Οι Apple, Alphabet, Meta, Amazon, Microsoft και ByteDance —οι έξι πυλωροί (ρυθμιστές πρόσβασης) που ορίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Σεπτέμβριο του 2023— πρέπει από σήμερα να συμμορφώνονται πλήρως με όλες τις υποχρεώσεις που απορρέουν από την πράξη για τις ψηφιακές αγορές (DMA).
Η πράξη για τις ψηφιακές αγορές έχει ως στόχο να καταστήσει τις ψηφιακές αγορές στην ΕΕ πιο διεκδικήσιμες και πιο δίκαιες. Θεσπίζει νέους κανόνες για 10 καθορισμένες βασικές υπηρεσίες πλατφόρμας, όπως είναι οι μηχανές αναζήτησης, οι διαδικτυακές αγορές, τα καταστήματα εφαρμογών, οι διαδικτυακές διαφημίσεις και η αποστολή μηνυμάτων, και παρέχει νέα δικαιώματα στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και στους τελικούς χρήστες.
Για τους επιχειρηματικούς χρήστες που είναι εγκατεστημένοι στην ΕΕ, οι οποίοι εξαρτώνται από τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι έξι πυλωροί για να προσεγγίσουν τους πελάτες τους, δημιουργούνται από σήμερα νέες ευκαιρίες. Για παράδειγμα, οι επιχειρηματικοί χρήστες θα είναι σε θέση:
Να επωφελούνται από δίκαιη μεταχείριση και ισότιμους όρους ανταγωνισμού όταν ανταγωνίζονται τις υπηρεσίες των πυλωρών στις πλατφόρμες τους.
Να ζητούν να υπάρχει διαλειτουργικότητα με τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι πυλωροί, προκειμένου να παρέχουν νέες καινοτόμες υπηρεσίες.
Να πωλούν τις εφαρμογές τους μέσω εναλλακτικών διαύλων αντί των καταστημάτων εφαρμογών του πυλωρού.
Να έχουν πρόσβαση σε δεδομένα που παράγονται από τις δραστηριότητές τους στις πλατφόρμες των πυλωρών.
Να προωθούν προσφορές και να συνάπτουν συμβάσεις με πελάτες εκτός της πλατφόρμας του πυλωρού.
Οι τελικοί χρήστες θα επωφεληθούν από περισσότερες επιλογές και καινοτομίες στον ευρωπαϊκό ψηφιακό χώρο. Θα είναι σε θέση:
Να έχουν και πάλι τη δύναμη να κάνουν επιλογή και να μην υποχρεούνται να χρησιμοποιούν τις προεπιλεγμένες επιλογές των πυλωρών, για παράδειγμα επιλέγοντας εναλλακτικά καταστήματα εφαρμογών και υπηρεσίες, αντί εκείνων που προσφέρουν οι πυλωροί.
Να έχουν καλύτερο έλεγχο των δεδομένων τους, καθώς θα έχουν τη δυνατότητα να αποφασίζουν αν ο πυλωρός μπορεί να συνδέει τους λογαριασμούς τους και, κατ' επέκταση, να παρακολουθεί και να συνδυάζει τα δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα από διαφορετικές υπηρεσίες.
Να αποκτούν, να μεταφέρουν και να χρησιμοποιούν με ευκολία τα δεδομένα από μια υπηρεσία ή εφαρμογή σε άλλη, γεγονός που θα επιτρέπει την απρόσκοπτη δημιουργία εφεδρικών αντιγράφων δεδομένων και τη μετακίνηση μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών.
Να χρησιμοποιούν εναλλακτικές υπηρεσίες ηλεκτρονικής ταυτοποίησης ή πληρωμής εντός εφαρμογής.
