Του Γιώργου Δημοσθένους
Η ώρα των φορολογικών δηλώσεων έφτασε και οι 6,2 εκατομμύρια φορολογούμενοι καλούνται να δηλώσουν όλα τα εισοδήματα που απέκτησαν το 2018. Η προθεσμία υποβολής λήγει στις 30 Ιουνίου και ο φόρος που θα καταλογιστεί θα πληρωθεί σε τρεις διμηνιαίες δόσεις, τους μήνες Ιούλιο, Σεπτέμβριο και Νοέμβριο. Θα εκδοθούν επίσης εννέα εκατομμύρια εκκαθαριστικά ανεξάρτητα αν οι σύζυγοι κάνουν μαζί ή χωριστά φορολογική δήλωση. Κάθε σύζυγος θα εισπράξει τη δική του επιστροφή φόρου ή θα πληρώσει τον δικό του φόρο. Παρότι δεν υπάρχουν αλλαγές στο έντυπο Ε1 χρειάζεται μεγάλη προσοχή από τους φορολογούμενους σε 14 σημεία παγίδες για να μην πληρώσουν περισσότερο φόρο από αυτόν που πρέπει.
Αναλυτικά χρήζουν ιδιαίτερης προσοχής τα εξής:
Δαπάνες σε πλαστικό χρήμα: Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δώσουν στους κωδικούς 049-050 μισθωτοί, συνταξιούχοι και αγρότες καθώς αν συμπληρωθούν σωστά εξασφαλίζουν έκπτωση φόρου από 1900 έως 2100 ευρώ (με αφορολόγητο όριο 8.636-9.545 ευρώ). Οι φορολογούμενοι έχουν την τελική ευθύνη να αναγράψουν στους κωδικούς αυτούς τις ηλεκτρονικές δαπάνες που πραγματοποίησαν το 2018 συμβουλευόμενοι τα στοιχεία που θα έχει αναρτήσει η ΑΑΔΕ σε συνεργασία με τις τράπεζες. Τα ποσά των ηλεκτρονικών αποδείξεων που πρέπει να έχουν συγκεντρώσει οι φορολογούμενοι έχουν σχέση με το ύψος του εισοδήματός τους. Οι κλίμακες έχουν ως εξής:
Εισόδημα έως 10.000 ευρώ 10% ηλεκτρονικές αποδείξεις.
Εισόδημα από 10.000,01 έως 30.000 ευρώ 15% ηλεκτρονικές αποδείξεις.
Εισόδημα από 30.000,01 και άνω 20% ηλεκτρονικές αποδείξεις.
Σε περίπτωση που δεν καλυφθούν τα ανωτέρω όρια με το απαιτούμενο ποσό ηλεκτρονικών αποδείξεων οι φορολογούμενοι θα πληρώσουν έξτρα φόρο 22% στο ποσόν που υπολείπεται.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) πέρυσι αρκετοί φορολογούμενοι έκαναν λάθη που τους κόστισαν αρκετά χρήματα. Η επεξεργασία των περσινών φορολογικών δηλώσεων έδειξε ότι οι μισθωτοί πλήρωσαν περισσότερο φόρο εισοδήματος κατά 16,9 εκατ. ευρώ, ενώ οι συνταξιούχοι επιβαρύνθηκαν με πρόσθετο φόρο ύψους 9,5 εκατ. ευρώ. Ακόμη και οι αγρότες πλήρωσαν επιπλέον 1,9 εκατ. ευρώ επειδή δεν κάλυψαν το αφορολόγητο όριο με αποδείξεις.
Ε2 & Ε3. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει εκτός από τη βασική φόρμα της φορολογικής δήλωσης, δηλαδή το Ε1, να υποβάλουν έως και δύο συνοδευτικά έντυπα, δηλαδή την αναλυτική κατάσταση ενοικίων (Ε2) και τα πληροφοριακά στοιχεία επιχειρηματικής δραστηριότητας (Ε3). Για όσους έχουν εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα ή ακίνητα, οι συνοδευτικές φόρμες θα πρέπει να υποβληθούν πριν από την υποβολή του Ε1.
