Καθώς η Ευρώπη βγαίνει από την περίοδο κατά την οποία ίσχυε η γενική ρήτρα διαφυγής, η Επιτροπή στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου παρέχει και πάλι ποσοτικοποιημένες και διαφοροποιημένες συστάσεις για τη δημοσιονομική πολιτική. Ενα βασικό ζήτημα που θέτει είναι να ολοκληρωθούν εντός του 2023 τα προγράμματα στήριξης απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Σε ότι αφορά τις γενικές συστάσεις η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά:
- Τα κράτη μέλη που έχουν επιτύχει τον μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό τους στόχο (ο δημοσιονομικός στόχος που έχει τεθεί για κάθε χώρα ως μέρος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης), με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2023, καλούνται να διατηρήσουν μια υγιή δημοσιονομική θέση το 2024.
- Ζητείται από όλα τα άλλα κράτη μέλη να διασφαλίσουν μια συνετή δημοσιονομική πολιτική, ιδίως περιορίζοντας την ονομαστική αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών που χρηματοδοτούνται σε εθνικό επίπεδο το 2024.
- Όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατηρήσουν τις εθνικές χρηματοδοτούμενες δημόσιες επενδύσεις και να διασφαλίσουν την αποτελεσματική απορρόφηση των επιχορηγήσεων στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης, και άλλων κονδυλίων της ΕΕ, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.
- Όλα τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταργήσουν τα μέτρα ενεργειακής στήριξης που ισχύουν έως το τέλος του 2023. Εάν καταγραφούν νέες αυξήσεις των τιμών της ενέργειας που απαιτούν την εφαρμογή μέτρων στήριξης, αυτά θα πρέπει να στοχεύουν στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, να είναι δημοσιονομικά ανεκτά και να διατηρούν τα κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας.
- Για την περίοδο μετά το 2024, τα κράτη μέλη θα πρέπει να συνεχίσουν να επιδιώκουν μια μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική σταδιακής και βιώσιμης σύσφιξης, σε συνδυασμό με επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που συμβάλλουν σε υψηλότερη βιώσιμη ανάπτυξη, για να επιτύχουν μια συνετή μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική θέση.
- Προτείνονται παρεμβάσεις στο πεδίο της φορολογίας, διευρύνοντας τη φορολογική βάση, μεταξύ άλλων με την αναθεώρηση της τρέχουσας φορολογικής δομής για τους αυτοαπασχολούμενους, την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης και την επέκταση της χρήσης των ηλεκτρονικών πληρωμών.
- Προτείνεται επίσης η επιτάχυνση της ενσωμάτωσης του REPowerEU με σκοπό την ταχεία έναρξη της εφαρμογής του.
- Ακόμα συστήνεται να ολοκληρωθεί η ανάπτυξη του πλαισίου πρωτοβάθμιας περίθαλψης και να υιοθετηθούν ισχυρότερα κίνητρα για την εγγραφή επαρκούς αριθμού οικογενειακών γιατρών, η ολοκλήρωση του κτηματολογίου, η θέσπιση νέων νομικών πλαισίων για τη διαδικασία αδειοδότησης ΑΠΕ και για τα υπεράκτια αιολικά πάρκα, αλλά και η εντατικοποίηση της παροχής κινήτρων για καλύτερη ενεργειακή απόδοση.
Οι συστάσεις για το 2023 και 2024
Για την συνέχιση της καλής δημοσιονομικής της πορείας η Κομσιιόν στα πλαίσια του εαρινού πακέτου, προχωρά σε προτροπές προς την Ελλάδα, αναφορικά με τα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης, την συνέχιση εφαρμογής του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την μεταρρύθμιση του συστήματος Υγείας, και την πράσινη μετάβαση.
Πιο αναλυτικά, η Κομισιόν προτείνει την κατάργηση των μη στοχευμένων μέτρων ενεργειακής στήριξης έως το τέλος του 2023 και σε περίπτωση αύξησης της τιμής της ενέργειας προτείνει να διασφαλιστεί πως αυτά θα στοχεύουν στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, θα είναι οικονομικά προσιτά ενώ θα διατηρούνται τα κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας.
Η Κομισιόν τονίζει πως η Ελλάδα πρέπει διασφαλίσει τη συνετή δημοσιονομική πολιτική, ιδίως περιορίζοντας την ονομαστική αύξηση της εθνικά χρηματοδοτούμενης καθαρής πρωτογενούς δαπάνης το 2024 σε όχι περισσότερο από 2,6%.
