Με εντατικοποιημένους ελέγχους και στοχευμένες παρεμβάσεις, αξιοποιώντας σε ευρεία κλίμακα τα δεδομένα από τα POS και την πλατφόρμα myDATA, η ΑΑΔΕ ενισχύει τη μάχη κατά της φοροδιαφυγής. Στο επίκεντρο της ελεγκτικής στρατηγικής βρίσκονται οι επιστροφές ΦΠΑ, καθώς και φορολογικές υποθέσεις που παρουσιάζουν αυξημένο δείκτη κινδύνου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες που αιτούνται επιστροφές δυσανάλογες του δηλωθέντος κύκλου εργασιών τους, αλλά και σε φορολογούμενους των οποίων η φορολογική συμπεριφορά αποκλίνει αισθητά από το προφίλ που προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία.
Σύμφωνα με το επικαιροποιημένο επιχειρησιακό σχέδιο της Αρχής, προβλέπονται 6.600 έλεγχοι ειδικά σε αιτήματα επιστροφής ΦΠΑ. Η επιλογή των υποθέσεων γίνεται μέσω συστημάτων ανάλυσης κινδύνου, τα οποία συνδυάζουν πληροφορίες από POS, myDATA, ενδοκοινοτικές συναλλαγές και άλλες βάσεις δεδομένων. Μέσα από αυτές τις διασταυρώσεις, οι ελεγκτικές υπηρεσίες μπορούν να εντοπίζουν περιπτώσεις με αυξημένη πιθανότητα φορολογικών παρατυπιών.
Προτεραιότητα δίνεται σε επιχειρήσεις με μεγάλες αποκλίσεις ανάμεσα στα δηλωθέντα στοιχεία και στα ποσά επιστροφής που αιτούνται, σε φορολογούμενους με βεβαρημένο ιστορικό παραβάσεων, αλλά και σε νεοσύστατες ή εποχικές δραστηριότητες που εμφανίζουν αιτήματα επιστροφής ΦΠΑ δυσανάλογα του μεγέθους τους.
Παράλληλα, στο στόχαστρο μπαίνουν και φορολογούμενοι που υπέβαλαν μηδενικές δηλώσεις για το 2024, ενώ τα διαθέσιμα δεδομένα καταδεικνύουν την ύπαρξη πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας. Αντίστοιχοι έλεγχοι έχουν προγραμματιστεί και για το φορολογικό έτος 2023, αξιοποιώντας τα στοιχεία που έχουν καταχωρηθεί στο myDATA. Το πλέγμα των παρεμβάσεων συμπληρώνεται από 8.318 μερικούς ελέγχους, οι οποίοι βασίζονται σε διασταυρώσεις δεδομένων από ηλεκτρονικά βιβλία, POS, ενδοκοινοτικές συναλλαγές και άλλες πηγές πληροφόρησης.
Η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών σε συνδυασμό με τη διεύρυνση των ψηφιακών συναλλαγών αποδίδει μετρήσιμα αποτελέσματα. Το λεγόμενο «κενό ΦΠΑ» έχει μειωθεί σημαντικά, από 29% το 2017 στο 11,4% το 2023, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη βελτίωση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρά τη σαφή πρόοδο, το συνολικό αποτύπωμα της φοροδιαφυγής στον ΦΠΑ παραμένει ιδιαίτερα βαρύ. Σε βάθος 15ετίας, οι απώλειες εσόδων ανέρχονται σε 73,5 δισ. ευρώ. Για το 2023 εκτιμάται ότι χάθηκαν 2,532 δισ. ευρώ, ενώ το 2024 οι απώλειες περιορίστηκαν στα 2,116 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στις ετήσιες εισπράξεις από τον ΕΝΦΙΑ. Όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το 2011 αποτέλεσε τη δυσμενέστερη χρονιά, με τις απώλειες από ΦΠΑ να φτάνουν τα 9,1 δισ. ευρώ.
Η εικόνα αρχίζει να βελτιώνεται αισθητά μετά το 2018, καθώς οι ετήσιες απώλειες υποχωρούν κάτω από το όριο των 5 δισ. ευρώ: 4,872 δισ. ευρώ το 2019, 3,533 δισ. ευρώ το 2020, 2,969 δισ. ευρώ το 2021, 2,644 δισ. ευρώ το 2022, 2,532 δισ. ευρώ το 2023 και 2,116 δισ. ευρώ το 2024.
