Σε κάμψη 1,9% όσον αφορά τον όγκο πωλήσεων αλλά και σε σημαντικές άλλες αρνητικές επιπτώσεις έχει οδηγήσει η επιβολή ΕΦΚ στον καφέ, σύμφωνα με την Ελληνική Ένωση Καφέ.
Του Δημήτρη Τσουκαλά
Την πάγια θέση της για ανάγκη κατάργησης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στον καφέ διατύπωσε εκ νέου σε συνάντηση με δημοσιογράφους η Ελληνική Ένωση Καφέ, παρουσιάζοντας και σημαντικά ευρήματα σχετικά με τις επιπτώσεις που έχουν προκύψει σε καταναλωτές και επιχειρηματίες του κλάδου από την επιβολή του. Βέβαια καθώς ο ΕΦΚ προσέφερε έσοδα ύψους 122,7 εκατ. ευρώ στα ταμεία τους κράτος, οι άνθρωποι της Ένωσης αναγνωρίζουν πως η πιθανότητα άμεσης κατάργησης του δεν φαντάζει ορατή άμεση ορατή και παρουσιάζονται ανοιχτοί να συζητήσουν και προτάσεις μείωσης του ή την ένταξη του στην γενικότερη λογική της μείωσης του ΦΠΑ στην εστίαση που εξετάζεται. Επίσης, τονίζουν πως μακροπρόθεσμα η κατάργηση του μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερα έσοδα στο κράτος χάρη στην ανάπτυξη της κατηγορίας.
Το αποτύπωμα του ΕΦΚ
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης της Nielsen "Elasticity Study", διαπιστώνεται ότι η συνολική ζήτηση στον καφέ κινείται με αρνητική ποσοστιαία μεταβολή της τάξεως του -6,8% (στοιχεία για την περίοδο Αύγουστος 2015 - Δεκέμβριος 2016 vs Ιανουάριος 2017 – Ιούνιος 2018) ως απόρροια της επιβολής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στον καφέ ενώ στο σύνολο του 2018, η μείωση του όγκου πωλήσεων σε σχέση με το 2017 άγγιξε το -1,9%. Σύμφωνα με την Ενωση η κάμψη αυτή δεν ήταν μεγαλύτερη χάρη κυρίως στις έντονες προωθητικές ενέργειες στην κατηγορία αλλά και στην επαναδραστηριοποίηση σημαντικού αριθμού καταστημάτων σουπερμάρκετ. Μάλιστα, η Ένωση εκτιμά πως και το 2019 αναμένεται να καταγραφεί μικρή κάμψη όσον αφορά τον όγκο πωλήσεων.
Η επιβολή του Ε.Φ.Κ. στον καφέ, σύμφωνα με την Ένωση, οδήγησε επίσης σε μια αντίστοιχα υψηλή αύξηση τιμής, από 10-30% καθώς και σε έως και διπλασιασμό του κόστους της πρώτης ύλης, επηρεάζοντας σημαντικά τους επαγγελματίες του κλάδου. Οι μεγαλύτερες συνέπειες της μετακύλησης του φόρου παρατηρήθηκαν στο ράφι, με αυξήσεις που έφτασαν στο 23%. Μάλιστα οι αυξήσεις αυτές είναι ακόμη μεγαλύτερες στις πιο οικονομικές και διαδεδομένες κατηγορίες καφέ, όπως είναι ο ελληνικός καφές (30% αύξηση μέσης λιανικής τιμής πώλησης). Από τη δημογραφική ανάλυση του προφίλ των καταναλωτών, το μέτρο επηρεάζει σε μεγαλύτερο βαθμό τις ασθενέστερες κοινωνικοοικονομικές τάξεις, όπως είναι οι συνταξιούχοι και οι νέοι.
Σε επίπεδο κατανάλωσης οι συνέπειες ήταν εξίσου εμφανείς, με τη μείωση να αγγίζει το πρώτο δίμηνο του 2018, σε σύγκριση με το αντίστοιχο του 2016, το 15% για το σύνολο του καφέ ενώ είναι ακόμη μεγαλύτερη σε συγκεκριμένες κατηγορίες.
