Το σχέδιο δράσης για την ενίσχυση της συνεργασίας και της αλληλεγγύης σε επίπεδο ΕΕ, με στόχο μια ενιαία ευρωπαϊκή προσέγγιση απέναντι στις απειλές από κακόβουλα drones, παρουσίασε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο Στρασβούργο. Στόχος του σχεδίου είναι η αντιμετώπιση των αυξανόμενων απειλών που θέτουν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) για την ασφάλεια της ΕΕ. «Τα τελευταία χρόνια η ΕΕ έχει βρεθεί αντιμέτωπη με ολοένα και πιο σύνθετες προκλήσεις που σχετίζονται με drones και μετεωρολογικά μπαλόνια, όπως εχθρικές υπερπτήσεις, παραβιάσεις εναέριου χώρου, διαταραχές στη λειτουργία αεροδρομίων, καθώς και κινδύνους για κρίσιμες υποδομές, στα εξωτερικά σύνορα και στους δημόσιους χώρους», τονίζει η Επιτροπή.
Κατά την παρουσίαση του Σχεδίου στο Στρασβούργο, ο Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας, υπογράμμισε «ότι τα drones χρησιμοποιούνται όλο και περισσότερο για να προκαλούν διαταραχές. Τα αεροδρόμια έχουν γίνει συχνοί στόχοι», όπως είπε, μιλώντας για τα τελευταία περιστατικά που σημειώθηκαν στις Βρυξέλλες. «Έχουμε δει ότι το περιβάλλον ασφάλειας της Ευρώπης έχει αλλάξει βαθιά. Πλέον, σχεδόν τα πάντα μπορούν να εργαλειοποιηθούν εναντίον μας. Πρέπει να είμαστε ενωμένοι και προετοιμασμένοι», δήλωσε η εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τεχνολογική κυριαρχία, την Ασφάλεια και τη Δημοκρατία Χένα Βίρκουνεν. Σύμφωνα με τον κ. Τζιτζικώστα, το σχέδιο δράσης περιλαμβάνει τρείς πυλώνες:την ασφάλεια και τη λογοδοσία, την υποχρεωτική ταυτοποίηση χειριστών και την ενίσχυση των ελέγχων, ώστε κάθε drone να είναι συνδεδεμένο με υπεύθυνο χρήστη.
Προβλέπεται επίσης η ενίσχυση της ικανότητας δοκιμών συστημάτων αντιμετώπισης drones μέσω της δημιουργίας ενός νέου «Ευρωπαϊκού Κέντρου Αριστείας για την Αντιμετώπιση Drones» και η ανάπτυξη συστήματος πιστοποίησης για τα σχετικά συστήματα. Παράλληλα, θα δημιουργηθεί φόρουμ βιομηχανίας drones και αντι-drone, με στόχο την ενίσχυση του διαλόγου με τη βιομηχανία και την κλιμάκωση της παραγωγής. Η Επιτροπή θα προτείνει ένα «Πακέτο Ασφάλειας Drones» για την αναθεώρηση των υφιστάμενων κανόνων που διέπουν τα πολιτικά drones και την προσαρμογή τους στις νέες πραγματικότητες ασφάλειας. Το πακέτο θα περιλαμβάνει μέτρα για συντονισμένη εκτίμηση κινδύνων, με στόχο την προστασία των αλυσίδων εφοδιασμού τόσο για τα drones όσο και για τα συστήματα αντιμετώπισής τους, καθώς και την εισαγωγή της ετικέτας «Αξιόπιστο Drone της ΕΕ», για τον εντοπισμό ασφαλούς εξοπλισμού στην αγορά.
Για την προστασία των κρίσιμων υποδομών, η Επιτροπή θα παράσχει σαφείς κατευθυντήριες γραμμές στους φορείς εκμετάλλευσης, θα δρομολογήσει πιλοτικό έργο για τη βελτίωση της θαλάσσιας επιτήρησης και θα βοηθήσει τα κράτη- μέλη στην αντιμετώπιση απειλών μεγάλου ύψους, όπως μετεωρολογικά μπαλόνια που εκτοξεύονται εκτός ΕΕ. Ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ μίλησε για την καινοτομία και τη χρηματοδότηση της Επιτροπής για το σχέδιο δράσης, τονίζοντας ότι «φέτος κινητοποιήθηκαν 400 εκατ. ευρώ για να στηρίξουμε τα κράτη μέλη στην προμήθεια τεχνολογίας drones και counter-drones. Επιπλεόν 150 εκατ. ευρώ θα χρηματοδοτήσουν εναέρια drones επιτήρησης που θα χρησιμοποιούνται από τα κράτη μέλη και τη Frontex σε κοινές επιχειρήσεις, ενώ 250 εκατ. ευρώ θα υποστηρίξουν τα κράτη μέλη στην άμεση αγορά συστημάτων drones και counter-drones».
Καλύτερη ανίχνευση
Το Σχέδιο Δράσης προβλέπει μέτρα για τη στήριξη της ανάπτυξης ενιαίων συστημάτων απεικόνισης του εναέριου χώρου, τα οποία θα ενσωματώνουν όλα τα σχετικά δεδομένα για την αναγνώριση νόμιμων drones, καθώς και τη διερεύνηση της σταδιακής δημιουργίας Πλατφόρμας Περιστατικών Drones σε συνεργασία με τα κράτη μέλη. Όπως τονίστηκε στην παρουσίαση, «η ανίχνευση, η παρακολούθηση και η ταυτοποίηση κακόβουλων drones είναι κρίσιμη για την αντιμετώπιση των απειλών. Αυτό απαιτεί μια ενισχυμένη επιχειρησιακή εικόνα, ώστε να διακρίνονται τα φιλικά από τα εχθρικά μέσα».
Ενίσχυση της αντίδρασης
Παρότι τα κράτη -μέλη έχουν την κύρια ευθύνη για τα μέτρα αντιμετώπισης απειλών από drones, η ΕΕ προσανατολίζεται στην ανάπτυξη κυρίαρχων ευρωπαϊκών συστημάτων «Διοίκησης και Ελέγχου» με τεχνητή νοημοσύνη και θα εξετάσει τη δημιουργία Ταχέων Ομάδων Έκτακτης Αντίδρασης κατά Drones, ενισχύοντας την αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών. Η Επιτροπή προτείνει επίσης τη διοργάνωση ετήσιας άσκησης μεγάλης κλίμακας σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση drones, με στόχο τη δοκιμή της διασυνοριακής συνεργασίας και των πολιτικο-στρατιωτικών συνεργειών. Παράλληλα, θα συνεχίσει να παρέχει μέσω της Frontex τα drones και τις τεχνολογίες που απαιτούνται για την επιτήρηση των συνόρων. Στα πρώτα βήματα για την υλοποίηση του Σχεδίου, η Επιτροπή προτείνει στα κράτη μέλη να προχωρήσουν στον ορισμό των Εθνικών Συντονιστών Ασφάλειας Drones που θα προωθούν και θα εποπτεύουν την εθνική εφαρμογή των δράσεων αυτών.
