Πάνω από τετρακόσιοι πρώην υπουργοί, πρεσβευτές και ανώτεροι κρατικοί λειτουργοί χωρών της Ευρώπης καλούν σήμερα, με ανοικτή επιστολή τους, τους ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να «δράσουν τώρα» εναντίον της «παράνομης προσάρτησης» της Δυτικής Όχθης που προωθεί η κυβέρνηση του Ισραήλ με το σχέδιο E1 για την ανέγερση χιλιάδων νέων κατοικιών εποίκων. «Η ΕΕ και τα κράτη μέλη της, σε συνεργασία με τους εταίρους τους, πρέπει να λάβουν άμεσα μέτρα για να αποτρέψουν το Ισραήλ να συνεχίσει την παράνομη προσάρτηση παλαιστινιακών εδαφών στην Δυτική Όχθη», αναφέρουν οι 448 υπογράφοντες, ανάμεσα τους ο πρώην αντιπρόεδρος της Κομισιόν Τζουζέπ Μπορέλ κι ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου Γκι Φέρχοφστατ. Η κυβέρνηση του Ισραήλ ενέκρινε τον Αύγουστο του 2025 το σχέδιο E1, που θα κόψει στα δύο τη Δυτική Όχθη και θα αποκλείσει οποιαδήποτε εδαφική συνέχεια μελλοντικού κράτους της Παλαιστίνης. Πρόσκληση για την υποβολή προσφορών σε μειοδοτικό διαγωνισμό για την ανέγερση 3.400 κατοικιών σε περιοχή 12 τετραγωνικών χιλιομέτρων, ανατολικά της Ιερουσαλήμ, δημοσιεύτηκε τον Δεκέμβριο από αρμόδια αρχή του Ισραήλ.
Ο ΟΗΕ, η ΕΕ και ηγέτες διαφόρων κρατών κάλεσαν την ισραηλινή κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου να ακυρώσει το σχέδιο. Την 1η Ιουνίου «η ισραηλινή κυβέρνηση έχει πρόθεση να δημοσιεύσει λεπτομερείς προσκλήσεις υποβολής προσφορών για την ανάπτυξη της ζώνης E1», τονίζουν οι υπογράφοντες. Ενόψει της προθεσμίας αυτής, «η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να δράσουν τώρα—ειδικά κατά το συμβούλιο εξωτερικών υποθέσεων της 11ης Μαΐου», συνεχίζουν. «Η ΕΕ πρέπει, κατ’ ελάχιστον, να προχωρήσει στην επιβολή στοχευμένων κυρώσεων», συμπεριλαμβανομένων ιδίως ακυρώσεων «θεωρήσεων διαβατηρίων» και απαγόρευσης «εμπορικών δραστηριοτήτων στην ΕΕ», σε βάρος όλων όσοι ενέχονται «σε δραστηριότητες παράνομου εποικισμού», ειδικά σε βάρος αυτών που «προωθούν» και «θέτουν σε εφαρμογή» το σχέδιο «για τη ζώνη E1», επιμένει η ανοικτή επιστολή. Τα φυσικά και νομικά πρόσωπα αυτά είναι «πολιτικοί, ηγέτες οικισμών, η ισραηλινή ‘κτηματολογική υπηρεσία’, αντιπρόσωποι των τοπικών αρχών, πολεοδόμοι, δικηγόροι, αρχιτέκτονες, μηχανικοί, εργολάβοι κατασκευής ακινήτων, επιχειρηματίες, τράπεζες και άλλοι χρηματοοικονομικοί θεσμοί», εξηγεί.
Η Δυτική Όχθη, παλαιστινιακό έδαφος που γειτονεύει με την Ιορδανία, τελεί υπό κατοχή του Ισραήλ από το 1967. Πέραν της ανατολικής Ιερουσαλήμ, κατεχόμενης και προσαρτημένης από το Ισραήλ, πάνω από 500.000 Ισραηλινοί ζουν σήμερα στη Δυτική Όχθη, σε οικισμούς που ο ΟΗΕ θεωρεί παράνομους δυνάμει του διεθνούς δικαίου, ανάμεσα σε περίπου 3 εκατομμύρια Παλαιστίνιους. Ο εποικισμός της ουδέποτε σταμάτησε, επί όλων των ισραηλινών κυβερνήσεων ανεξαιρέτως από το 1967, ωστόσο επιταχύνθηκε επί των ημερών της σημερινής κυβέρνησης του πρωθυπουργού Νετανιάχου, που θεωρείται η πιο δεξιά που σχηματίστηκε ποτέ στην ιστορία του Ισραήλ, ειδικά μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας την 7η Οκτωβρίου 2023. Έκτοτε η βία—σχεδόν καθημερινά φονική—ανάμεσα στον τοπικό παλαιστινιακό πληθυσμό, τον ισραηλινό στρατό και ισραηλινούς εποίκους δεν έχει πάψει να κλιμακώνεται. Η αύξηση των ισραηλινών οικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη έσπασε ρεκόρ το 2025 αφότου ο ΟΗΕ άρχισε να τηρεί αναλυτικά δεδομένα για το πρόβλημα το 2017, ανέφερε πρόσφατη έκθεση του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
