Την 17η Ιανουαρίου 2018 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δημοσιοποίησε μία άκρως ενδιαφέρουσα μελέτη, συνολικής έκτασης εβδομήντα σελίδων στην αγγλική γλώσσα, με θέμα «Η ισότητα των φύλων στον τομέα των Μέσων Ενημέρωσης». Η μελέτη προορίζεται για την υποβοήθηση του έργου της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα των Γυναικών και την Ισότητα των Φύλων (γνωστή με το αρκτικόλεξο FEMM) και αναδεικνύει το έμφυλο χάσμα (μισθολογικό κενό, διακρίσεις και σεξουαλική παρενόχληση σε βάρος των γυναικών) και τη διαιώνιση των στερεοτυπικών αντιλήψεων και πρακτικών στα Μ.Μ.Ε. τόσο σε επίπεδο Ε.Ε. όσο και διεθνώς: http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2018/596839/IPOL_STU(2018)596839_EN.pdf.
Ακολουθούν ορισμένα χρήσιμα και κατατοπιστικά στοιχεία:
- σε διεθνή μελέτη του 2015 από το Διεθνές Ίδρυμα Γυναικείων Μ.Μ.Ε. καταγράφεται ότι σε σύνολο αναφοράς 522 εταιρειών, μόλις το ένα τρίτο των δημοσιογράφων πλήρους απασχόλησης είναι γένους θηλυκού
- η γυναικεία παρουσία στις ειδήσεις εφημερίδων και σταθμών τηλεόρασης και ραδιοφώνου υπολείπεται κατά πολύ αυτής των ανδρών, σύμφωνα με αξιόπιστα στοιχεία του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου Μ.Μ.Ε. (Global Media Monitoring Project, 2015): 18% των σχολιαστών, 23% των ομιλητών/-τριών, 28% των αυτοπτών μαρτύρων, 38% των προσωπικών εμπειριών
- στις ειδήσεις το εξωφρενικά χαμηλό ποσοστό των θεμάτων ισότητας των φύλων ήταν της τάξης του 3% το 2010 σε παγκόσμιο επίπεδο και το 2015 σημείωσε αύξηση μόλις δύο ποσοστιαίων μονάδων
- το 2015 η συμμετοχή των δύο φύλων στον τομέα της παρουσίασης ειδήσεων και του ρεπορτάζ δεν διέπεται από έξαλλες διαφορές: στην τηλεόραση το ποσοστό για τις γυναίκες είναι 48%, στο ραδιόφωνο 40% και στις εφημερίδες 34% σε διεθνές επίπεδο
- σε μελέτη του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων το 2012 καταγράφεται έμφυλο χάσμα στις θέσεις ευθύνης στα Μ.Μ.Ε. των 28 Κρατών-Μελών της Ένωσης: Διευθύνουσες Σύμβουλοι 16%, γυναικεία συμμετοχή στα Διοικητικά Συμβούλια σε ποσοστό 25%, αυξομειώσεις μεταξύ οργανισμών δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ο μέσος όρος 16% των Διευθυνουσών Συμβούλων μεταφράζεται σε 22% στο δημόσιο και σε 12% στον ιδιωτικό τομέα, ενώ ο μέσος όρος του 25% για τα Δ.Σ. μεταφράζεται σε 29% στο δημόσιο και σε 21% στον ιδιωτικό τομέα)
- στα συνδικαλιστικά όργανα των δημοσιογράφων το έμφυλο χάσμα εξακολουθεί να υφίσταται: το 2012 το 42,1% των μελών ήταν γυναίκες και το ποσοστό συμμετοχής τους στα όργανα διοίκησης των συνδικάτων ήταν της τάξης του 36,2%
- στο χώρο του κινηματογράφου παρατηρούμε ότι το 2016 μόλις το 34% των πρωταγωνιστικών ή συμπρωταγωνιστικών ρόλων στις εκατό κορυφαίες ταινίες ανήκε σε γυναίκες, ενώ το γυμνό αφορούσε τις γυναίκες σε ποσοστό 25,6% και τους άνδρες σε μονοψήφιο ποσοστό 9,2%
- σε επίπεδο σκηνοθεσίας, οι γυναίκες εργάζονται στο απόλυτα απογοητευτικό ποσοστό της τάξης του 4,2% (έτος αναφοράς 2016), ενώ η κατάσταση είναι ελαφρώς καλύτερη σε επίπεδο σεναριογράφων (γυναίκες 13,2%) και παραγωγών ταινιών (γυναίκες 20,7%)
- στο χώρο των ηλεκτρονικών παιχνιδιών οι έμφυλες διακρίσεις καλά κρατούν: σε έρευνα του 2015 που αφορούσε 76 νέα ηλεκτρονικά παιχνίδια, οι άνδρες πρωταγωνιστές ήταν 32% και οι γυναίκες πρωταγωνίστριες 9%, ενώ το 46% των παιχνιδιών αφορούσε χαρακτήρες και των δύο φύλων και στο 13% των εν λόγω παιχνιδιών οι χαρακτήρες δεν είχαν φύλο – εντούτοις, το 48% των ατόμων που παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια, είναι γένους θηλυκού
- το 2012 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαπίστωσε αναπαραγωγή των στερεότυπων αντιλήψεων για τους ρόλους ανδρών και γυναικών σε ποσοστό 21%-36% στα διαφημιστικά σποτ που εξέτασε στο πλαίσιο εφαρμογής σχετικής Οδηγίας για τις υπηρεσίες του οπτικοακουστικού τομέα, ενώ το 7,8% των παραπόνων που έλαβε η Ευρωπαϊκή Συμμαχία Προτύπων Διαφήμισης το 2015, αφορούσε τα έμφυλα στερεότυπα στις διαφημίσεις
Επίσης, το θέμα επισκόπησης προόδου της 62ης Συνόδου της Επιτροπής του ΟΗΕ για το Καθεστώς των Γυναικών είναι η εφαρμογή των Συμπερασμάτων της 47ης Συνόδου έτους 2007 σχετικά με τη συμμετοχή και την πρόσβαση των γυναικών στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και στις νέες τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνίας και η αξιοποίηση αυτών για την ενίσχυση της θέσης του γυναικείου πληθυσμού στον πλανήτη.
Γι’ αυτό τον σκοπό, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ εκπόνησε σχετική έκθεση, η οποία ολοκληρώθηκε στις 20 Δεκεμβρίου 2017 και δημοσιοποιήθηκε πρόσφατα: http://undocs.org/E/CN.6/2018/4. Η εν λόγω έκθεση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, καλές πρακτικές από συνολικά 34 Κράτη-Μέλη του ΟΗΕ, εκ των οποίων δώδεκα είναι Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μεταξύ αυτών είναι και η χώρα μας.
Η συγκεκριμένη δημόσια δράση ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης της ΓΓΙΦ εντάσσεται στο θεματικό πεδίο «Γυναίκες και Μ.Μ.Ε.» και υλοποιείται στο πλαίσιο αξιοποίησης όλων των εργαλείων στον αγώνα για την επίτευξη της ουσιαστικής ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών, σύμφωνα και με τις κατευθυντήριες γραμμές των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (Ατζέντα 2030).
