Οι οικονομικές επιδράσεις των διαρθρωτικών αλλαγών που έχουν συντελεστεί στην Ελλάδα ήταν το αντικείμενο της εκδήλωσης που πραγματοποίησε την Τρίτη 8 Απριλίου ο ΙΟΒΕ σε συνεργασία με την Ομάδα Δράσης για την Ελλάδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Βασικοί ομιλητές της εκδήλωσης ήταν ο επικεφαλής της ομάδας δράσης για την Ελλάδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Horst Reichenbach και ο καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας.
Στην ομιλία του ο κ. Reichenbach τόνισε πως τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει υιοθετήσει μία εκτενή ατζέντα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων. Τα στοιχεία μάλιστα όπως τόνισε ο κ. Reichenbach δείχνουν με σαφήνεια πως οι επιδόσεις της χώρας μας έχουν βελτιωθεί σημαντικά σε πάρα πολλούς τομείς ειδικά την τελευταία διετία. Ο επικεφαλής της ομάδας Δράσης για τη χώρα μας υπογράμμισε πάντως πως ο δρόμος είναι μακρύς και δεν θα πρέπει σε καμία περίπτωση να υπάρξει ειδικά στο σημείο που έχουμε φθάσει ανάσχεση των προσπαθειών. Χαρακτηριστικά τόνισε: «Είναι εξαιρετικά σημαντικό οι μεταρρυθμίσεις να συνεχιστούν ώστε να βελτιωθούν περαιτέρω η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας και η Ελλάδα να γίνει πιο ελκυστική στους επενδυτές. Οι επιδράσεις των μεταρρυθμίσεων και της προοπτικής ανάπτυξης δεν είναι ακόμη ορατές στους πολίτες αλλά τα αποτελέσματα των μελετών του ΙΟΒΕ καταδεικνύουν τα σημαντικά οφέλη των μεταρρυθμίσεων αυτών τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Είναι σαφές επίσης πως οι μεταρρυθμίσεις μόνο είναι αδύνατο να λύσουν ή να βοηθήσουν το ζήτημα της ανεργίας το οποίο όντως αποτελεί ένα ζήτημα που μας απασχολεί σοβαρά. Πρέπει να δημιουργηθούν όμως οι προϋποθέσεις εκείνες τόσο στον Δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα που θα καταστήσουν την ελληνική οικονομία και αγορά, μακροπρόθεσμα, επενδυτικό προορισμό».
Από την πλευρά του ο κ. Βέττας, αναφέρθηκε στην πολύ σημαντική προσαρμογή που έχει επιτευχθεί στην ελληνική οικονομία, όπως αυτή αντανακλάται και από τις θετικές εξελίξεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και στο πρωτογενές πλεόνασμα. Όπως επισήμανε ο κ. Βέττας το συγκεκριμένο στοιχείο μπορεί και πρέπει να αποτελέσει βάση για μία πορεία ανάπτυξης και δεν πρέπει να υπάρξει οπισθοδρόμηση. Αναφορικά με τις απαραίτητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις παρατήρησε ότι σημαντική πρόοδος έχει επιτευχθεί σε πολλά μέτωπα, αλλά επίσης διατύπωσε την άποψη ότι έως τώρα η πρόοδος έχει υπάρξει άνιση. Ο κ. Βέττας απέδωσε τη σχετικά αδύναμη πορεία των εξαγωγών και των επενδύσεων και συνολικά τη συσσωρευμένη βαθιά ύφεση, στην έλλειψη ενός ισχυρού και σταθερού σήματος που θα προερχόταν από την πλήρη εφαρμογή των σχετικών μεταρρυθμίσεων. Κλείνοντας ο κ. Βέττας προχώρησε και στην περιγραφή των συνθηκών υπό τις οποίες η ελληνική οικονομία μπορεί να επιστρέψει σύντομα σε ρυθμούς ανάπτυξης αλλά και τις σχετικές προκλήσεις που υπάρχουν σε μία τέτοια περίπτωση.
Αξίζει να σημειωθεί πως τον λόγο έλαβαν και οι κκ. Danchev και Ζόνζηλος, Υπεύθυνος του τμήματος μικροοικονομικής ανάλυσης και πολιτικής του ΙΟΒΕ και επιστημονικός συνεργάτης του ΙΟΒΕ αντίστοιχα οι οποίοι παρουσίασαν λεπτομερείς έρευνες του Ιδρύματος για την πορεία και την απήχηση που έχουν σήμερα οι μεταρρυθμιστικές πράξεις στη χώρα μας.
