Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίνκεν θα φιλοξενήσει τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου στην Ουάσιγκτον την Τετάρτη,μια επίσκεψη που θα επικεντρωθεί στην πιθανή πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-16 και στο μπλόκο που έχει στήσει γι' αυτό τον λόγο η Άγκυρα στην προσπάθεια ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.
Οι δύο υπουργοί Εξωτερικών έχουν συναντηθεί στο παρελθόν στο περιθώριο των συνόδων κορυφής του ΝΑΤΟ και των Ηνωμένων Εθνών, αλλά η κυβέρνηση Μπάιντεν χρειάστηκε σχεδόν δύο χρόνια για να δώσει επίσημη πρόσκληση στον Τσαβούσογλου, μια καθυστέρηση που πολλοί αναλυτές λένε ότι αντανακλά μια τεταμένη σχέση.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η πολιτική της Συρίας, η ενεργειακή συνεργασία και τα θέματα περιφερειακής ασφάλειας θα είναι επίσης στην ημερήσια διάταξη, δήλωσαν Αμερικανοί και Τούρκοι αξιωματούχοι.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες επαίνεσαν την Τουρκία για ορισμένες από τις ενέργειές της κατά τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της μεσολάβησης στις συνομιλίες για τον διάδρομο σιτηρών, αλλά και ανησυχούν για την εμβάθυνση της σχέσης της Άγκυρας με τη Μόσχα. Οι χώρες βρίσκονται επίσης σε αντιπαράθεση σχετικά με την επιθυμία της Τουρκίας να πραγματοποιήσει στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία και την πρόθεσή της να εξομαλύνει τους δεσμούς με τη Δαμασκό. Από την πλευρά της, η Τουρκία απαιτεί από την Ουάσιγκτον να μην υποστηρίζει τη συριακή κουρδική πολιτοφυλακή που θεωρεί τρομοκράτες. Οι δεσμοί μεταξύ των συμμάχων του ΝΑΤΟ έχουν χαλαρώσει από τότε που η Τουρκία απέκτησε ρωσικά συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας το 2019, γεγονός που οδήγησε στην απομάκρυνση της Άγκυρας από το πρόγραμμα μαχητικών αεροσκαφών F-35 επόμενης γενιάς. Η Τουρκία ελπίζει τώρα να αγοράσει αεροσκάφη F-16 από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μια πώληση στην οποία ορισμένα κορυφαία μέλη του Κογκρέσου αντιτίθενται παρά την υποστήριξη της κυβέρνησης Μπάιντεν. Μόλις τις τελευταίες ώρες βουλευτές εξέφρασαν την αντίθεσή τους στην παραχώρηση μαχητικών από τις ΗΠΑ στην Τουρκία ως μέρος καλοπιάσματος της Άγκυρας ή ως υποχώρηση στις απαιτήσεις της.
"Οι επανειλημμένες επιθέσεις του (Ερντογάν) στους Σύρους Κούρδους συμμάχους μας και η συνεχιζόμενη φιλία προς τη Ρωσία - συμπεριλαμβανομένης της καθυστέρησης της ένταξης της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ - παραμένουν σοβαρές αιτίες ανησυχίας", δήλωσε ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν. "Όπως έχω ξαναπεί, για να παραλάβει η Τουρκία τα F-16, χρειαζόμαστε διαβεβαιώσεις ότι αυτές οι ανησυχίες θα αντιμετωπιστούν", είπε.
Τα δύο σκανδιναβικά κράτη υπέβαλαν αίτηση για ένταξη στο ΝΑΤΟ πέρυσι μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, αλλά οι υποψηφιότητες τους χρειάζονται έγκριση και από τα 30 κράτη μέλη του ΝΑΤΟ. Η Τουρκία και η Ουγγαρία δεν έχουν ακόμη εγκρίνει τις αιτήσεις. Η Τουρκία προέβαλε αντιρρήσεις, κατηγορώντας τις χώρες ότι φιλοξενούν ομάδες που θεωρεί τρομοκράτες. Ανέφερε ότι η Σουηδία ειδικότερα πρέπει πρώτα να λάβει μια σαφέστερη στάση εναντίον αυτών των ομάδων, κυρίως Κούρδων μαχητών και των υποστηρικτών του ιμάμη Φετουλάχ Γκιουλέν. Ο Ερντογάν είπε τη Δευτέρα ότι οι δύο χώρες έπρεπε να απελάσουν ή να εκδώσουν έως και 130 "τρομοκράτες" στην Τουρκία προτού το κοινοβούλιο εγκρίνει τα αιτήματά τους για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Σε απάντηση σουηδική εφημερίδα ξεκίνησε διαγωνισμό σατιρικών σχεδίων με θέμα τον Ερντογάν για να καταγγείλει την προσπάθεια παρέμβασης της τουρκικής κυβέρνησης στη νομοθεσία της χώρας.
Αδιέξοδο;
Την περασμένη εβδομάδα, το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ ενημέρωσε ανεπίσημα τις επιτροπές που επιβλέπουν τις πωλήσεις όπλων στη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων για την πρόθεσή του να προχωρήσει στην πώληση F-16, ύψους 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Τουρκία.
Η κίνηση προκάλεσε σωρεία δηλώσεων από μέλη του Κογκρέσου που αντιτάχθηκαν στη συμφωνία, με πιο αξιοσημείωτη να προέρχεται από τον Δημοκρατικό γερουσιαστή Μπομπ Μενέντεζ, πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων της Γερουσίας.
Σε συνέντευξη Τύπου το Σάββατο, ο Ιμπραήμ Καλίν, επικεφαλής σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν, είπε ότι οι απαιτήσεις της Ουάσιγκτον σχετικά με την προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών είναι "ατελείωτες". Πρόσθεσε ότι ελπίζει ότι η συμφωνία για τα F-16 δεν θα γίνει "όμηρος" των μελών της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ.
Ενώ το Κογκρέσο μπορεί να εμποδίσει τις ξένες πωλήσεις όπλων, δεν έχει συγκεντρώσει προηγουμένως την πλειοψηφία των δύο τρίτων και στις δύο βουλές που απαιτούνται για να ξεπεραστεί το προεδρικό βέτο.
Ωστόσο, η κυβέρνηση Μπάιντεν είναι απίθανο να προχωρήσει στην πώληση εκτός και αν ο Μενέντεζ αντιστρέψει την αντίθεσή του, δήλωσε ανώτερος κυβερνητικός αξιωματούχος.
" Αν οι ΗΠΑ μας λένε ότι "πρέπει να επικυρώσετε την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ για να λάβετε αεροσκάφη F-16 από τις ΗΠΑ, αυτό θα μας οδηγήσει σε αδιέξοδο", είπε στο Reuters, ο αναπληρωτής επικεφαλής της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του τουρκικού κοινοβουλίου και του κυβερνώντος Κόμματος ΑΚΡ Μπεράτ Τζονκάρ.
