Οι κυβερνήσεις του Ιράν και των ΗΠΑ επιβεβαίωσαν επίσημα χθες Τετάρτη πως θα διεξαγάγουν απευθείας συνομιλίες αύριο Παρασκευή το πρωί στο σουλτανάτο του Ομάν, βάζοντας τέλος στην αβεβαιότητα που είχε δημιουργηθεί σχετικά με το εάν θα γινόταν όντως συνάντηση. Ο Ντόναλντ Τραμπ, που έστειλε στην περιοχή ναυτική δύναμη κρούσης και πολλά άλλα στρατιωτικά μέσα, συνέχισε να ασκεί πίεση, δηλώνοντας ότι ο ιρανός ανώτατος ηγέτης αγιατολά Αλί Χαμενεΐ «θα πρέπει» να είναι «πολύ ανήσυχος». «Οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα με τις ΗΠΑ προγραμματίστηκε να γίνουν στη Μούσκατ στις 10:00 (αύριο) Παρασκευή», ανέφερε μέσω X ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, αφού δημοσιεύματα και δηλώσεις του αμερικανού ομολόγου του ήγειραν αμφιβολίες για το εάν θα διεξαχθούν πράγματι διαπραγματεύσεις.
Ανώτερος αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε κατόπιν στο Γαλλικό Πρακτορείο πως η συνάντηση θα γίνει, όπως και την ημερομηνία και την τοποθεσία. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνεχίζει μολαταύτα να απειλεί ότι θα διατάξει στρατιωτική επιχείρηση αν το Ιράν δεν αποδεχθεί σειρά αμερικανικών διεκδικήσεων, που δεν περιορίζονται στο ζήτημα του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας της χώρας. «Νομίζω πως θα έπρεπε να είναι πολύ ανήσυχος αυτή τη στιγμή. Όπως ξέρετε, διαπραγματεύονται μαζί μας», είπε ο αμερικανός πρόεδρος σε απόσπασμα συνέντευξής του που μετέδωσε το δίκτυο NBC News, ερωτηθείς σχετικά με τον ιρανό ηγέτη.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υποστήριξε εξάλλου στο NBC News ότι οι ιρανικές αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο να δημιουργήσουν νέα πυρηνική εγκατάσταση, μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ τον Ιούνιο του 2025 εναντίον των τριών εγκαταστάσεων-κλειδιών. «Σκέφτονταν να ανοίξουν νέα εγκατάσταση, σε κάποιο άλλο σημείο στη χώρα», είπε, προσθέτοντας: «το ανακαλύψαμε και τους είπα, αν το κάνετε αυτό, θα σας κάνουμε να υποστείτε πολύ σκληρά πράγματα».
«Είμαστε έτοιμοι»
Νωρίτερα χθες Τετάρτη ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έσπειρε αμφιβολίες για το εάν θα γίνουν όντως συνομιλίες με το Ιράν. «Νομίζαμε ότι είχε δημιουργηθεί εγκεκριμένο φόρουμ στην Τουρκία. Είχε δημιουργηθεί από διάφορους εταίρους που επιθυμούσαν να συμμετάσχουν (...) Χθες είδα αντιφατικές πληροφορίες από πλευράς του Ιράν, που έλεγαν ότι δεν συμφώνησαν σε αυτό. Το ζήτημα επομένως τελεί ακόμη υπό συζήτηση», είπε ο κ. Ρούμπιο. «Αν οι Ιρανοί θέλουν να συναντηθούμε, είμαστε έτοιμοι», δήλωσε πάντως ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αραγτσί θα ηγηθεί της ιρανικής αντιπροσωπείας, σύμφωνα με την Τεχεράνη· οι ΗΠΑ αναμένεται να αντιπροσωπευθούν από τον απεσταλμένο του προέδρου Τραμπ για τις λεπτές διπλωματικές αποστολές Στιβ Γουίτκοφ.
Πυρηνικό πρόγραμμα, πύραυλοι και άλλα
Μετά την αιματηρή καταστολή των μαζικών κινητοποιήσεων στο Ιράν τον Ιανουάριο, η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη εναλλάσσουν απειλές με ανοίγματα σε διάλογο, ενώ άλλες κυβερνήσεις αποπειρώνται μεσολάβηση για να αποκλιμακωθούν οι εντάσεις. Η Τεχεράνη έχει τονίσει επανειλημμένα ότι οι συνομιλίες πρέπει να είναι αυστηρά περιορισμένες στο ζήτημα του ιρανικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας, απορρίπτοντας οποιαδήποτε διαπραγμάτευση για το πρόγραμμα κατασκευής βαλλιστικών πυραύλων της και ευρύτερα για τις αμυντικές της δυνατότητες.
Από την άλλη, ο Μάρκο Ρούμπιο επέμεινε κατηγορηματικά: «προκειμένου οι διαπραγματεύσεις να επιτύχουν πραγματικά κάτι ουσιώδες, πρέπει να συμπεριλάβουν ορισμένα στοιχεία, ιδίως την εμβέλεια των βαλλιστικών πυραύλων τους, την υποστήριξή τους σε τρομοκρατικές οργανώσεις στην περιοχή, το πυρηνικό πρόγραμμά τους και τη μεταχείριση του ίδιου του λαού τους». Η Ουάσιγκτον έστειλε στον Κόλπο πάνω από δέκα πολεμικά πλοία, ανάμεσά τους το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln, ενώ η Τεχεράνη έχει απειλήσει να πλήξει σκάφη του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού κι αμερικανικές βάσεις στην περιοχή αν υποστεί επίθεση.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει δώσει την παραμικρή ένδειξη για το εύρος και τους σκοπούς ενδεχόμενης αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης σε περίπτωση αποτυχίας των διαπραγματεύσεων. Θα μπορούσε να διατάξει στοχευμένα πλήγματα εναντίον των υποδομών ή πολύ ευρύτερη εκστρατεία για την ανατροπή της Ισλαμικής Δημοκρατίας, που εγκαθιδρύθηκε το 1979. Στο Ιράν, οι ιστότοποι κοινωνικής δικτύωσης, εκ νέου ενεργοί έπειτα από τρεις εβδομάδες πλήρους διακοπής της πρόσβασης στο διαδίκτυο, έχουν πλημμυρίσει από μηνύματα που αποτίνουν φόρο τιμής σε διαδηλωτές που σκοτώθηκαν. «Η κοινωνία μας πενθεί, κι εγώ επίσης», είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο, υπό τον όρο να μην κατονομαστεί, 32χρονος κάτοικος της νήσου Κεσμ, στον Κόλπο.
