Η αναζήτηση χρυσού σε ποτάμια και ρέματα της δυτικής Τουρκίας εξελίσσεται τα τελευταία χρόνια σε ένα ιδιότυπο κοινωνικό φαινόμενο, με ομάδες πολιτών να οργανώνονται μέσω διαδικτύου. Σε περιοχές του Αιγαίου όπως το Αϊδίνιο, η Μανίσα, το Ντενιζλί και το Ουσάκ, πολίτες συγκεντρώνονται σε ομάδες που δημιουργήθηκαν μέσω social media για την αναζήτηση χρυσού σε ποτάμια. Οι ενδιαφερόμενοι από διάφορες επαρχίες συναντώνται μέσω της ομάδας «Ege Altın Avcısı» («Κυνήγι Χρυσού στο Αιγαίο») και ενώνουν τις προσπάθειές τους σε συγκεκριμένα σημεία, όπως η κοίτη ποταμών στην περιοχή Γκερμεντζίκ του Αϊδινίου.
Από χόμπι σε μικρό εισόδημα
Για πολλούς συμμετέχοντες, η δραστηριότητα ξεκίνησε ως χόμπι, αλλά σταδιακά απέκτησε και οικονομική διάσταση. Μέλη της ομάδας δηλώνουν ότι τα Σαββατοκύριακα περνούν ώρες στις όχθες των ποταμών αναζητώντας ψήγματα χρυσού, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις αναφέρουν ότι βρίσκουν από λίγα δέκατα του γραμμαρίου έως μερικά γραμμάρια. Χαρακτηριστικά οι χρυσοθήρες σημειώνουν: «Μερικές φορές βρίσκουμε 3-5 γραμμάρια χρυσού την ημέρα, αλλά υπάρχουν και μέρες που βρίσκουμε μόλις 1 γραμμάριο». Για αρκετούς, η ενασχόληση με την αναζήτηση χρυσού λειτουργεί περισσότερο ως δραστηριότητα αναψυχής παρά ως επαγγελματική επιλογή. «Αντί να περνάω την ώρα μου στο καφενείο, φέρνω την οικογένειά μου στο ποτάμι. Έτσι αξιοποιώ τον χρόνο μου και παράλληλα κερδίζω κάτι», αναφέρουν οι ερασιτέχνες χρυσοθήρες στο τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu.
Προειδοποίηση ειδικών
Ειδικοί της μεταλλευτικής επιστήμης τονίζουν ότι η λεγόμενη «ερασιτεχνική εξόρυξη χρυσού» δεν μπορεί να αποφέρει σημαντικά οικονομικά οφέλη. Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Ορυκτών Πόρων του Πανεπιστημίου 9ης Σεπτεμβρίου στη Σμύρνη σημειώνει ότι η παρουσία χρυσού στα ρέματα οφείλεται στη μεταφορά του από φυσικά κοιτάσματα και στη συσσώρευσή του σε σημεία χαμηλής ροής. «Δεν είναι δυνατόν να βρεθεί μεγάλος πλούτος ή σημαντικό οικονομικό όφελος από τέτοιου είδους εξορύξεις», δηλώνει.
Πώς γίνεται η «εξόρυξη»
Η λεγόμενη «κρυπτο-εξόρυξη» χρυσού στα ποτάμια βασίζεται σε παραδοσιακές μεθόδους διαχωρισμού βαρέων μετάλλων από ιζήματα. Οι πιο διαδεδομένες τεχνικές είναι η χρήση ειδικού δίσκου (pan) και η καθοδήγηση της ροής του νερού ώστε τα βαρύτερα σωματίδια, όπως ο χρυσός, να κατακάθονται στον πυθμένα. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και απλές μηχανικές κατασκευές ή αντλίες νερού για τη διευκόλυνση της διαδικασίας.