Οι πυλωροί έχουν ξεκινήσει τις δοκιμές μέτρων για τη συμμόρφωσή τους με την πράξη για τις ψηφιακές αγορές πριν από την προθεσμία, και έχουν ξεκινήσει να συλλέγουν παρατηρήσεις και σχόλια από τρίτα μέρη. Από σήμερα, οι πυλωροί υποχρεούνται να αποδεικνύουν την αποτελεσματική συμμόρφωσή τους με την πράξη για τις ψηφιακές αγορές και να περιγράφουν τα μέτρα που λαμβάνουν στο πλαίσιο εκθέσεων συμμόρφωσης. Η δημόσια έκδοση των εν λόγω εκθέσεων είναι προσβάσιμη στην ειδική ιστοσελίδα της Επιτροπής για την πράξη για τις ψηφιακές αγορές. Πλέον, οι ορισθέντες πυλωροί πρέπει επίσης να υποβάλουν στην Επιτροπή περιγραφή των τεχνικών που χρησιμοποιούν για την κατάρτιση προφίλ των καταναλωτών, η οποία υποβάλλεται σε ανεξάρτητο έλεγχο, συνοδευόμενη από μη εμπιστευτική έκδοση της έκθεσης.
Η Επιτροπή θα αναλύσει τώρα προσεκτικά τις εκθέσεις συμμόρφωσης και θα εκτιμήσει κατά πόσον τα εφαρμοζόμενα μέτρα είναι αποτελεσματικά για την επίτευξη των στόχων των σχετικών υποχρεώσεων που απορρέουν από την πράξη για τις ψηφιακές αγορές. Η εκτίμηση της Επιτροπής θα βασιστεί επίσης στη συμβολή ενδιαφερόμενων μερών, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο των εργαστηρίων συμμόρφωσης, όπου οι πυλωροί καλούνται να παρουσιάσουν τις λύσεις τους.
Η Επιτροπή δεν θα διστάσει να λάβει επίσημα μέτρα επιβολής, χρησιμοποιώντας το σύνολο της εργαλειοθήκης που έχει στη διάθεσή της για την πλήρη επιβολή της πράξης για τις ψηφιακές αγορές.
Σε περίπτωση που η Επιτροπή υποπτευτεί ότι υφίσταται παράβαση των διατάξεων της πράξης για τις ψηφιακές αγορές, μπορεί να κινήσει διαδικασία για τη διερεύνηση της πιθανής παράβασης. Σε περίπτωση παράβασης, η Επιτροπή μπορεί να επιβάλει πρόστιμα που φτάνουν έως και το 10 % του συνολικού παγκόσμιου κύκλου εργασιών της εταιρείας, ενώ το ποσοστό αυτό μπορεί να ανέλθει έως και στο 20 % σε περίπτωση επανειλημμένης παράβασης. Επιπλέον, σε περίπτωση συστηματικών παραβάσεων, η Επιτροπή εξουσιοδοτείται επίσης να θεσπίζει πρόσθετα επανορθωτικά μέτρα, όπως η υποχρέωση του πυλωρού να πωλήσει μια επιχείρηση ή τμήματα αυτής ή η επιβολή στον πυλωρό της απαγόρευσης να αποκτήσει πρόσθετες υπηρεσίες που σχετίζονται με τη συστημική μη συμμόρφωση.
Ιστορικό
Η πράξη για τις ψηφιακές αγορές, μαζί με την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες, αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο κανόνων που ισχύει σε ολόκληρη την ΕΕ, με σκοπό τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου ψηφιακού χώρου στον οποίο τα θεμελιώδη δικαιώματα των χρηστών προστατεύονται, καθώς και τη δημιουργία ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις.
Η πράξη για τις ψηφιακές αγορές αποσκοπεί στη διασφάλιση διεκδικήσιμων και δίκαιων αγορών στον ψηφιακό τομέα. Ρυθμίζει τη δράση των πυλωρών, που είναι μεγάλες ψηφιακές πλατφόρμες οι οποίες αποτελούν σημαντική πύλη σύνδεσης των επιχειρηματικών χρηστών με τους καταναλωτές, η θέση των οποίων μπορεί να τους παράσχει τη δύναμη να δημιουργήσουν ένα σημείο συμφόρησης στην ψηφιακή οικονομία.