Παράλληλα, ο Ε.Φ.Κ. επέφερε αύξηση σε φαινόμενα λαθρεμπορίου, παραεμπορίου
και παράνομων εισαγωγών, που πέρα από την οικονομική διάσταση θέτουν και ζητήματα ασφαλούς κατανάλωσης. Ιδιαίτερα αυξημένα κρούσματα παρατηρούνται στην Βόρεια Ελλάδα και εκτιμάται πως το λαθρεμπόριο πλέον αντιστοιχεί στο 10% του συνόλου του όγκου πωλήσεων, στερώντας στην ουσία περίπου 12 εκατ. ευρώ έσοδα από τα δημόσια ταμεία.
Κάμψη παρατηρείται και στις εξαγωγές, καθώς το λειτουργικό και διοικητικό κόστος αυξάνεται λόγω της υποχρέωσης τήρησης φορολογικών αποθηκών με αποτέλεσμα οι μικρές επιχειρήσεις να μην μπορούν να ανταπεξέλθουν και να διακόπτουν την εξαγωγική δραστηριότητα.
Ο κ. Γιάννος Μπενόπουλος, Πρόεδρος Ελληνικής Ένωσης Καφέ, δήλωσε σχετικά: «Για δεύτερη συνεχή χρονιά εφαρμογής του Ε.Φ.Κ. και παρά το γεγονός ότι μέρος της επιβάρυνσης απορροφήθηκε από τις επιχειρήσεις, η κατανάλωση καφέ παρουσιάζει κάμψη ενώ είχε θετική πορεία όλα τα προηγούμενα χρόνια. Ως Ελληνική Ένωση Καφέ, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε έχοντας ως κατεύθυνση την κατάργηση του μέτρου πιστεύοντας ότι θα έχει θετικά αποτελέσματα με πολλαπλασιαστικό όφελος για την οικονομία, την αγορά, τις επιχειρήσεις και τους καταναλωτές».
Στην κορυφή ο ελληνικός καφές
Αξίζει να σημειωθεί πως η Ελλάδα αποτελεί μία από τις χώρες με την υψηλότερη κατά κεφαλήν κατανάλωση καφέ στον κόσμο. Συγκεκριμένα, η κατανάλωση αγγίζει τις 510 κούπες καφέ/ άτομο, στοιχείο που μεταφράζεται σε ετήσια κατανάλωση 5 δισ. κούπες.
Συνολικά, καταναλώνονται 40.000 τόνοι με το 40% να αφορά στην κατανάλωση εκτός σπιτιού (OOH) και το 60% στην κατανάλωση εντός σπιτιού (ΙΗ). Ειδικά η αξία της κατανάλωσης εντός σπιτιού (IH) ανέρχεται σε 400 εκατ. ευρώ ενώ στην αγορά εκτός σπιτιού ανέρχεται στα 3 δισ. ευρώ (τιμές καταναλωτή)
Τέλος, βάσει των καταναλωτικών προτιμήσεων των Ελλήνων, ο ελληνικός καφές είναι η πρώτη επιλογή με 32%, ο στιγμιαίος με 30% ενώ ακολουθούν ο εσπρέσο και ο φίλτρου με 28% και 10% αντίστοιχα (σύνολο κατανάλωσης εντός/εκτός σπιτιού).
Ποια είναι η Ελληνική Ένωση Καφέ
Η Ελληνική Ένωση Καφέ συστάθηκε με στόχο την εκπροσώπηση των επαγγελματιών του κλάδου του καφέ στην Ελλάδα και την προάσπιση των θέσεων και συμφερόντων τους. Την Ελληνική Ένωση Καφέ απαρτίζουν συνολικά 20 μέλη, κορυφαίοι επαγγελματίες του κλάδου, που αντιπροσωπεύουν σχεδόν το 85% της αγοράς.
Η Ένωση επικεντρώνεται σε θεσμικά και μη ζητήματα που αγγίζουν μεταξύ άλλων θέματα φορολόγησης και δασμών, καταπολέμησης του λαθρεμπορίου και παραεμπορίου, υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων και συσκευασιών, των απαραίτητων προδιαγραφών και επισημάνσεων στα προϊόντα καφέ, καθώς και τα ζητήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης. Παράλληλα, βασικό σκοπό της Ένωσης αποτελεί η συμμετοχή στη διατύπωση των θέσεων, τη διαβούλευση αλλά και την υλοποίηση του κανονιστικού πλαισίου για τον κλάδο του καφέ στην Ελλάδα και την Ευρώπη.