Παράλληλα, προτείνεται η διατήρηση των δημοσίων επενδύσεων και διασφάλιση της αποτελεσματικής απορρόφησης των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης καθώς και άλλων κονδυλίων της ΕΕ, ιδίως για την προώθηση του πράσινου και του ψηφιακού μετασχηματισμού.
Για την περίοδο μετά το 2024, η έκθεση προτρέπει την Ελλάδα να συνεχίσει να ακολουθεί τη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική στρατηγική σταδιακής και βιώσιμης εξυγίανσης, σε συνδυασμό με επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις που ευνοούν την υψηλότερη βιώσιμη ανάπτυξη.
Η Κομισιόν εκτιμά πως πρέπει να βελτιωθούν οι μεταρρυθμίσεις που πραγματοποιήθηκαν ως μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η φιλικότητα του φορολογικού συστήματος ως προς τις επενδύσεις με την εισαγωγή αναβαθμισμένου φορολογικού συστήματος, την διεύρυνση της φορολογικής βάσης, με αναθεώρηση της τρέχουσας φορολογικής δομής για τους αυτοαπασχολούμενους και ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης με την επέκταση της χρήσης των ηλεκτρονικών πληρωμών. Παράλληλα, προτείνει τη διατήρηση και αύξηση της αυτονομίας της φορολογικής διοίκησης
επεκτείνοντας την εντολή της για την ανάπτυξη και την διαχείρηση των πληροφοριακών της συστημάτων και ανθρώπινου δυναμικού.
Επισημαίνεται ακόμα η ανάγκη για διασφάλιση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης προσελκύοντας τις σωστές δεξιότητες και διατηρώντας τη συνέπεια με το ενιαίο μισθολογικό πλαίσιο.
Προτρέπει δε, σε συνέχιση της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων και περαιτέρω βελτίωση της λειτουργίας της δευτερογενούς αγοράς των NPL.
H Κομισιόν, προτείνει την διατήρηση της δυναμικής στη σταθερή εφαρμογή του RRF, καθώς και στην ολοκλήρωση του κεφαλαίου του REPowerEU με σκοπό την ταχεία έναρξη και εκτέλεση του την εξασφάλιση συνεχούς επαρκούς διοικητικής ικανότητας και συνέχιση της ταχείας εφαρμογής των προγραμμάτων πολιτικής συνοχής προγράμματα, σε στενή συμπληρωματικότητα και συνέργεια με το RRF.
Όσον αφορά στην διάσφάλιση επαρκούς και ισότιμης πρόσβασης στην υγειονομική περίθαλψη η Κομισιόν προτείνει την μεταρρύθμιση στο πλαίσιο πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας και την υιοθέτηση ισχυρότερων κινήτρων ια την εγγραφή ενός
επαρκούς αριθμού οικογενειακών γιατρών προκειμένου να επιτευχθεί πλήρης πληθυσμιακή κάλυψη και καταγραφή πληθυσμού. Επιπλέον, προτείνεται η ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του κτηματολογίου με την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης
και τη σύσταση και λειτουργία του Ελληνικού Οργανισμού Κτηματολογίου.
Ακόμα επισημαίνεται η ανάγκη για μείωση της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα και περαιτέρω επιτάχυνση της διαφοροποίησης της του εφοδιασμού, η περαιτέρω επέκταση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με την ολοκλήρωση και την επιβολή των νέων νομικών πλαισίων για τη διαδικασία αδειοδότησης και για offshore αιολικά πάρκα, αύξηση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και της χωρητικότητας αποθήκευσης, προώθηση της αποκεντρωμένης παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και θέσπιση νομοθεσίας-πλαισίου για την παραγωγή ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου και βιομεθανίου.
Προτείνεται η παροχή μέτρων που βελτιώνουν την ενεργειακή απόδοση, συμπεριλαμβανομένων στοχευμένων μέτρων για ενεργειακά φτωχά νοικοκυριά και την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών, καθώς και στόχοι πολιτικών προσπαθειών στην παροχή και απόκτηση των δεξιοτήτων που απαιτούνται για την πράσινη μετάβαση.
Τέλος, υπογραμμίζεται η ανάγκη υποστήριξης των κινήσεων για απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές του τομέα των μεταφορών, ιδίως με την προώθηση της ηλεκτρικής ενέργειας στα οχήματα.