Aναλυτικά, ο κ. Danchev αναφερόμενος στα βασικά σημεία δύο πρόσφατων μελετών, τόνισε τη σημασία της παρακολούθησης δεικτών απόδοσης, τόσο ως προς τις αλλαγές στο ρυθμιστικό πλαίσιο, όσο και ως προς την επίδραση αυτών των αλλαγών στη λειτουργία της αγοράς και παρουσίασε την πρόοδο της Ελλάδας στους τομείς των δημόσιων συμβάσεων, των επενδύσεων, του ανταγωνισμού και των εξαγωγών. Από τις μελέτες προκύπτει ότι η ίδρυση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) το Σεπτέμβριο του 2011 αποτελεί τη σημαντικότερη αλλαγή στον τομέα δημόσιων προμηθειών που έχει ολοκληρωθεί μέχρι στιγμής, καθώς η ενισχυμένη διαφάνεια που προσέδωσε η λειτουργία της φαίνεται ότι έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση του κόστους των προμηθειών του Δημοσίου. Όσον αφορά στις επενδύσεις, από την ανάλυση στοιχείων 26 Ευρωπαϊκών χωρών, προκύπτουν σημαντικά οφέλη από τις αλλαγές που έχουν καταφέρει να μειώσουν το χρόνο και το κόστος των απαιτούμενων διοικητικών διαδικασιών για την υλοποίηση των επενδύσεων, ενώ η ενίσχυση του ανταγωνισμού μέσω εξάλειψης των εμπόδιων ίδρυσης και λειτουργίας των επιχειρήσεων αποδεικνύεται ότι έχει μειώσει το επίπεδο των τιμών, ειδικά για τον τομέα των Υπηρεσιών. Τέλος, η εμπειρική ανάλυση με βάση στοιχεία από Ευρωπαϊκές χώρες παρέχει ισχυρές ενδείξεις ότι μεταρρυθμίσεις που διευκολύνουν τις εξαγωγές (π.χ. μείωση των απαιτούμενων εγγράφων, του χρόνου και του διοικητικού κόστους για τη διεκπεραίωση των εξαγωγών) οδηγούν πράγματι σε αξιοσημείωτη αύξηση των εξαγωγών.
Στη συνέχεια, ο κ. Ζόνζηλος παρουσίασε την έκθεση με θέμα "Αποτίμηση των μακροοικονομικών επιδράσεων των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα". Για το σκοπό της έκθεσης, καταρτίστηκαν τέσσερα εναλλακτικά σενάρια που αντιστοιχούν σε τέσσερεις βασικές διαρθρωτικές παρεμβάσεις:
· Βελτίωση της λειτουργίας του συστήματος δημόσιων προμηθειών.
· Ενίσχυση επιχειρηματικότητας και των ιδιωτικών επενδύσεων.
· Ενίσχυση του ανταγωνισμού στον τομέα των εμπορευσίμων και μη εμπορεύσιμων κλάδων.
· Ενίσχυση της παραγωγικότητας της εργασίας και της συνολικής παραγωγικότητας.
Σύμφωνα με τον κ. Ζόνζηλο, η εφαρμογή με αξιόπιστο τρόπο των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που προτείνονται μπορεί σταδιακά να οδηγήσει την οικονομία σε σαφώς υψηλότερα επίπεδα προϊόντος και απασχόλησης, μέσω της ευκαμψίας στις αγορές και στο σύστημα τιμών που επέρχεται. Επιπλέον, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η συστηματική προώθηση των μεταρρυθμίσεων σε ένα μεγάλο εύρος τομέων της οικονομίας μπορεί να εξασφαλίσει σημαντική βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, με παράλληλη άνοδο της απασχόλησης και του προϊόντος, χωρίς τη δημιουργία ύφεσης. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία τώρα, που η χώρα βρίσκεται σε φάση εξόδου από την κρίση και η αποκατάσταση των ανισορροπιών στις εσωτερικές αγορές προϊόντος και εργασίας πρέπει να συνοδευτεί και με τη διατήρηση της ισορροπίας στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Ο κ. Ζόνζηλος επισήμανε επίσης ότι μεθοδολογικά η αποτίμηση έγινε με τη βοήθεια μιας εκδοχής τριών περιοχών (Ελλάδα, Ζώνη του Ευρώ και λοιπός κόσμος) του πολυεθνικού υποδείγματος γενικής ισορροπίας GIMF του ΔΝΤ που αναπτύχθηκε και διαμετρήθηκε στο ΙΟΒΕ.
