Η στέγη, ή μάλλον η έλλειψή της, είναι μεγάλο πρόβλημα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Τι κάνουν γι' αυτό οι κυβερνήσεις του συνασπισμού; Και πώς εμπλέκεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή;
«Σχεδόν 900.000 άνθρωποι είναι αυτή τη στιγμή άστεγοι στην Ευρώπη. Κάθε νύκτα στην Ευρώπη, ένας πληθυσμός αντίστοιχος με αυτούς της Μασσαλίας ή του Τορίνο είναι χωρίς στέγη», δήλωσε ο ευρωπαίος επίτροπος Ενέργειας και Στέγασης Νταν Γιόργκενσεν κατά την πρώτη συνεδρίαση της Ειδικής Επιτροπής για τη Στεγαστική Κρίση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Σχεδόν το 10% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης δαπανά το 40% ή περισσότερο του διαθέσιμου εισοδήματός του για στέγαση και για σχετικά μ' αυτή κόστη, σύμφωνα με τον Γιόργκενσεν.
Σύμφωνα με τον επίτροπο, κατά τα τελευταία περίπου 15 χρόνια, τα ενοίκια στην ΕΕ έχουν αυξηθεί κατά περίπου 25% σε πραγματικούς όρους και οι τιμές των σπιτιών έχουν αυξηθεί κατά περίπου 50%.
Ο δανός επίτροπος εξέθεσε τα σχέδιά του για να βοηθήσει την ΕΕ να αντιμετωπίσει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα κράτη μέλη του συνασπισμού - τη στεγαστική κρίση η οποία ανεβαίνει γρήγορα στην πολιτική ατζέντα, σχεδόν τόσο γρήγορα όσο οι τιμές των ενοικίων και των σπιτιών.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διόρισε τον πρώην υπουργό Ενέργειας της Δανίας ως πρώτο επίτροπο αρμόδιο για τη στέγαση -ένα τομέα στον οποίο η ΕΕ έχει λίγες άμεσες αρμοδιότητες- ώστε να εξασφαλίσει την υποστήριξη των Σοσιαλιστών στο Ευρωκοινοβούλιο για την εκλογή της.
Αναγνωρίζοντας το γεγονός αυτό, ο Γιόργκενσεν υπογράμμισε στο κοινοβούλιο ότι «το μεγαλύτερο μέρος της ευθύνης» για τη στέγαση έγκειται στις χώρες της ΕΕ και σε περιφερειακές και τοπικές αρχές, αλλά υποστήριξε ότι υπάρχει «χώρος στο τραπέζι για την Ευρώπη και υπάρχουν πολλά πράγματα που μπορούμε και πρέπει να κάνουμε».
Ο Γιόργκενσεν ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα δημοσιοποιήσει το πρώτο Ευρωπαϊκό Σχέδιο Προσιτής Στέγασης. Το σχέδιο προσφέρει τεχνική βοήθεια σε πόλεις και κράτη μέλη της ΕΕ και επικεντρώνεται στις επενδύσεις και τις δεξιότητες που απαιτούνται.
Συγκεκριμένα η Επιτροπή θα αναπτύξει μια Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την κατασκευή κατοικιών ώστε:
- να στηρίξει την προσφορά στέγης,
- να δημουργήσει μια πανευρωπαϊκή επενδυτική πλατφόρμα για προσιτή και βιώσιμη στέγαση,
- να πραγματοποιήσει μια ανάλυση του αντίκτυπου της κερδοσκοπίας στη στέγαση,
- να υποστηρίξει κράτη μέλη της ΕΕ ώστε να διπλασιάσουν τις σχεδιαζόμενες επενδύσεις της πολιτικής συνοχής στην προσιτή στέγαση,
- να αντιμετωπίσει συστημικά ζητήματα με τις βραχυπρόθεσμες μισθώσεις κατοικιών,
- να κάνει προτάσεις για την αντιμετώπιση της αναποτελεσματικής χρήσης κενών κατοικιών
- και να επανεξετάσει τους κανόνες κρατικής αρωγής, κυρίως όσον αφροά την ενεργειακή απόδοση και την κοινωνική στέγη, για να καταστεί δυνατή η υποστήριξη μέτρων στέγασης.
Στην ομιλία του, ο επίτροπος έθιξε το ζήτημα της έλλειψης αρμοδιότητας της ΕΕ στη στεγαστική πολιτική. Εντούτοις, τοπικές αρχές σε ευρωπαϊκές πόλεις ασκούν πίεση για περισσότερη δράση στο επίπεδο της ΕΕ.
Οι δήμαρχοι δώδεκα πόλεων της ΕΕ, της Αθήνας, της Ρώμης, της Μπολόνια, του Άμστερνταμ, της Βαρκελώνης, της Βουδαπέστης, του Παρισιού, της Βαρσοβίας, της Λισαβόνας, της Λιόν, της Γάνδης και της Λειψίας, ζήτησαν από κοινού να υπάρξει το αργότερο μέχρι το 2027 ένα σχέδιο έκτακτης δράσης για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Οι δήμαρχοι θέλουν οι χρηματοδοτήσεις για τη στέγαση να εξαιρεθούν από τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ που περιορίζουν τις κυβερνητικές δαπάνες. Θέλουν επίσης να αναδιανεμηθούν χρήματα που δεν έχουν δαπανηθεί από το ταμείο ανακούφισης από την Covid-19.
Επιπλέον οι δήμαρχοι συναντήθηκαν με τον επίτροπο Γιόργκενσεν στις Βρυξέλλες για να τον πιέσουν για βοήθεια, υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να περιμένει να οριστικοποιηθεί ο επόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ για να αναληφθεί δράση.
Οι δώδεκα δήμαρχοι θα εργασθούν επίσης τους επόμενους μήνες πάνω σ' ένα σχέδιο δράσης της Κομισιόν για τη στέγαση. Ο Ματέο Λεπόρε, δήμαρχος της Μπολόνια, υπογράμμισε ιδιαίτερα ότι, στην Ιταλία, ποσοστό 10% ως 15% των ιδιωτικών κατοικιών δεν κατοικούνται.
