπαρξη διαθέσιμης χρηματοδότησης επιτρέπει στις επιχειρήσεις να συμμετέχουν σε περισσότερες διαδικασίες ανάθεσης έργων.
Με τον τρόπο αυτό, το Ταμείο λειτουργεί ως ένας χρηματοδοτικός επιταχυντής για τις μικρότερες επιχειρήσεις του κλάδου, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να αναπτυχθούν βιώσιμα και να ανταγωνιστούν μεγαλύτερες εταιρείες.
Το πρόγραμμα διατίθεται μέσω οκτώ συνεργαζόμενων τραπεζών: Τράπεζα Πειραιώς, Alpha Bank, Eurobank, Εθνική Τράπεζα, CrediaBank, Optima Bank, Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας και Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας. Η συμμετοχή τόσο των συστημικών τραπεζών, όσο και τραπεζών με ισχυρή παρουσία στην περιφέρεια διευκολύνει την πρόσβαση στο πρόγραμμα για επιχειρήσεις σε όλη τη χώρα.
Ο πρόεδρος του ΤΜΕΔΕ, κ. Κωνσταντίνος Μακέδος, τονίζει ότι η επέκταση της επιλεξιμότητας έως την 31 Δεκεμβρίου 2026 διασφαλίζει στον τεχνικό κόσμο την πρόσβαση σε ελκυστική χρηματοδότηση, ώστε να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στον επιταχυνόμενο ρυθμό υλοποίησης δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων και στις απαιτήσεις της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.
Από την πλευρά της ΕΑΤ, η διευθύνουσα σύμβουλος κα Ισμήνη Παπακυρίλλου επισημαίνει ότι η ανανέωση επιβεβαιώνει την επιτυχία ενός στοχευμένου χρηματοδοτικού εργαλείου, τονίζοντας ότι η Τράπεζα παραμένει προσηλωμένη στη στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.
Η κοινή πρωτοβουλία ΕΑΤ και ΤΜΕΔΕ, με τη στήριξη του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τη συνεργασία του Αναπληρωτή Υπουργού κ. Νίκου Παπαθανάση, συμβάλλει στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και διασφαλίζει την απρόσκοπτη λειτουργία των τεχνικών επιχειρήσεων, που αποτελούν σημαντικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας. Με προϋπολογισμό Euro95εκ., το Ταμείο Εγγυοδοσίας αποτελεί ένα μοντέλο σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, που έχει βραβευτεί ως best practice από τον AECM και αποδεικνύει ότι μπορεί να στηρίξει την πραγματική οικονομία.
Ερωτήσεις-Απαντήσεις
Ένας σύντομος απολογισμός της προηγούμενης φάσης. Το στοιχείο που έδειξε ότι το πρόγραμμα πέτυχε και άξιζε να ανανεωθεί
Το κοινό Ταμείο Εγγυοδοσίας ΕΑΤ-ΤΜΕΔΕ, αγκαλιάστηκε από τον κατασκευαστικό και μελετητικό κλάδο, γεγονός που αποδεικνύει την πραγματική ανάγκη της αγοράς. Είναι χαρακτηριστικό ότι περισσότερες από 410 μικρές και μεσαίες τεχνικές εταιρείες έχουν συμμετάσχει στο πρόγραμμα, με χορηγήσεις που ξεπερνούν τα 57 εκατ.ευρώ. Η σύμπραξη ΕΑΤ και ΤΜΕΔΕ - η πρώτη σύμπραξη της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας με ιδιωτικό φορέα - καθιερώθηκε ως ένα σημαντικό εργαλείο-μοντέλο στήριξης της επιχειρηματικότητας και γι' αυτό έχει βραβευθεί ως best practice από τον AECM. Η επέκταση του προϊόντος αποτελεί επιβεβλημένη ανάγκη.
Τι σημαίνει η επέκταση του προγράμματος έως το 2026 για τη μικρή και μεσαία τεχνική εταιρεία
Σημαίνει ότι ο τεχνικός κόσμος διασφαλίζει την απρόσκοπτη πρόσβαση σε ένα εγγυοδοτικό προϊόν με προστιθέμενη αξία. Στην πράξη, ο μηχανικός μπορεί να συνεχίσει να λαμβάνει δάνεια κεφαλαίου κίνησης έως 400.000 ευρώ με εγγύηση 80% από το Ταμείο, μειωμένες εξασφαλίσεις (μόνο 20%) και αποπληρωμή από 1 έως 5 έτη. Έτσι οι μηχανικοί μπορούν να σχεδιάζουν σε μακροπρόθεσμη επιχειρηματική βάση, να συμμετέχουν σε περισσότερους διαγωνισμούς και να αναλαμβάνουν μεγαλύτερα έργα, επενδύοντας σε νέες τεχνολογίες και εξοπλισμό, γνωρίζοντας ότι έχουν ένα αξιόπιστο χρηματοδοτικό σύμμαχο, μέσα από 8 συνεργαζόμενες Τράπεζες.
