Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ύπατη Εκπρόσωπος πρότειναν σήμερα ένα νέο, αυστηρότερο οριζόντιο καθεστώς κυρώσεων για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης μεταναστών, της εμπορίας ανθρώπων και άλλων σοβαρών μορφών οργανωμένου εγκλήματος, όπως η διακίνηση όπλων και ναρκωτικών, καθώς και το ξέπλυμα χρήματος. Ο μηχανισμός αυτός θα ενεργοποιείται όταν οι απειλές προέρχονται από χώρες εκτός ΕΕ και πλήττουν την ασφάλεια ή τις αξίες της Ένωσης. Τα προβλεπόμενα περιοριστικά μέτρα περιλαμβάνουν τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων, την απαγόρευση διάθεσης κεφαλαίων σε καταχωρισμένα πρόσωπα, καθώς και ταξιδιωτικές απαγορεύσεις εισόδου ή διέλευσης από τα κράτη μέλη.
Η Πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι στόχος είναι να τεθούν οι διακινητές εκτός επιχειρηματικής δράσης και να σωθούν ζωές, ενώ η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλας υπογράμμισε ότι τα δίκτυα θα πληγούν εκεί που πονούν περισσότερο: στα οικονομικά τους. Παράλληλα, ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων Μάγκνους Μπρούνερ σημείωσε ότι για πρώτη φορά προτείνεται καθεστώς κυρώσεων κατά όσων επωφελούνται από την ανθρώπινη δυστυχία, με την Επίτροπο Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε να εστιάζει στην παρακολούθηση του χρήματος. Η Κομισιόν διευκρινίζει ότι τα μέτρα δεν στοχεύουν μετανάστες ή αιτούντες άσυλο και δεν θίγουν νόμιμες ανθρωπιστικές δραστηριότητες, ενώ οι θιγόμενοι διατηρούν το δικαίωμα δικαστικής προσφυγής.
Η μεγάλη ανατροπή εστιάζεται στον τρόπο αντιμετώπισης των διακινητών. Μέχρι σήμερα, η ΕΕ βασιζόταν αποκλειστικά σε εργαλεία ποινικού δικαίου, τα οποία απαιτούσαν χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες και εκδόσεις εντός των κρατών μελών. Το νέο καθεστώς εντάσσει τους διακινητές στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας, επιτρέποντας στην Ένωση να στοχεύει απευθείας αρχηγούς και οργανωτές κυκλωμάτων που δρουν σε τρίτες χώρες, χωρίς να προαπαιτείται ποινική καταδίκη. Η στόχευση επεκτείνεται και σε όσους υποστηρίζουν ή επωφελούνται οικονομικά από αυτές τις δραστηριότητες, όπως χρηματοδότες, μεσάζοντες και ιδιοκτήτες σκαφών, παγώνοντας τις ροές χρήματος και περιορίζοντας τις μετακινήσεις τους.
Το πλαίσιο αυτό λειτουργεί συμπληρωματικά προς την ποινική δικαιοσύνη, με μέτρα προσωρινά που εφαρμόζονται συντονισμένα και επανεξετάζονται τακτικά. Οι προτάσεις μεταβιβάζονται τώρα στο Συμβούλιο, όπου η τελική υιοθέτησή τους απαιτεί την ομοφωνία των 27 κρατών μελών, με τις σχετικές διαπραγματεύσεις σε επίπεδο ομάδων εργασίας να αναμένεται να διαρκέσουν αρκετούς μήνες.
