Σύμφωνα με τις διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας, στις περιπτώσεις μη υποβολής ή καθυστερημένης υποβολής φορολογικών δηλώσεων, αλλά και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα, προβλέπονται πρόστιμα τα οποία κυμαίνονται από 100 έως 500 ευρώ, ανάλογα με τη βαρύτητα της παράβασης. Τα ίδια ισχύουν και σε περιπτώσεις όπου ο φορολογούμενος δεν παρέχει στοιχεία που ζητά η Φορολογική Διοίκηση.
Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), μέσα από εκτενή εγκύκλιό της, παρουσίασε αναλυτικά τον πίνακα προστίμων όπως αυτός οριστικοποιήθηκε με τον νέο Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ), ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την προηγούμενη χρονιά.
Η εγκύκλιος λειτουργεί ως πρακτικός οδηγός για τις υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, διευκρινίζοντας όλα τα σημεία που αφορούν στην επιβολή προστίμων σε φυσικά και νομικά πρόσωπα, καθώς και σε άλλες νομικές οντότητες, για διαδικαστικές παραβάσεις.
Σε περιπτώσεις μη υποβολής ή καθυστερημένης υποβολής δηλώσεων (φορολογικών ή πληροφοριακού χαρακτήρα), αλλά και όταν δεν υπάρχει ανταπόκριση σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης, προβλέπεται κατ’ ελάχιστο πρόστιμο ύψους 100 ευρώ για κάθε παράβαση.
Σημειώνεται ότι πρόστιμο για εκπρόθεσμη δήλωση δεν επιβάλλεται όταν ο επιπλέον φόρος που προκύπτει δεν ξεπερνά τα 100 ευρώ. Το μέτρο εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις που το ποσό υπερβαίνει το συγκεκριμένο όριο.
Για την κατανόηση του ισχύοντος καθεστώτος, η ΑΑΔΕ παραθέτει τα εξής παραδείγματα:
-Φορολογούμενος υποβάλλει πρώτη εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση και προκύπτει επιπλέον φόρος για καταβολή, σε σχέση με την αρχική δήλωση, 40 ευρώ. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο, αφού ο επιπλέον προς καταβολή φόρος είναι μικρότερος από 100 ευρώ. Στη συνέχεια υποβάλει και δεύτερη (εκπρόθεσμη) τροποποιητική, από την οποία προκύπτει επιπλέον φόρος για καταβολή 50 ευρώ σε σχέση με αυτόν που προσδιορίστηκε με την αμέσως προηγούμενη υποβληθείσα (πρώτη εκπρόθεσμη) τροποποιητική δήλωση. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο ούτε σε αυτήν τη δήλωση, αφού αθροιστικά το ποσό των φόρων που προσδιορίστηκαν και από τις δύο εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις (40+50=90) δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ σε σχέση με την αρχική δήλωση.
-Φορολογούμενος υποβάλλει πρώτη εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση και προκύπτει επιπλέον φόρος για καταβολή σε σχέση με την αρχική, 40 ευρώ. Δεν επιβάλλεται πρόστιμο, αφού ο επιπλέον προς καταβολή φόρος είναι μικρότερος από 100 ευρώ. Στη συνέχεια υποβάλει και δεύτερη (εκπρόθεσμη) τροποποιητική, από την οποία προκύπτει επιπλέον φόρος για καταβολή 70 ευρώ σε σχέση με αυτόν που προσδιορίστηκε με την αμέσως προηγούμενη υποβληθείσα (πρώτη) τροποποιητική δήλωση. Επιβάλλεται πρόστιμο σε αυτήν τη δήλωση, αφού αθροιστικά το ποσό των φόρων που προσδιορίστηκαν και από τις δύο τροποποιητικές δηλώσεις (40+70=110) υπερβαίνει τα 100 ευρώ σε σχέση με την αρχική.
-Επίσης, δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε περίπτωση υποβολής εκπρόθεσμης τροποποιητικής φορολογικής δήλωσης εφόσον αφορά σε διόρθωση στοιχείων πληροφοριακού χαρακτήρα, τα οποία δεν σχετίζονται με τον προσδιορισμό του φόρου που προκύπτει από τη δήλωση.
Ενδεικτικά παραδείγματα τέτοιων περιπτώσεων είναι η εισαγωγή ή η διόρθωση του αριθμού παροχής της ΔΕΗΔΕΗ -0,34% ή του αριθμού δήλωσης μίσθωσης, του ΑΜΚΑ του υπόχρεου ή κάποιου εξαρτώμενου μέλους του, του ΑΦΜ του αντισυμβαλλόμενου στις περιπτώσεις που ζητείται από την ηλεκτρονική εφαρμογή, η εισαγωγή κενού ή ημιτελούς ακινήτου ή των στοιχείων των συνιδιοκτητών ακινήτων στο έντυπο Ε2 κ.λ.π.