Σε μια περίοδο έντονων επενδύσεων σε υποδομές και πράσινη μετάβαση το Ταμείο λειτουργεί ως επιταχυντής για τη συμμετοχή μικρότερων σχημάτων
Ακριβώς αυτός είναι ο ρόλος του. Σε μια περίοδο που οι απαιτήσεις για την ολοκλήρωση των δημόσιων και ιδιωτικών έργων είναι αυξημένες, οι μικρές και μεσαίες τεχνικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν συχνά το πρόβλημα της έλλειψης ρευστότητας και των δυσλειτουργιών της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το Ταμείο λύνει ακριβώς αυτά τα προβλήματα, παρέχοντας κεφάλαιο κίνησης, ώστε οι τεχνικές επιχειρήσεις να μπορούν να υλοποιούν τα έργα με βάση τα εγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, να συμμετέχουν σε νέους διαγωνισμούς και να επενδύουν σε εξοπλισμό και νέες τεχνολογίες. Ουσιαστικά το προϊόν λειτουργεί ως χρηματοδοτικός επιταχυντής, που δίνει στα μικρότερα επιχειρηματικά σχήματα τη δυνατότητα να αναπτυχθούν βιώσιμα και να ανταγωνιστούν με καλύτερους όρους τις μεγαλύτερες τεχνικές εταιρείες.
Η μείωση των εξασφαλίσεων στο 20% και η εγγύηση 80% από την ΕΑΤ αρκούν για να αλλάξουν τη στάση των τραπεζών.
Τα στοιχεία μιλούν από μόνα τους. Στο πρόγραμμα συμμετέχουν, εκτός των 4ων συστημικών τραπεζών, η CrediaBank και η Optima, καθώς και δύο Συνεταιριστικές Τράπεζες, γεγονός που αποδεικνύει το σύγχρονο σχεδιασμό του προϊόντος, την εμπιστοσύνη του χρηματοπιστωτικού συστήματος στους μηχανικούς και την ελαχιστοποίηση του κινδύνου για τις τράπεζες, λόγω της εγγύησης του Ταμείου ΕΑΤ-ΤΜΕΔΕ. Όταν οι τράπεζες αναλαμβάνουν κίνδυνο μόνο για το 20% του δανείου, είναι φυσικό να εγκρίνουν με ελκυστικό επιτόκιο τις χρηματοδοτήσεις σε τεχνικές επιχειρήσεις, ακόμα και για περιπτώσεις που αυτές δεν πληρούσαν στο 100% τα τυπικά τραπεζικά κριτήρια. Η αλλαγή στάσης είναι ορατή.
Το προϊόν θα φτάσει στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, αλλά και στην περιφέρεια
Η συνεργασία της CrediaBank, της Optima, καθώς και των Συνεταιριστικών Τραπεζών Καρδίτσας και Θεσσαλίας, δείχνει ακριβώς τη στόχευση στις πολύ μικρές επιχειρήσεις και στην περιφέρεια της χώρας, καθώς αυτές ως ο 5ος Τραπεζικός Πυλώνας, είναι περισσότερο προσανατολισμένες στην ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και στην κάλυψη των αναγκών των τοπικών κοινωνιών. Παράλληλα, το ΤΜΕΔΕ έχει άμεση επαφή με όλα τα μέλη του, σε όλη τη χώρα και αυτό αποτελεί ένα φυσικό δίκτυο ενημέρωσης και πρόσβασης. Στόχος μας είναι όλοι οι κατασκευαστές και μελετητές της περιφέρειας να έχουν ισότιμη πρόσβαση στη χρηματοδότηση.
Τι θα συμβεί σε περίπτωση που η ζήτηση ξεπεράσει τις προσδοκίες
Η άψογη συνεργασία μας με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας διασφαλίζει στον τεχνικό κόσμο την πρόσβαση σε ελκυστική χρηματοδότηση, και μας επιτρέπει να αντιμετωπίσουμε κατάλληλα τυχόν αύξηση της ζήτησης. Είμαι βέβαιος ότι θα ανταποκριθούμε άμεσα στις ανάγκες της αγοράς. Ευχαριστώ θερμά τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, κ. Νίκο Παπαθανάση και τη Διευθύνουσα Σύμβουλο της ΕΑΤ, κα Ισμήνη Παπακυρίλλου για τη στήριξη των μελών του ΤΜΕΔΕ στις επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, που συνδέονται με τη βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας και τη θωράκιση των υποδομών.
