Σταθερά ανοδική πορεία ακολουθούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, επιτείνοντας τη ρευστότητα προβλημάτων για πλήθος επιχειρήσεων που συνεργάζονται με το κράτος, είτε παρέχοντας υπηρεσίες είτε προμηθεύοντας αγαθά. Σημαντικές παραμένουν και οι καθυστερήσεις στην απονομή συντάξεων – κυρίως επικουρικών – καθώς και στις επιστροφές φόρων.
Τον Μάρτιο προστέθηκαν στις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του κράτους άλλα 400 εκατ. ευρώ, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος των χρεών στα 2,925 δισ. ευρώ, έναντι 2,53 δισ. τον Φεβρουάριο. Εάν συνυπολογιστούν και οι εκκρεμείς επιστροφές φόρων, ύψους 723 εκατ. ευρώ, τότε οι συνολικές οφειλές του Δημοσίου προς ιδιώτες ξεπερνούν τα 3,6 δισ. ευρώ.
Πρωταθλητές στις οφειλές τα δημόσια νοσοκομεία, που συνεχίζουν να διευρύνουν το ύψος των απλήρωτων υποχρεώσεών τους. Μόνο στο πρώτο τρίμηνο του έτους, τα χρέη τους αυξήθηκαν κατά 325 εκατ. ευρώ, φτάνοντας στα 1,489 δισ. στο τέλος Μαρτίου από 1,164 δισ. στο τέλος του 2024. Η ανοδική αυτή πορεία είναι μακροχρόνια και εντυπωσιακή: από 344 εκατ. ευρώ το 2019, σε 502 εκατ. το 2020, 606 εκατ. το 2021, 907 εκατ. το 2022 και 1,319 δισ. το 2023.
Η κατάσταση αυτή δεν έχει περάσει απαρατήρητη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία έχει προειδοποιήσει ότι τέτοιες καθυστερήσεις πληρωμών αποδυναμώνουν την ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων του τομέα Υγείας, κυρίως των μικρομεσαίων.
Στο ίδιο μοτίβο κινούνται και τα ασφαλιστικά ταμεία, με τις συνολικές τους οφειλές να παρουσιάζουν ελαφρά μείωση, στα 582 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο από 604 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές καθυστερήσεις στην έκδοση επικουρικών συντάξεων.
Σημαντική αύξηση παρουσίασαν και τα χρέη των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), τα οποία από 280 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο εκτινάχθηκαν στα 373 εκατ. ευρώ μέσα σε έναν μόλις μήνα. Τα λοιπά νομικά πρόσωπα του Δημοσίου όφειλαν στο τέλος Μαρτίου 227 εκατ. ευρώ, από 195 εκατ. ευρώ τον προηγούμενο μήνα.
Όσον αφορά τα υπουργεία, το συνολικό τους χρέος προς τρίτους φθάνει τα 242 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων σχεδόν τα μισά (120 εκατ.) προέρχονται από το υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Στο μέτωπο των φορολογικών επιστροφών, παρατηρήθηκε κάποια πρόοδος. Οι εκκρεμείς επιστροφές μειώθηκαν στα 723 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο από 824 εκατ. ευρώ τον Φεβρουάριο. Παρ’ όλα αυτά, περίπου 316 εκατ. ευρώ αφορούν υποθέσεις που εκκρεμούν για περισσότερες από 90 ημέρες. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι 234 εκατ. ευρώ δεν έχουν ακόμα επιστραφεί λόγω ελλιπών στοιχείων (όπως απουσία ΙΒΑΝ ή έλλειψη ανταπόκρισης από δικαιούχους), ενώ τα υπόλοιπα 408 εκατ. ευρώ εντάσσονται εντός του προβλεπόμενου 90ήμερου διαστήματος.
Σε κάθε περίπτωση, το πρόβλημα είναι υπαρκτό και σοβαρό, καθώς οι καθυστερημένες πληρωμές υπονομεύουν τη ρευστότητα ελεύθερων επαγγελματιών και επιχειρήσεων, επηρεάζοντας αρνητικά την πραγματική οικονομία.