Για τον ΦΠΑ
Στα 250 και 500 ευρώ (ανάλογα με το λογιστικό σύστημα που εφαρμόζει ο υπόχρεος) κυμαίνονται τα πρόστιμα για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ.
Για παράδειγμα:
Υπόχρεος σε δήλωση ΦΠΑ που τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ του πρώτου τριμήνου 2025, με ποσό φόρου για καταβολή μεγαλύτερο των 30 ευρώ. Για την δήλωση αυτή επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ.
Υπόχρεος που τηρεί απλογραφικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ του πρώτου τρίμηνου 2025, με ποσό προς έκπτωση ή μηδενική ή προς επιστροφή. Για την δήλωση αυτή επιβάλλεται πρόστιμο 250 ευρώ.
Υπόχρεος σε δήλωση ΦΠΑ που τηρεί διπλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμα την αρχική δήλωση ΦΠΑ του 10ου μήνα 2024, με ποσό προς έκπτωση ή μηδενική ή με ποσό προς επιστροφή. Για την δήλωση αυτή επιβάλλεται πρόστιμο 500 ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι όταν υπάρχει υποχρέωση καταβολής για ποσά μέχρι και 30 ευρώ, τα ποσά αυτά μεταφέρονται για καταβολή στην επόμενη φορολογική περίοδο και η δήλωση ΦΠΑ θεωρείται μηδενική.
Για το Ε9
Η παράλειψη υποβολής ή η εκπρόθεσμη υποβολή δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9), το πρόστιμο επιβάλλεται μόνο μια φορά όταν πρόκειται για τις ίδιες μεταβολές που απλώς δεν δηλώθηκαν για περισσότερα από ένα έτη.
Δεν επιβάλλεται πρόστιμο στις δηλώσεις Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) και συγκεκριμένα για πράξεις προσδιορισμού φόρου, οι οποίες συντίθενται μηχανογραφικά από τη Φορολογική Διοίκηση.
Επίσης, δεν επιβάλλεται πρόστιμο για εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 ετών 2010 και επόμενων, που υποβάλλονται μέχρι την ανάρτηση των κτηματολογικών στοιχείων στο σύνολο της Ελληνικής Επικράτειας.
Για τις παραβάσεις της εκπρόθεσμης υποβολής των λοιπών δηλώσεων έμμεσης φορολογίας (π.χ. τελών χαρτοσήμου, Ψηφιακού Τέλους Συναλλαγής, τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση), επιβάλλεται πρόστιμο 100 ευρώ.
* Το πρόστιμο των 100 ευρώ επιβάλλεται σε κάθε περίπτωση μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων φόρου κληρονομιάς, δωρεάς, γονικής παροχής, μεταβίβασης ακινήτων, κερδών από τυχερά παίγνια, ενιαίου φόρου ιδιοκτησίας ακινήτων (ΕΝΦΙΑ) και ειδικού φόρου επί των ακινήτων (ΕΦΑ), ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα της δήλωσης (χρεωστικό, πιστωτικό ή μηδενικό).
* Το πρόστιμο αυξάνεται σε 250 ευρώ όταν πρόκειται για φορολογούμενους (με απλογραφικό λογιστικό σύστημα) που δεν υποβάλλουν ή υποβάλλουν εκπρόθεσμα δήλωση παρακράτησης φόρου ή δεν ανταποκρίνονται σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή πληροφοριών ή στοιχείων. Διπλασιάζεται στα 500 ευρώ στις περιπτώσεις που οι υπόχρεοι τηρούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα.
* Στην περίπτωση που φυσικό πρόσωπο που ασκεί επιχειρηματική δραστηριότητα και τηρεί απλογραφικό λογιστικό σύστημα υποβάλλει εκπρόθεσμη αρχική δήλωση ψηφιακού τέλους συναλλαγής ή τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση στην οποία περιλαμβάνονται εγγραφές που σχετίζονται τόσο με την επιχειρηματική του δραστηριότητα όσο και με την δράση του ως ιδιώτη (πχ. υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης τέλους ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση για ενοικιαζόμενα δωμάτια/ξενοδοχεία και για δυο ακίνητα από βραχυχρόνια μίσθωση), επιβάλλεται το πρόστιμο των 100 ευρώ.