Στις 5 Σεπτεμβρίου 2023 η Επιτροπή όρισε έξι πυλωρούς —Alphabet, Amazon, Apple, ByteDance, Meta, Microsoft— και 22 από τις βασικές υπηρεσίες πλατφόρμας τους. Από τη στιγμή που ορίστηκαν ως τέτοιοι, οι πυλωροί είχαν στη διάθεσή τους έξι μήνες για να συμμορφωθούν με τον πλήρη κατάλογο των υποχρεώσεων που απορρέουν από την πράξη για τις ψηφιακές αγορές, προσφέροντας περισσότερες επιλογές και μεγαλύτερη ελευθερία στους τελικούς χρήστες και στους επιχειρηματικούς χρήστες των υπηρεσιών που παρέχουν. Η Επιτροπή δημοσίευσε ετήσια έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της πράξης για τις ψηφιακές αγορές το 2023 και την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την επίτευξη των στόχων της.
Στις 12 Φεβρουαρίου 2024 η Επιτροπή περάτωσε τέσσερις διερευνήσεις της αγοράς, αφότου διαπίστωσε ότι η Apple και η Microsoft δεν θα πρέπει να οριστούν ως πυλωροί για τις ακόλουθες βασικές υπηρεσίες πλατφόρμας: την υπηρεσία ανταλλαγής μηνυμάτων iMessage της Apple, τη διαδικτυακή μηχανή αναζήτησης Bing της Microsoft, το πρόγραμμα πλοήγησης Edge και την υπηρεσία διαφήμισης Microsoft Advertising.
Την 1η Μαρτίου 2024 η Επιτροπή έλαβε κοινοποιήσεις από τις Booking, ByteDance και X σχετικά με τις υπηρεσίες τους οι οποίες ενδέχεται να πληρούν τα όρια της πράξης για τις ψηφιακές αγορές, γεγονός που θα μπορούσε να τις υπάγει στους νέους κανόνες της ΕΕ για τις πλατφόρμες πυλωρών. Η Επιτροπή θα λάβει απόφαση σχετικά με τις κοινοποιήσεις αυτές εντός 45 εργάσιμων ημερών, δηλαδή το αργότερο έως τις 13 Μαΐου 2024.
Δηλώσεις
Σήμερα η πράξη για τις ψηφιακές αγορές αρχίζει να ισχύει για όλους τους πυλωρούς που ορίσαμε πριν από μισό έτος. Η νέα δέσμη κανόνων μας θα καταστήσει πλέον τις διαδικτυακές αγορές πιο ανοικτές και διεκδικήσιμες για τις μικρές, καινοτόμες επιχειρήσεις, ώστε να απολαμβάνουν κι αυτές ίσες ευκαιρίες να τα καταφέρουν. Και ως καταναλωτές θα έχουμε πιο οικονομικά προσιτές επιλογές στο διαδίκτυο. Αυτό θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των διαδικτυακών αγορών και θα ανοίξει την ψηφιακή αγορά, προς όφελος όλων των ευρωπαϊκών φορέων και χρηστών.
κ. Μαργκρέιτε Βέστεϊγιερ, εκτελεστική αντιπρόεδρος αρμόδια για την πολιτική ανταγωνισμού
Η σημερινή ημέρα σηματοδοτεί ένα σημείο καμπής για τον ευρωπαϊκό ψηφιακό μας χώρο. Η πράξη για τις ψηφιακές αγορές ορίζει ακριβείς υποχρεώσεις, καθώς και τη δυνατότητα επιβολής κυρώσεων στις μεγάλες διαδικτυακές πλατφόρμες σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Έχουμε ξεκινήσει τις συζητήσεις με τους πυλωρούς εδώ και μήνες, ώστε να τους βοηθήσουμε να προσαρμοστούν. Και μπορούμε ήδη να διαπιστώσουμε αλλαγές στην αγορά: οι διάφοροι ανταγωνιστές μπορούν να δημιουργούν εναλλακτικά καταστήματα εφαρμογών, οι Ευρωπαίοι χρήστες έχουν μεγαλύτερο έλεγχο επί των δεδομένων τους και έχουν πλέον τη δυνατότητα να κάνουν επιλογές που δεν υπήρχαν προηγουμένως, λόγω προεπιλεγμένων ρυθμίσεων. Κάθε εταιρεία που διαπιστώνεται ότι δεν συμμορφώνεται θα υπόκειται σε αυστηρές κυρώσεις, οι οποίες περιλαμβάνουν ως έσχατη λύση και τη διάλυσή τους.
κ. Τιερί Μπρετόν, επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς
