Η Δανία, η Γροιλανδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες ετοιμάζονται να υπογράψουν αύριο, Τρίτη, μια συμφωνία για την ασφάλεια της Γροιλανδίας, για την οποία η Δανία λέει πως θέτει την ασφάλεια της Αρκτικής υπό την επίβλεψη του ΝΑΤΟ και δεν την αναθέτει μόνο στην Ουάσινγκτον και την Κοπεγχάγη. Η συμφωνία, η οποία αναμένεται να υπογραφεί αύριο, Τρίτη, στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, δεν έχει δημοσιοποιηθεί, αν και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ λέει πως δίνει στις ΗΠΑ «μόνιμο έλεγχο». Η Δανία και η Γροιλανδία δεν έχουν σχολιάσει τον ισχυρισμό του Τραμπ, όμως λένε πως η συμφωνία θα είναι προς όφελος του νησιού της Αρκτικής και θα σέβεται την κυριαρχία του.
Η συμφωνία έρχεται έπειτα από μήνες πιέσεων εκ μέρους του Τραμπ, ο οποίος έχει δηλώσει πως οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει να θέσουν υπό τον έλεγχό τους τη Γροιλανδία και κατά καιρούς έχει αρνηθεί να αποκλείσει τη χρήση στρατιωτικής ή οικονομικής ισχύος για να αποκτήσει αυτό το ημιαυτόνομο έδαφος της Δανίας. Οι απειλές του, οι οποίες κορυφώθηκαν τον Ιανουάριο, προκάλεσαν διπλωματική κρίση στους κόλπους του ΝΑΤΟ και ώθησαν τη Δανία και τη Γροιλανδία σε διαπραγματεύσεις με την Ουάσινγκτον με στόχο την εκτόνωση της έντασης. «Η συμφωνία θα έχει μια μορφή όπου την ευθύνη για την ασφάλεια στην Αρκτική δεν θα έχουν μόνο η Δανία ή οι ΗΠΑ», δήλωσε χθες, Κυριακή ο δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν στο δημόσιο τηλεοπτικό σταθμό TV2. Πρόσθεσε ότι σε μεγάλο βαθμό «το ΝΑΤΟ θα είναι αυτό που θα μεριμνά για την Αρκτική».
Ενίσχυση «της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας»
Εκπρόσωπος του ΝΑΤΟ δήλωσε το Σάββατο ότι η συμμαχία καλωσορίζει τη συμφωνία, η οποία «θα βοηθήσει στην ενίσχυση της ασφάλειας, της σταθερότητας και της συνεργασίας σ' αυτή τη ζωτικής σημασίας περιοχή». Ο Ράσμουσεν, ο οποίος στη διάρκεια της νύκτας ταξίδεψε στη Νέα Υόρκη, αρνήθηκε να συζητήσει το περιεχόμενο της συμφωνίας. «Όμως έχουμε δηλώσει εξαρχής ότι είμαστε ανοικτοί να διασφαλίσουμε τα θεμιτά συμφέροντα ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών», δήλωσε σήμερα ο Ράσμουσεν στο δανικό πρακτορείο ειδήσεων Ritzau. Ο Τραμπ υποστήριξε την Παρασκευή, σε ανάρτησή του στο Truth Social, ότι η συμφωνία δίνει στις Ηνωμένες Πολιτείες «μόνιμο έλεγχο επί της ασφάλειας και άλλων αναγκών στη Γροιλανδία» και ότι κανένας αντίπαλος των ΗΠΑ δεν θα μπορεί να έχει βάση ή στρατιωτική παρουσία εκεί χωρίς τη γραπτή έγκριση της Ουάσινγκτον.
Η Δανία δεν έχει απαντήσει στον ισχυρισμό του Τραμπ, αν και η Κοπεγχάγη είχε νωρίτερα παραδεχθεί πως επί δεκαετίες δεν επένδυε όσο θα έπρεπε στην άμυνα της Γροιλανδίας και δεσμεύθηκε να επεκτείνει τη στρατιωτική παρουσία της στο νησί, μεταξύ άλλων και με περισσότερα στρατεύματα του ΝΑΤΟ. Δεν έχουν γίνει γνωστές σημαντικές λεπτομέρειες, περιλαμβανομένου του αν η συμφωνία τροποποιεί την αμυντική συμφωνία του 1951 που αποτελεί τη νομική βάση για την παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Η κυβέρνηση της Γροιλανδίας επεδίωξε να καθησυχάσει την κοινή γνώμη σχετικά με τη συμφωνία. Ο Έρικ Γένσεν, αντιπολιτευόμενος βουλευτής στη Γροιλανδία, έγραψε στο Facebook ότι διάβασε το σχέδιο συμφωνίας. «Αισθάνθηκα καθησυχασμένος και δεν ανησυχώ», δήλωσε, προσθέτοντας ότι ο υπουργός Εξωτερικών του νησιού κάνει καλή δουλειά.
