Την Τρίτη, το Κοινοβούλιο ενέκρινε νέους κανόνες για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής θέσης των αγροτών και τη σταθεροποίηση των εισοδημάτων τους.
Με 560 ψήφους υπέρ, 75 κατά και 25 αποχές, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν νέους κανόνες ώστε οι τελικές τιμές των τροφίμων να αντανακλούν καλύτερα το πραγματικό κόστος παραγωγής και να επηρεάζουν άμεσα τα εισοδήματα των αγροτών. Τα κράτη μέλη θα υποχρεούνται να καταρτίζουν και να δημοσιεύσουν στο διαδίκτυο δείκτες αναφοράς που θα χρησιμοποιούνται στις συμβάσεις που υπογράφουν οι αγρότες.
Ο κανονισμός ενισχύει επίσης τον ρόλο των οργανώσεων παραγωγών στην αγορά και στις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Μεταξύ των βασικών διατάξεων περιλαμβάνονται η δυνατότητα των οργανώσεων αυτών να διαπραγματεύονται απευθείας με τους αγοραστές, καθώς και τη θέσπιση κανόνων που αποτρέπουν τους αγοραστές από το να τις παρακάμπτουν προκειμένου να έρχονται σε άμεση επαφή με μεμονωμένους παραγωγούς.
Πιο διαφανείς κανόνες σήμανσης κι εμπορικής προώθησης
Οι νέοι κανόνες αποσαφηνίζουν τη χρήση των όρων «δίκαιο/fair» και «ισότιμο/equitable» για τα γεωργικά προϊόντα και καθορίζουν τα κριτήρια που επιτρέπουν τη χρήση τέτοιων χαρακτηρισμών, για παράδειγμα σε περιπτώσεις στις οποίες ένα προϊόν συμβάλλει στην ανάπτυξη αγροτικών κοινοτήτων ή στην προώθηση οργανώσεων παραγωγών.
Ορισμός του κρέατος ως «βρώσιμα μέρη ζώων»
Το κείμενο εισάγει επίσης ορισμό του κρέατος ως «βρώσιμα μέρη ζώων» και περιλαμβάνει κατάλογο όρων που προορίζονται αποκλειστικά για προϊόντα κρέατος και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για προϊόντα που δεν περιέχουν κρέας, όπως αυτά που παράγονται σε εργαστήριο ή με καλλιέργεια κυττάρων. Οι όροι αυτοί είναι οι εξής: μοσχάρι, μοσχαράκι, χοιρινό, πουλερικά, κοτόπουλο, γαλοπούλα, πάπια, χήνα, αρνί, πρόβειο κρέας, προβατοειδή, κατσίκι, μπουτάκι κοτόπουλου, ψαρονέφρι, οσφυϊκή μοίρα, λάπα, καρέ, παϊδάκια, σπάλα, κότσι, μπριζόλα, φτερούγα, στήθος, μπούτι, στήθος μοσχαριού, ριμπ-άι, μπριζόλα Τ-μπόουν, κιλότο, στέικ, συκώτι και μπέικον. Στόχος είναι η ενίσχυση της διαφάνειας στην εσωτερική αγορά και να δοθεί η δυνατότητα στους καταναλωτές να κάνουν τεκμηριωμένες επιλογές.
Ενισχυμένη προστασία για τον γαλακτοκομικό τομέα
Τέλος, η νομοθεσία εισάγει νέα μέτρα, όπως υποχρεωτικές γραπτές συμβάσεις, για τη στήριξη των εισοδημάτων των γαλακτοπαραγωγών, δεδομένων των δύσκολων συνθηκών που αντιμετωπίζει ο τομέας. Οι συμβάσεις αυτές θα περιλαμβάνουν δυνατότητες εξαίρεσης από τη χρήση των δεικτών τιμών, καθώς και ρήτρες αναθεώρησης.
Δηλώσεις
Η εισηγήτρια Céline Imart (EΛΚ, Γαλλία) δήλωσε: «Η συμφωνία που εγκρίθηκε σήμερα αποτελεί σημαντική νίκη για τους αγρότες μας, καθώς ενισχύει τη θέση τους στην αγορά, τη νομική τους προστασία και την αγροτική μας παράδοση. Οι συμβάσεις θα τους εγγυώνται πλέον μια δίκαιη θέση στην αλυσίδα εφοδιασμού, ενώ ένας υποχρεωτικός μηχανισμός διαμεσολάβησης θα προστατεύει το εισόδημά τους σε περιπτώσεις διαφορών με τους αγοραστές. Επιπλέον, μια νέα εξαίρεση από την αντιμονοπωλιακή νομοθεσία επιτρέπει στις μη αναγνωρισμένες οργανώσεις παραγωγών να οργανώνονται ελεύθερα και να αποκτούν ουσιαστικότερη διαπραγματευτική ισχύ στην αγορά.
Η συμφωνία συνιστά επίσης αδιαμφισβήτητη επιτυχία για την παραδοσιακή κτηνοτροφική παραγωγή. Όροι όπως ‘μπριζόλα’ και ‘συκώτι’ θα χρησιμοποιούνται πλέον αποκλειστικά για προϊόντα ζωικής προέλευσης, ώστε να αποτρέπεται ο αθέμιτος ανταγωνισμός και να αναγνωρίζεται η ιδιαίτερη τεχνογνωσία του αγροτικού τομέα. Τέλος, το κείμενο απαγορεύει ρητά για προϊόντα που παράγονται σε εργαστήριο ή με καλλιέργεια κυττάρων, να χρησιμοποιείται η ονομασία ‘κρέας, κάνοντας ένα αποφασιστικό βήμα προς τη διαφύλαξη της αγροτικής και διατροφικής μας κληρονομιάς.»
Επόμενα βήματα
Η συμφωνία πρέπει πλέον να εγκριθεί και από το Συμβούλιο προτού τεθούν σε ισχύ οι νέοι κανόνες.
Σχετικές πληροφορίες
Ανταποκρινόμενη στις δυσκολίες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γεωργοί της ΕΕ τα τελευταία χρόνια, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση τον Δεκέμβριο του 2024 για την τροποποίηση ορισμένων κανόνων σχετικά με την κοινή οργάνωση των αγορών αγροτικών προϊόντων, ώστε να ενισχυθεί η θέση των παραγωγών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων.
Η πρόταση επιδιώκει να ενισχύσει τις υφιστάμενες διατάξεις για τις συμβάσεις στις οποίες συμμετέχουν αγρότες, να ενδυναμώσει τη διαπραγματευτική ισχύ των οργανώσεων παραγωγών, να απλουστεύσει την αναγνώρισή τους και να θεσπίσει ένα πλαίσιο κινήτρων για εθελοντικά καθεστώτα και πρωτοβουλίες κοινωνικής βιωσιμότητας προς όφελος των γεωργών.
Η πρόταση συνδέεται με έναν νέο κανονισμό για τη διασυνοριακή συνεργασία όσον αφορά την επιβολή των κανόνων για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, ο οποίος συμβάλλει επίσης στις προσπάθειες βελτίωσης της θέσης των γεωργών.
