Σε μια περίοδο, όπου οι ψηφιακές αγορές μετασχηματίζονται ραγδαία υπό την επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης και του cloud, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στέλνει σαφές μήνυμα προς την Επιτροπή: η εφαρμογή της Πράξης για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA) πρέπει να γίνει άμεσα, αυστηρά και χωρίς εκπτώσεις. Το ψήφισμα, που εγκρίθηκε από την Ολομέλεια, αναδεικνύει τη στρατηγική σημασία της DMA ως βασικού εργαλείου για τη διασφάλιση ενός ανοικτού και δίκαιου ψηφιακού οικοσυστήματος, σε μια συγκυρία όπου οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι εξωτερικές πιέσεις δοκιμάζουν τα όρια της ευρωπαϊκής ρυθμιστικής ισχύος.
Στο επίκεντρο της παρέμβασης του Ευρωκοινοβουλίου βρίσκεται η ανάγκη εντατικοποίησης του ελέγχου σε κρίσιμες τεχνολογικές υποδομές και υπηρεσίες. Οι ευρωβουλευτές επισημαίνουν ότι οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους αποκτούν διαρκώς αυξανόμενη στρατηγική σημασία, ενώ τα εργαλεία αναζήτησης που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, όπως οι AI-powered επισκοπήσεις, επεκτείνουν την επιρροή τους στον τρόπο πρόσβασης στην πληροφορία. Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί νέες προκλήσεις για τον ανταγωνισμό και απαιτεί προσαρμογή των ρυθμιστικών μηχανισμών, με τη DMA να καλείται να αποδείξει στην πράξη την αποτελεσματικότητά της.
Παράλληλα, το Ευρωκοινοβούλιο θέτει ξεκάθαρα το ζήτημα της ευρωπαϊκής ψηφιακής κυριαρχίας. Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν για πολιτικές πιέσεις από τρίτες χώρες που επιχειρούν να αποδυναμώσουν το πλαίσιο της DMA και καλούν την Επιτροπή να μην επιτρέψει σε εξωτερικές παρεμβάσεις να υπονομεύσουν την αυτονομία της Ένωσης στη θέσπιση και επιβολή των κανόνων της.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητούν την πλήρη αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων εργαλείων επιβολής, από διαδικασίες μη συμμόρφωσης και επιθεωρήσεις έως προσωρινά μέτρα, πρόστιμα και περιοδικές χρηματικές ποινές, ώστε να αποτραπεί κάθε προσπάθεια παράκαμψης της νομοθεσίας από τους λεγόμενους «gatekeepers».
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην ταχύτητα των διαδικασιών. Το Κοινοβούλιο ζητά οι εν εξελίξει έρευνες για μη συμμόρφωση να ολοκληρώνονται χωρίς καθυστερήσεις, υπογραμμίζοντας ότι η αποτελεσματικότητα της DMA εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την άμεση εφαρμογή της.
Στο ίδιο πλαίσιο, εκφράζει σαφή δυσαρέσκεια για το ύψος των προστίμων, που επιβλήθηκαν σε μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, όπως η Meta και η Apple, με τους ευρωβουλευτές να τονίζουν ότι μόνο αποτελεσματικά και αναλογικά πρόστιμα μπορούν να λειτουργήσουν αποτρεπτικά.
Η πραγματικότητα της αγοράς δείχνει - κατά τους Ευρωβουλευτές - ότι οι προκλήσεις παραμένουν. Παρά την υποχρέωση συμμόρφωσης των μεγάλων πλατφορμών από το 2024, μικρότεροι παίκτες συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν περιορισμούς και διακριτικές πρακτικές, γεγονός που επιβραδύνει την καινοτομία και περιορίζει τις επιλογές των καταναλωτών.
Οι ευρωβουλευτές καταγράφουν συγκεκριμένα παραδείγματα, όπως πρακτικές αυτοπροτίμησης, μηχανισμούς συγκατάθεσης που βασίζονται σε συμπεριφορικές τεχνικές, αλλαγές προεπιλεγμένων ρυθμίσεων και περιορισμούς στην πρόσβαση σε ανταγωνιστικές υπηρεσίες.
Ταυτόχρονα, αναδεικνύονται νέες εστίες ανησυχίας, όπως η πρόσβαση σε οπτικοακουστικές υπηρεσίες μέσω συνδεδεμένων τηλεοράσεων, με το Κοινοβούλιο να ζητά στενή παρακολούθηση ώστε να αποφευχθεί η επανάληψη αθέμιτων πρακτικών που έχουν ήδη καταγραφεί σε άλλες πλατφόρμες.
Η στόχευση είναι σαφής: η DMA δεν πρέπει να παραμείνει ένα θεωρητικό πλαίσιο, αλλά να αποδώσει μετρήσιμα αποτελέσματα στην καθημερινή λειτουργία της αγοράς. Σε αυτό το πλαίσιο, το Ευρωκοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα σε κρίσιμες υποχρεώσεις, όπως η διαλειτουργικότητα, η πρόσβαση σε δεδομένα, η απαγόρευση πρακτικών παρεμπόδισης της ελεύθερης επιλογής των χρηστών και η καταπολέμηση της αυτοπροτίμησης.