Τεκμήρια διαβίωσης: Για να καλυφθούν εφόσον δεν επαρκεί το εισόδημα που αποκτήθηκε το 2018 μπορείτε να κάνετε ανάλωση κεφαλαίου παρελθόντων ετών, υποβολή συμπληρωματικών δηλώσεων παρελθόντων ετών, υποβολή κοινής δήλωσης από έγγαμους κι όχι χωριστής. Βοηθούν επίσης οι εκατέρωθεν μεταβιβάσεις περιουσιακών στοιχείων μεταξύ των μελών της οικογένειας και οι δωρεές χρημάτων από τον γονέα προς το τέκνο και ανάποδα εφόσον έχουν γίνει επισήμως με συμβολαιογραφική πράξη μέχρι 31 -12-2018.
Κοινή φορολογική δήλωση: Με τις αλλαγές που έγιναν η κοινή φορολογική δήλωση συμφέρει τους συζύγους καθώς η εκκαθάριση στο εξής θα γίνεται χωριστά για τον κάθε σύζυγο. Αν ένας από τους δύο συζύγους χρωστά χρήματα στην εφορία ή πρέπει να πληρώσει φόρο λόγω των εισοδημάτων του κι ο άλλος έχει επιστροφή φόρου δεν θα γίνεται συμψηφισμός ο σύζυγος που δικαιούται επιστροφή θα την λαμβάνει κανονικά. Αν επίσης ο ένας σύζυγος δεν πληρώσει στο κράτος το ποσό του φόρου που του αναλογεί ο άλλος σύζυγος θα μπορεί να παίρνει κανονικά φορολογική ενημερότητα μέσω του Taxisnet και να κάνει δοσοληψίες χωρίς να τον μπλοκάρει η εφορία.
Αναδρομικά: Σε περίπτωση που οι φορολογούμενοι έχουν λάβει εισοδήματα που αφορούν τα παρελθόντα έτη μπορούν τα επιμερίσουν σε προηγούμενες φορολογικές χρήσεις προκειμένου να μην πληρώσουν όλο το φόρο μέσα στο ίδιο έτος. Οι τροποποιητικές δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος που υποβάλλονται από μισθωτούς ή συνταξιούχους με αναδρομικά μισθών ή συντάξεων προηγουμένων ετών, αναδρομικά επιδομάτων ανεργίας, αμοιβών ιατρών του ΕΣΥ από απογευματινά ιατρεία νοσοκομείων του ΕΣΥ, παραλαμβάνονται χωρίς πρόστιμα και τόκους μέχρι το τέλος του φορολογικού έτους στο οποίο εκδόθηκαν, κατά περίπτωση, οι βεβαιώσεις αποδοχών ή συντάξεων.
Ειδικά μισθολόγια: οι περίπου 400.000 εν ενεργεία και συνταξιούχοι δημόσιοι υπάλληλοι που υπάγονται στα ειδικά μισθολόγια και έλαβαν τον Δεκέμβριο του 2018 αναδρομικά ποσά, θα κληθούν να πληρώσουν ειδική εισφορά αλληλεγγύης 2,2- 10%.
Βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb: Τα εισοδήματα δηλώνονται συγκεντρωτικά ανά ακίνητο στον κωδικό 60 της στήλης 16 του εντύπου Ε2 (αναλυτική κατάσταση για τα μισθώματα ακίνητης περιουσίας). Επιλέγοντας τον κωδικό 61 της στήλης θα δηλώνονται συγκεντρωτικά ανά ακίνητο όλα τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν από τη βραχυχρόνια υπεκμίσθωση ακινήτων μέσω ψηφιακών πλατφόρμων (Airbnb, Booking κλπ.).
Εξαιρέσεις από το τέλος επιτηδεύματος:
1.Πρόσωπα που ασκούν ατομική εμπορική επιχείρηση ή ελευθέριο επάγγελμα και παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%.
2.Σε περίπτωση διακοπής της δραστηριότητας μέσα στη χρήση, το τέλος επιτηδεύματος περιορίζεται ανάλογα με τους μήνες λειτουργίας της επιχείρησης ή της άσκησης του επαγγέλματος. Χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 15 ημερών λογίζεται ως μήνας.
