Για την ενεργειακή κρίση, αλλά και τα δεδομένα που διαμορφώνονται στην εξελισσόμενη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, μίλησε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Όπως τόνισε, «κοινός μας στόχος είναι πλέον ο οριστικός τερματισμός του πολέμου. Αυτό περιλαμβάνει την αποκατάσταση της πλήρους και μόνιμης ελευθερίας ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ χωρίς τέλη», επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία θα πρέπει να αντιμετωπίσει το πυρηνικό και βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν.
Σε ομιλία της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο με θέμα την ευρωπαϊκή στρατηγική στη Μέση Ανατολή και τις συνέπειες στις τιμές της ενέργειας και στη διαθεσιμότητα των λιπασμάτων, αναφέρθηκε σε μια σκληρή πραγματικότητα, καθώς οι συνέπειες αυτής της σύγκρουσης, όπως τόνισε, μπορεί να διαρκέσουν για μήνες ή ακόμη και χρόνια. Αναφερόμενη στην ενεργειακή κρίση, υπογράμμισε ότι «χάνουμε σχεδόν 500 εκατομμύρια ευρώ την ημέρα», επισημαίνοντας ότι μέσα σε μόλις 60 ημέρες σύγκρουσης ο λογαριασμός για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων αυξήθηκε κατά πάνω από 27 δισ. ευρώ, χωρίς καμία επιπλέον ενεργειακή προμήθεια.
Εστιάζοντας στα μέτρα για την ενέργεια, παρουσίασε τρεις βασικές κατηγορίες.
Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί ο ενισχυμένος συντονισμός σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Όπως ανέφερε, «προτείνουμε ισχυρότερο συντονισμό, όχι μόνο για την πλήρωση των εθνικών αποθεμάτων φυσικού αερίου, αλλά και για τα αποθέματα καυσίμων - ιδίως καυσίμων αεροσκαφών και ντίζελ, όπου οι αγορές πιέζονται». Παράλληλα έκανε λόγο για πιο αποτελεσματικό συντονισμό στην απελευθέρωση αποθεμάτων πετρελαίου και στη διασφάλιση ότι τα διυλιστήρια θα αυξήσουν την παραγωγή σε όλη την EE.
Δεύτερος άξονας είναι η προστασία των καταναλωτών και των επιχειρήσεων. Όπως σημείωσε, δεν πρέπει να επαναληφθούν τα λάθη του παρελθόντος, όταν πάνω από 350 δισ. ευρώ δαπανήθηκαν σε μη στοχευμένα μέτρα.
Τρίτος άξονας είναι η μείωση της ζήτησης ενέργειας μέσω εκσυγχρονισμού της χρήση της. Βραχυπρόθεσμα αυτό μπορεί να επιτευχθεί με ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης, προώθηση της ηλεκτροποίησης και ταχύτερη ανάπτυξη ψηφιακών τεχνολογιών. Όπως υπογράμμισε, η ηλεκτρική ενέργεια εξακολουθεί να αντιστοιχεί σε λιγότερο από το ένα τέταρτο της τελικής κατανάλωσης ενέργειας - ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο των ΗΠΑ και της Κίνας. «Αυτό πρέπει να αλλάξει. Η Ευρώπη πρέπει να ηγηθεί στον εξηλεκτρισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά. Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι θα παρουσιαστεί σχέδιο δράσης για τα ηλεκτρικά δίκτυα έως το καλοκαίρι.
Τέλος, αναφερόμενη στο επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (MFF), τόνισε ότι το 2028 θα ξεκινήσει η αποπληρωμή του NextGenerationEU, ενώ οι ανάγκες αυξάνονται., «Απαιτούνται νέοι ίδιοι πόροι. Χωρίς αυτούς, η επιλογή είναι είτε υψηλότερες εθνικές εισφορές είτε χαμηλότερες δαπάνες», υπογράμμισε.
