Οι προεδρικές εκλογές στην Πορτογαλία θα κριθούν σε--σπάνιο--δεύτερο γύρο στον οποίο θα συμμετάσχουν υποψήφιος της κεντροαριστεράς και ο ηγέτης της άκρας δεξιάς, η οποία κατέγραψε χθες νέο ορόσημο, περνώντας στην αποφασιστική ψηφοφορία που προβλέπεται να διεξαχθεί την 8η Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με τα σχεδόν τελικά, πάντως ακόμη προκαταρκτικά αποτελέσματα, ο Αντόνιο Ζουζέ Σεγκούρου, 63 ετών, αναδείχθηκε πρώτος στον χθεσινό πρώτο γύρο, εξασφαλίζοντας το 31% των ψήφων, έναντι 23,5% των ψήφων που έλαβε ο ακροδεξιός υποψήφιος Αντρέ Βεντούρα, 43 ετών.
«Καλώ όλους τους δημοκράτες, όλους τους προοδευτικούς κι όλους τους ουμανιστές (εκλογείς) να ενωθούν μαζί μας ώστε, όλοι μαζί, να νικήσουμε τον εξτρεμισμό κι αυτούς που σπέρνουν το μίσος και τη διχόνοια στους Πορτογάλους», ανέφερε ο κ. Σεγκούρου στην ομιλία του μετά τη νίκη του στον πρώτο γύρο.
Ενώ οι προεδρικές εκλογές στην Πορτογαλία δεν είχε χρειαστεί να διεξαχθούν σε δυο γύρους μετά το 1986, το σενάριο που εκτυλίχθηκε πιστοποιεί τις ανατροπές που έχει φέρει τα τελευταία χρόνια η άνοδος της άκρας δεξιάς στη χώρα της ιβηρικής χερσονήσου.
«Η δεξιά είναι πιο κατακερματισμένη παρά ποτέ, όμως οι Πορτογάλοι μας ανέθεσαν την ηγεσία», έκρινε από την πλευρά του ο κ. Βεντούρα, καλώντας τους ψηφοφόρους να μη «φοβούνται την αλλαγή».
«Καμιά» οδηγία
Αντίθετα με όσα προέβλεπαν δημοσκοπήσεις που δημοσιεύθηκαν πριν από τη χθεσινή ψηφοφορία, ο υποψήφιος της άκρας δεξιάς δεν κέρδισε τον πρώτο γύρο. Όμως συνέχισε την εκλογική άνοδο που ήδη έκανε την παράταξή του, το κόμμα Σέγκα («Αρκετά») αξιωματική αντιπολίτευση στην κυβέρνηση της δεξιάς.
Ο πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρου, που επανεξελέγη τον Μάιο του 2025 επικεφαλής νέας κυβέρνησης μειοψηφίας, θα βρεθεί σε κάθε περίπτωση αναγκασμένος να συγκατοικήσει με αρχηγό του κράτους ο οποίος δεν θα ανήκει στην παράταξή του, αντίθετα με τον απερχόμενο πρόεδρο, τον Μαρσέλου Χεμπέλου ντε Σόουζα.
«Ενώ ακόμη δεν έχει συμπληρωθεί ένας χρόνος από τη νίκη της δεξιάς του Λουίς Μοντενέγκρου, όλα δείχνουν ότι ο επόμενος πρόεδρος θα είναι σοσιαλιστής», σχολίασε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο η πολιτολόγος Πάουλα Εσπίριτου Σάντου, επισημαίνοντας δημοσκοπήσεις των τελευταίων ημερών που υπέδειξαν ότι ο κ. Σεγκούρου θα κέρδιζε την πιθανή μονομαχία με τον κ. Βεντούρα.
«Πρόκειται για ήττα της ίδιας της κυβέρνησης», πρόσθεσε η αναλύτρια του ανώτερου ινστιτούτου κοινωνικών και πολιτικών επιστημών του πανεπιστημίου της Λισαβόνας (ISCSP).
Αφού έγινε σαφές το αποτέλεσμα των χθεσινών εκλογών, ο κ. Μοντενέγκρου αρνήθηκε να επιλέξει ανάμεσα στους κ.κ. Σεγκούρου και Βεντούρα. «Ο πολιτικός χώρος μας δεν θα αντιπροσωπευθεί στον δεύτερο γύρο (...) και δεν θα δώσουμε καμιά οδηγία ψήφου», είπε ο επικεφαλής της πορτογαλικής κυβέρνησης--ο οποίος πάντως έχει στηριχτεί στο κοινοβούλιο περισσότερο από την ακροδεξιά, παρά από τους σοσιαλιστές.
«Σήμα συναγερμού»
Έπειτα από προεκλογική εκστρατεία με μεγάλο σασπένς και αριθμό υποψηφίων ρεκόρ--11--ο εκλεκτός της κυβερνητικής παράταξης Λουίς Μαρκς Μεντς δεν κατέλαβε παρά την πέμπτη θέση, με ποσοστό κάτω από το 12% των ψήφων.
Ο πρόεδρος της Πορτογαλίας, που εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία, τυπικά δεν έχει εκτελεστικές εξουσίες. Όμως μπορεί να διαδραματίσει ρόλο διαιτητή σε περιπτώσεις κρίσεων και διαθέτει την δυνατότητα να διαλύει το κοινοβούλιο και να προκηρύσσει εκλογές.
Πάντα σύμφωνα με τα ακόμη προκαταρκτικά αποτελέσματα, ο φιλελεύθερος ευρωβουλευτής Ζουάου Κοτρίμ Φιγκερέντου κατέλαβε την τρίτη θέση με σχεδόν 16% των ψήφων.
Ο Ενρίκε Γκουβάια ι Μέλου, ναύαρχος ε.α. που παρουσιάστηκε ως ανεξάρτητος, αφού ηγήθηκε με επιτυχία της εκστρατείας εμβολιασμού κατά της COVID-19, κατέλαβε την τέταρτη θέση, λαμβάνοντας κάτι παραπάνω από το 12% των ψήφων.
Η αυξανόμενη δημοτικότητα του Αντρέ Βεντούρα θα όφειλε να αποτελέσει «σήμα συναγερμού» για την Πορτογαλία, καθώς «απελπισμένος κόσμος θέλει να δει αλλαγή», σημείωσε η Ιρίνα Φερεστρεοάρου, 33χρονη ψηφοφόρος με καταγωγή από τη Ρουμανία.
Προτού ψηφίσει την κεντροαριστερά ο Αλεσάντρ Λαϊτάου, 50χρονος βιολόγος, είπε πως του προκαλεί «μεγάλη ανησυχία» η «εκτροπή προς την ακροδεξιά», την οποία θεωρεί «πολύ αρνητική» εξέλιξη.