3.Εμπορικές επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες που ασκούν τη δραστηριότητά τους σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά κάτω από 3.100 κατοίκους εκτός εάν πρόκειται για τουριστικούς τόπους.
4.Ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις και η ατομική άσκηση ελευθέριου επαγγέλματος, εφόσον δεν έχουν παρέλθει 5 έτη από την πρώτη έναρξη εργασιών, καθώς και οι περιπτώσεις
5.Ατομικές επιχειρήσεις εφόσον για τον επιτηδευματία υπολείπονται 3 έτη από το έτος της συνταξιοδότησής του. Ως έτος συνταξιοδότησης νοείται το 65ο έτος της ηλικίας. και οι 6.Αγρότες- μέλη αγροτικών συνεταιρισμών
Ανείσπρακτα ενοίκια: Οι ιδιοκτήτες ακινήτων, για να απαλλαγούν από την πληρωμή φόρου εισοδήματος για ενοίκια που δεν εισέπραξαν το 2018, θα πρέπει να έχει λάβει νομικά μέτρα έναντι του ενοικιαστή που δεν καταβάλλει τα ενοίκια. Οι φορολογούμενοι πρέπει να επισκεφθούν την εφορία τους πριν την υποβολή της δήλωσης για να υποβάλλουν σχετική αίτηση στο τμήμα εισοδήματος της Δ.Ο.Υ., όπου θα αναγράφονται τα στοιχεία του ακινήτου, του μισθωτή, καθώς και το διάστημα και το ποσό των ανείσπρακτων ενοικίων. Επίσης, θα πρέπει να προσκομίσει μαζί με την αίτηση να καταθέσουν φωτοαντίγραφο διαταγών πληρωμής, δικαστικών αποφάσεων ή αγωγών έξωσης.
Ανείσπρακτες αποδοχές: Οι μισθωτοί που δεν εισέπραξαν δεδουλευμένες αποδοχές του έτους 2018, λόγω οικονομικής αδυναμίας του εργοδότη τους, ακόμα και αν δεν έχει γίνει επίσχεση εργασίας ή πτώχευση, και στους οποίους χορηγείται βεβαίωση αποδοχών στην οποία οι ανωτέρω ανείσπρακτες δεδουλευμένες αποδοχές αναγράφονται σε διακεκριμένη σειρά, θα υποβάλουν δήλωση φόρου εισοδήματος χωρίς να δηλώσουν τις ανείσπρακτες αυτές δεδουλευμένες αποδοχές.
Φοιτητική κατοικία: Όσοι φοιτητές σπουδάζουν μακριά από τον τόπο διαμονής τους και νοικιάζουν φοιτητική στέγη, εφόσον το 2018 απέκτησαν οποιασδήποτε μορφής και οποιουδήποτε ύψους εισόδημα (ακόμη και από τόκους καταθέσεων ή περιστασιακή απασχόληση), θα βρεθούν αντιμέτωποι με το τεκμήριο διαβίωσης της ενοικιαζόμενης κατοικίας και ενδεχομένως να πληρώσουν φόρο εισοδήματος.
Νέοι φορολογούμενοι: Όσοι έχουν συμπληρώσει το 18ο έτος της ηλικίας τους μέχρι 31.12.2018 και έχουν πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα υποχρεούνται να υποβάλουν φορολογική δήλωση. Τα ενήλικα τέκνα, που μπορούν να θεωρηθούν και προστατευόμενα τέκνα, είναι υποχρεωμένα να υποβάλλουν φορολογική δήλωση όταν αποκτούν πραγματικό εισόδημα ή έχουν τεκμαρτό εισόδημα.
Προστατευόμενα παιδιά: Τα ανήλικα ή ενήλικα παιδιά, καθώς επίσης και τα μέλη της οικογένειας του φορολογουμένου με αναπηρία 67% και άνω, θεωρείται ότι βαρύνουν τον φορολογούμενο εφόσον συνοικούν με αυτόν και το ετήσιο φορολογητέο εισόδημά τους δεν υπερβαίνει το ποσό των 3.000 ευρώ ή το ποσό των 6.000 ευρώ, αν αυτά παρουσιάζουν αναπηρία 67% και άνω.
