Την πρώτη αύξηση των επιτοκίων μετά από 11 χρόνια έκανε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στη σημερινή της συνεδρίαση (Πέμπτη 21 Ιουλίου 2022), προχωρώντας σε άνοδο κατά 50 μονάδες βάσης (0,50%), βάζοντας τέλος στα μηδενικά επιτόκια.
Η ΕΚΤ έως πρόσφατα έστελνε το μήνυμα για μία αύξηση 25 μ.β. (0,25%) την οποία θα ακολουθούσε μία μεγαλύτερη αύξηση τον Σεπτέμβριο, αλλά πηγές ανέφεραν στο Reuters ότι η αύξηση θα είναι μεγαλύτερη 50 μ.β. (0,50%), όπως και έγινε.
Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη πλησιάζει σε διψήφιο επίπεδο και υπάρχει κίνδυνος να παγιωθεί σε επίπεδα υψηλότερα από τον στόχο 2% της ΕΚΤ, απαιτώντας αυξήσεις των επιτοκίων ακόμη και αν αυτές θα επιβραδύνουν ή συρρικνώσουν την οικονομία της που υποφέρει ήδη από τον αντίκτυπο του πολέμου στην Ουκρανία. Να σημειωθεί πως ο ετήσιος πληθωρισμός της ευρωζώνης έφτασε στο 8,6% τον Ιούνιο, σύμφωνα με τη Eurostat.
Οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ κάθε άλλο παρά είναι στην ίδια γραμμή σχετική με την ταχύτητα που πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια, με ορισμένους να υποστηρίζουν ότι η τράπεζα είναι ήδη πολύ πίσω από τις εξελίξεις, ιδιαίτερα σε σύγκριση με άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως των ΗΠΑ (Fed), ενώ άλλοι τονίζουν ότι θα διογκωθεί ο κίνδυνος της ύφεσης.
Τώρα, η ΕΚΤ θα πρέπει να θωρακίσει περισσότερο τις υπερχρεωμένες χώρες, όπως την Ιταλία, την Ισπανία και την Ελλάδα, από την εκτίναξη του κόστους δανεισμού τους και επομένως θα πρέπει να υπάρξει συμφωνία για ένα νέο πλαίσιο αγοράς ομολόγων - είναι κοντά στο να επιτευχθεί σύμφωνα με πηγές του Reuters. Και αυτό, επειδή όταν τα επιτόκια αυξάνονται, το κόστος δανεισμού των χωρών της περιφέρειας της Ευρωζώνης συχνά αυξάνεται δυσανάλογα.
Αν και δεν αναμένεται να ανακοινωθούν όλες οι λεπτομέρειες αυτού του εργαλείου, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, είναι πιθανόν να αναλάβει μία ισχυρή δέσμευση και θα πρέπει να δώσει στις χρηματοπιστωτικές αγορές τουλάχιστον ορισμένα στοιχεία του, περιλαμβανομένων των προϋποθέσεων για την ενεργοποίηση της βοήθειας από την ΕΚΤ.
Στην τελευταία συνεδρίαση του Ιουνίου, η Λαγκάρντ έκανε μόνο μία γενική δέσμευση, με τους επενδυτές να την αμφισβητούν άμεσα, ωθώντας τις αποδόσεις των ιταλικών ομολόγων στο υψηλότερο επίπεδό τους εδώ και μία δεκαετία και αναγκάζοντας την ΕΚΤ να προχωρήσει σε μία ισχυρότερη δέσμευση μετά από έκτακτη συνεδρίαση.
Τι αποφάσισε το Δ.Σ. για το Μηχανισμό Προστασίας Μετάδοσης
Το Δ.Σ. απεφάσισε σήμερα τη δημιουργία του Μηχανισμού Προστασίας Μετάδοσης, (της νομισματικής πολιτικής) προκειμένου να αποφευχθούν οι ασύμμετρες αυξήσεις των αποδόσεων (και συνεπώς του κόστους δανεισμού) μεταξύ των επιμέρους κρατικών ομολόγων της ευρωζώνης.
Η απόφαση που ανακοινώθηκε πριν από λίγο και αναφέρει: «Το Διοικητικό Συμβούλιο έκρινε ότι είναι σκόπιμο να κάνει ένα μεγαλύτερο πρώτο βήμα στην πορεία ομαλοποίησης των επιτοκίων πολιτικής από ό,τι είχε σηματοδοτήσει στην προηγούμενη συνεδρίασή του. Η απόφαση αυτή βασίζεται στην επικαιροποιημένη εκτίμηση του Διοικητικού Συμβουλίου για τους κινδύνους πληθωρισμού».
Η περαιτέρω ομαλοποίηση (δηλαδή άνοδος) των επιτοκίων θα αποφασιστεί σε επόμενες συνεδριάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, εφόσον τούτο κριθεί αναγκαίο.
Όσον αφορά στον Μηχανισμό Προστασίας της Μετάδοσης (της νομισματικής πολιτικής), πρόκειται για μια «εργαλειοθήκη» η οποία θα ενεργοποιείται όταν οι εξελίξεις στις αγορές ομολόγων καταδεικνύουν σοβαρούς κινδύνους στην ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Με άλλα λόγια όταν παρατηρούνται δυσανάλογα μεγάλες αυξήσεις των αποδόσεων σε ορισμένα μόνο κρατικά ομόλογα της Ευρωζώνης. Η έκταση των αγορών των ομολόγων αυτών που θα πραγματοποιεί η ΕΚΤ από τη δευτερογενή αγορά θα εξαρτάται από το τη σοβαρότητα των κινδύνων που εγκυμονεί η εκάστοτε κατάσταση. «Το εύρος των αγορών δεν θα περιορίζεται εκ των προτέρω» αναφέρει η απόφαση της ΕΚΤ.
