Οι φορολογούμενοι που μέσα στο 2024 μετέφεραν για πρώτη φορά τη φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με μια σημαντική εκκρεμότητα: έως το τέλος Δεκεμβρίου οφείλουν να καταθέσουν τη φορολογική τους δήλωση. Η καταληκτική αυτή προθεσμία αφορά αποκλειστικά όσους υπέβαλαν φέτος, για πρώτη φορά, αίτηση αλλαγής φορολογικής κατοικίας και έλαβαν την έγκριση εντός του 2024. Για όλους τους υπόλοιπους φορολογικούς κατοίκους εξωτερικού, η διαδικασία έχει ήδη λήξει στις 21 Ιουλίου 2025, όταν και ολοκληρώθηκε ο κύκλος των φετινών φορολογικών δηλώσεων.
Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού υποχρεούνται να υποβάλουν δήλωση Ε1 κάθε φορά που αποκτούν οποιοδήποτε πραγματικό εισόδημα από πηγές στην Ελλάδα, είτε αυτό φορολογείται με κλίμακα, είτε αυτοτελώς, είτε απαλλάσσεται. Ακόμη και η ύπαρξη ενός τραπεζικού λογαριασμού που παράγει τόκους –έστω και ελάχιστους– αρκεί για να ενεργοποιήσει την υποχρέωση υποβολής δήλωσης, καθώς οι τόκοι θεωρούνται εισόδημα.
Αντίθετα, η κατοχή περιουσιακών στοιχείων στην Ελλάδα δεν συνεπάγεται αυτόματα υποχρέωση δήλωσης, εφόσον δεν προκύπτει πραγματικό εισόδημα. Έτσι, κάποιος που διατηρεί μια εξοχική κατοικία ή ένα αυτοκίνητο στη χώρα, ή ακόμη κάποιος που αγοράζει ακίνητο ή όχημα στην Ελλάδα, δεν χρειάζεται να υποβάλει φορολογική δήλωση, εφόσον δεν έχει άλλα εισοδήματα εντός των συνόρων.
Τι ισχύει
- Οι ενήλικοι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα μόνον όταν αποκτούν πραγματικό εισόδημα, φορολογούμενο με οποιονδήποτε τρόπο (π.χ. βάσει κλίμακας ή αυτοτελώς) ή απαλλασσόμενο, από πηγές Ελλάδας. Αντιθέτως, ένας κάτοικος εξωτερικού που διαθέτει, π.χ., δευτερεύουσα κατοικία/επιβατικό αυτοκίνητο στην Ελλάδα ή προβαίνει σε αγορά ακινήτου/αυτοκινήτου στην Ελλάδα, εφόσον δεν αποκτά πραγματικό εισόδημα στην Ελλάδα, δεν υποχρεούται σε υποβολή δήλωσης φορολογίας εισοδήματος. Τέλος, οι ανήλικοι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος μόνο όταν αποκτούν εισόδημα από μισθωτή εργασία ή από σύνταξη λόγω θανάτου του πατέρα ή της μητέρας τους, φορολογούμενο με οποιοδήποτε τρόπο ή απαλλασσόμενο, πηγής Ελλάδας, ενώ τα λοιπά εισοδήματά τους πηγής Ελλάδας προστίθενται στα εισοδήματα του γονέα που ασκεί τη γονική μέριμνα.
- Οι δηλώσεις (φορολογίας εισοδήματος, ΕΝΦΙΑ, ΦΠΑ, κ.λπ.) υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr) με τους προσωπικούς κωδικούς TAXISnet. Εναλλακτικά, μπορούν να υποβληθούν από τρίτο πρόσωπο/λογιστή, εφόσον υπάρχει η απαραίτητη εξουσιοδότηση.
- Ο κάτοικος εξωτερικού με ακίνητο στην Ελλάδα οφείλει να το δηλώσει στο Ε9 από το επόμενο της απόκτησης έτος και να καταβάλλει τον αναλογούντα ΕΝΦΙΑ. Αν το ακίνητο ενοικιάζεται, τα μισθώματα δηλώνονται στο Ε1. Απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή των φορολογικών δηλώσεων είναι η κατοχή κωδικών πρόσβασης για τις ψηφιακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ.
- Οι φορολογικοί κάτοικοι εξωτερικού δεν δικαιούνται τις μειώσεις φόρου για το εισόδημα από μισθωτή εργασία ή συντάξεις που αποκτούν στην Ελλάδα, εκτός εάν είναι φορολογικοί κάτοικοι Ε.Ε. ή ΕΟΧ και αποκτούν τουλάχιστον το 90% του παγκόσμιου εισοδήματος στην Ελλάδα ή αποδεικνύουν ότι το φορολογητέο εισόδημά τους είναι τόσο χαμηλό ώστε θα δικαιούνταν μείωση του φόρου δυνάμει της φορολογικής νομοθεσίας του κράτους της κατοικίας τους.
- Τα τεκμήρια για αυτοκίνητα, κατοικίες κ.λπ. δεν εφαρμόζονται για φυσικά πρόσωπα που έχουν τη φορολογική τους κατοικία στο εξωτερικό. Επίσης, δεν εφαρμόζονται οι δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (π.χ. δαπάνη αγοράς ακινήτου, αυτοκινήτου, σκάφους, απόσβεση δανείων, κ.λπ.), προκειμένου για φυσικά πρόσωπα που έχουν τη φορολογική τους κατοικία στην αλλοδαπή, εφόσον δεν αποκτούν εισόδημα στην Ελλάδα. Στην περίπτωση που ο κάτοικος εξωτερικού αποκτά πραγματικό εισόδημα (ανεξαρτήτως κατηγορίας εισοδήματος) στην Ελλάδα, πιάνεται στην παγίδα των τεκμηρίων.