Κάτοικοι εξωτερικού: Σε περίπτωση που φορολογικός κάτοικος Ελλάδας μεταφέρει την κατοικία του στο εξωτερικό, η δήλωση υποβάλλεται εμπρόθεσμα καθ’ όλη τη διάρκεια του φορολογικού έτους και το αργότερο έως τις 31-12-2019.
Στη φορολογική δήλωση έχει προσυμπληρωθεί μια σειρά από κωδικούς, ενώ προσφέρεται και ηλεκτρονική πληροφόρηση για μια σειρά από δεδομένα που βοηθούν τους φορολογούμενους στη σωστή συμπλήρωση.
Πιο συγκεκριμένα, έχουν προσυμπληρωθεί οι εξής πίνακες και κωδικοί:
- Τα στοιχεία των φορολογουμένων στον πίνακα 1, που περιλαμβάνουν τον ΑΦΜ και τον ΑΜΚΑ.
- Οι κωδικοί 301-302, 303-304, 309- 310, 313-314, 315-316, 321-322, 325- 326, 333-334, 393-394. Οι συγκεκριμένοι κωδικοί αφορούν τα εισοδήματα από μισθωτές υπηρεσίες αλλά και άλλες αμοιβές που έχουν εισπράξει οι φορολογούμενοι. Επίσης αφορούν και κάθε είδους φόρο που παρακρατήθηκε, όπως είναι ο φόρος μισθωτών υπηρεσιών.
- Οι κωδικοί 255-256, 257-258. Αφορούν τα εισοδήματα αξιωματικών και κατώτατου πληρώματος εμπορικού ναυτικού και τον φόρο που τους παρακρατήθηκε.
- Οι κωδικοί 601-602, 605-606. Αφορούν το ακαθάριστο εισόδημα από άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας καθώς και τον σχετικό φόρο που έχει παρακρατηθεί (π.χ. ο φόρος 20% από την παροχή υπηρεσιών από εργασία με μπλοκάκι).
- Οι κωδικοί 335-336, 613-614, 617- 618, 619-620. Αφορούν στα εισοδήματα που φορολογούνται με ειδικό τρόπο ή απαλλάσσονται της φορολογίας, όπως είναι το ΕΚΑΣ καθώς και οι αποζημιώσεις καταγγελίας σύμβασης εργασίας. Παράλληλα, η φορολογική διοίκηση θα προχωρήσει στην παροχή ηλεκτρονικής πληροφόρησης στους φορολογούμενους με βάση στοιχεία που αντλεί από τις τράπεζες καθώς και από άλλες πηγές:
- Τα ακίνητα που διαθέτει και χρησιμοποιεί ο φορολογούμενος. Η άντληση των στοιχείων θα γίνει από τις δηλώσεις Ε9 των ιδιοκτητών.
- Τα οχήματα που διαθέτει κάθε φορολογούμενος. Η άντληση των στοιχείων γίνεται από το αρχείο οχημάτων της ΑΑΔΕ.
- Τους τόκους που εισέπραξε ο φορολογούμενος από καταθέσεις, μαζί με τον φόρο που έχει παρακρατηθεί.
- Τις δαπάνες που έχει πραγματοποιήσει με τραπεζικό μέσο κάθε φορολογούμενος. Τις δαπάνες για την εξυπηρέτηση κάθε είδους τραπεζικού δανείου που έχει πραγματοποιήσει ο φορολογούμενος
Να επισημάνουμε τέλος πως σε περίπτωση που ο φορολογούμενος εντοπίσει λάθος στα προσυμπληρωμένα ποσά από μισθωτές υπηρεσίες θα πρέπει να έρθει σε επικοινωνία με τον εργοδότη ώστε να διορθώσει τα ποσά. Σε αντίθετη περίπτωση ο φορολογούμενος θα πρέπει να υποβάλει τη φορολογική δήλωση με «επιφύλαξη».
