Με πρωτοβουλία της Διεθνούς Διαφάνειας Ελλάδος, του Vouliwatch και του Reporters United, ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών - ΕΕΛΛΑΚ και 20 ακόμα συνυπογράφουσες οργανώσεις καλούν την Κυβέρνηση και ιδιαίτερα το Υπουργείο Δικαιοσύνης να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες για τη διαμόρφωση ενός ισχυρού, συμπεριληπτικού, προοδευτικού και σύγχρονου θεσμικού πλαισίου προστασίας των whistleblowers.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, αντιλαμβανόμενη τους κινδύνους που εγκυμονεί η έλλειψη ισχυρού νομικού πλαισίου για την προστασία του δημόσιου συμφέροντος, εξέδωσε την Οδηγία 2019/1937 για την προστασία των προσώπων που αναφέρουν παραβάσεις του δικαίου της Ένωσης (whistleblowers). Η Οδηγία παρέχει μια σειρά από ελάχιστα κοινά πρότυπα,επί τη βάσει των οποίων και η Ελλάδα καλείται να σχεδιάσει ένα αποτελεσματικό σύστημα προστασίας έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2021.
Η Οδηγία της Ε.Ε. αποτελεί μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό του σχετικού ελληνικού νομικού πλαισίου αλλά και ένα σημαντικό βήμα προς την καταπολέμηση της διαφθοράς, που συνιστά ανασταλτικό παράγοντα για την πλήρη εφαρμογή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την ευημερία του τόπου μας.
Η διαμόρφωση ισχυρού νομικού πλαισίου είναι υπόθεση όλων μας. Ήρθε η ώρα κράτος και κοινωνία των πολιτών να συζητήσουμε ανοιχτά και να συνδιαμορφώσουμε ένα ισχυρό πλαίσιο προστασίας των εργαζομένων και όσων τελούν υπό την υποχρέωση εμπιστευτικότητας και οι οποίοι/ες μιλούν εναντίον της διαφθοράς, της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και άλλων ζητημάτων δημοσίου συμφέροντος.
Στις 11 Νοεμβρίου αποστείλαμε επιστολή προς την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Δικαιοσύνης, με την οποία αιτηθήκαμε να «ανοίξουν» την νομοπαρασκευαστική διαδικασία, προκειμένουνα διαμορφώσουμε από κοινού την πρώτη έκδοση του σχεδίου νόμου για την αποτελεσματική και σύγχρονη προστασία των whistleblowers στην Ελλάδα.
Το whistleblowing έχει αποδειχθεί ένα ισχυρό εργαλείο στην πρόληψη και καταπολέμηση δράσεων που υποσκάπτουν το δημόσιο συμφέρον. Οι δημόσιες αρχές, οι θεσμοί αλλά και ιδιωτικοί φορείς οφείλουν να προστατεύουν όσους/-ες καταγγέλλουν εγκαίρως παραβάσεις της νομοθεσίας, ενισχύοντας έτσι τη διαφάνεια και τη λογοδοσία της διοίκησης αλλά και του οικονομικοπολιτικού συστήματος ενώ παράλληλα πρέπει να ενθαρρύνεται και να κατοχυρώνεται η δυνατότητα προσφυγής του καταγγέλλοντος στα ΜΜΕ, εφόσον δεν εμπιστεύεται άλλους διαύλους. Πόσες περιπτώσεις παράνομων πρακτικών θα είχαν αποτραπεί αν οι εργαζόμενοι/-ες ενθαρρύνονταν να μιλήσουν;
Οι έρευνες δείχνουν ότι 6 στους 10 Ευρωπαίους πολίτες νιώθουν ότι είναι καθήκον τους να καταγγείλουν παραβάσεις, αλλά φοβούνται και αισθάνονται απροστάτευτοι (Global Corruption Barometer). Προκειμένου να τους ενθαρρύνουμε να προχωρούν σε αναφορές,και να νιώθουν ασφαλείς κάνοντάς το, είναι κρίσιμο να θεσπισθεί ένα στιβαρό νομικό πλαίσιο προστασίας, τόσο έναντι τυχόν αντιποίνων από την εργοδοσία τους (απόλυση, δυσμενής μεταχείριση, απειλές για τη ζωή τους κ.ο.κ.) όσο και με την οικονομική ενίσχυσή τους. Η ενσωμάτωση της Οδηγίας συνιστά μια εξαιρετική ευκαιρία για την Ελλάδα να καινοτομήσει στη δημιουργία ενός πλαισίου αποτελεσματικής προστασίας των whistleblowers και να πρωτοστατήσει στη μάχη για την καταπολέμηση της διαφθοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
