Διπλάσια επιβάρυνση από τον ΕΝΦΙΑ θα κληθούν να καταβάλουν φέτος οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων (servicers) για τις χιλιάδες αδρανείς ιδιοκτησίες που διατηρούν στα χαρτοφυλάκιά τους, την ώρα που η στεγαστική κρίση βρίσκεται σε έξαρση.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα, τα πιστωτικά ιδρύματα κατέχουν περίπου 8.300 ακίνητα, ενώ οι servicers διαχειρίζονται επιπλέον 11.000. Από το σύνολο αυτών, περίπου 7.000 αφορούν κατοικίες, με το συνολικό κόστος της διπλής φορολόγησης να εκτιμάται κοντά στα 20 εκατ. ευρώ.
Τα εκκαθαριστικά σημειώματα του ΕΝΦΙΑ που θα ενσωματώνουν την προσαύξηση του 100% αναμένεται να αποσταλούν στους ιδιοκτήτες έως το τέλος Φεβρουαρίου, καθώς από φέτος τίθεται σε εφαρμογή η σχετική νομοθετική ρύθμιση, η οποία θα παραμείνει σε ισχύ έως και το 2028.
Τα πρόσθετα έσοδα που θα προκύψουν από την εφαρμογή του μέτρου θα διοχετευθούν σε παρεμβάσεις και προγράμματα ενίσχυσης της στεγαστικής πολιτικής.
Μέσω της επιβολής του διπλού ΕΝΦΙΑ, η κυβέρνηση επιδιώκει να επαναφέρει στην αγορά χιλιάδες ακίνητα που παραμένουν κλειστά, αυξάνοντας τη διαθέσιμη προσφορά κατοικιών και συμβάλλοντας στον περιορισμό των συνεχών αυξήσεων στα ενοίκια.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) έχει ήδη συλλέξει και διασταυρώσει τα απαραίτητα στοιχεία από τις δηλώσεις Ε9, καθώς και από τα μητρώα των τραπεζών, προκειμένου να προσδιορίσει ποια ακίνητα παρέμειναν αχρησιμοποίητα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η συγκεκριμένη ημερομηνία αποτελεί το σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό του ΕΝΦΙΑ του 2026. Για να μην επιβληθεί η προσαύξηση κατά 100%, απαιτείται το ακίνητο να έχει ενοικιαστεί ή να έχει χρησιμοποιηθεί για χρονικό διάστημα τουλάχιστον έξι μηνών μέσα στο έτος.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου θα καθοριστούν με υπουργική απόφαση.
Πιο συγκεκριμένα, θα γίνουν διευκρινιστούν τα κριτήρια με τα οποία ένα ακίνητο θα χαρακτηρίζεται «κλειστό», οι διαδικασίες δήλωσης της ενοικίασης, αλλά και οι εξαιρέσεις που ενδέχεται να προβλεφθούν για ειδικές περιπτώσεις, όπως ακίνητα υπό ανακαίνιση ή σε περιοχές με περιορισμένη εμπορική ζήτηση.
Η πρώτη καταγραφή από την ΑΑΔΕ έχει αποτυπώσει την πραγματική εικόνα του αποθέματος ακινήτων που διατηρούν οι τράπεζες και οι servicers. Από εκεί και πέρα, η αγορά θα δείξει αν το μέτρο θα λειτουργήσει αποτρεπτικά ή αν θα οδηγήσει πράγματι σε κινητοποίηση και αξιοποίηση. Η απογραφή των ακινήτων αυτών έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταδεικνύει το πραγματικό μέγεθος του αποθέματος κλειστών κατοικιών που βρίσκονται στην κατοχή του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Παράλληλα, θα δώσει στην κυβέρνηση ένα εργαλείο για την παρακολούθηση και αξιολόγηση της αγοράς ακινήτων, συμβάλλοντας στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στη μείωση της πίεσης στα ενοίκια.
Η διαδικασία καταγραφής θεωρείται κρίσιμη, ώστε η επιβολή του διπλού ΕΝΦΙΑ να γίνει στοχευμένα και δίκαια, χωρίς να επιβαρυνθούν άδικα οι φορείς που έχουν ήδη προχωρήσει σε αξιοποίηση της περιουσίας τους. Όπως σημειώνουν στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, με την επιβολή διπλάσιου ΕΝΦΙΑ στα κλειστά ακίνητα του χρηματοπιστωτικού τομέα επιχειρείται να συνδεθεί άμεσα η φορολογία με την κοινωνική και οικονομική αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας, στέλνοντας το μήνυμα ότι τα ακίνητα δεν μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον αδρανή.
Το 2026 θα είναι καθοριστικό για την αύξηση της προσφοράς κλειστών ακινήτων στην αγορά. Πρόκειται για ένα μεγάλο στοίχημα από την επιτυχία του οποίου θα εξαρτηθεί εάν μπορεί να αντιμετωπιστεί εν μέρει το οξύτατο στεγαστικό πρόβλημα ή θα λάβει νέες εκρηκτικές διαστάσεις.
