Τα νοικοκυριά της Ευρώπης είναι αντιμέτωπα με πολύ υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας τον χειμώνα λόγω της παγκόσμιας αύξησης στις τιμές χονδρικής για ενέργεια και αέριο, ενώ καταναλωτικές οργανώσεις έχουν προειδοποιήσει ότι οι πιο ευπαθείς πολίτες μπορεί να πληγούν από ενεργειακή φτώχεια.
ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΥΨΗΛΕΣ ΟΙ ΤΙΜΕΣ;
Οι ενεργειακές εταιρίες πληρώνουν τιμή χονδρικής για να αγοράσουν αέριο και ηλεκτρική ενέργεια, τα οποία στη συνέχεια πωλούν στους καταναλωτές. Όπως και σε κάθε αγορά, αυτή μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί, ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτηση.
Οι τιμές τυπικά αυξάνονται όταν υπάρχει περισσότερη ζήτηση για θέρμανση και ο κόσμος ανάβει νωρίτερα τα φώτα στα σπίτια του τον χειμώνα, ενώ οι τιμές την θερινή περίοδο είναι συνήθως χαμηλότερες.
Ωστόσο, οι τιμές εκτοξεύθηκαν λόγω των χαμηλών αποθεμάτων αερίου, των υψηλών τιμών άνθρακα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, των χαμηλών παραδόσεων με δεξαμενόπλοια υγροποιημένου φυσικού αερίου εξαιτίας της υψηλότερης ζήτησης από την Ασία, των λιγότερων από το συνηθισμένο προμηθειών αερίου από την Ρωσία, της χαμηλής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και των διακοπών ηλεκτροδότησης σε υποδομές.
Οι ευρωπαϊκές τιμές αναφοράς για το αέριο στον ολλανδικό TTF έχουν αυξηθεί πάνω από 400% από τον Ιανουάριο, ενώ τα γερμανικά και γαλλικά συμβόλαια αναφοράς για την ενέργεια έχουν υπερδιπλασιαστεί.
ΠΟΣΟ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΔΙΑΡΚΕΣΕΙ ΑΥΤΟ;
Η χειμερινή περίοδος θέρμανσης στην Ευρώπη τυπικά ξεκινά τον Οκτώβριο και οι τιμές χονδρικής δεν προβλέπεται να μειωθούν σημαντικά κατά το υπόλοιπο αυτής της χρονιάς, παρά τις υποσχέσεις από κάποιους παρόχους για περισσότερο αέριο.
Οι περισσότεροι αναλυτές αναμένουν ότι οι τιμές θα παραμείνουν αυξημένες την επόμενη χρονιά.
Η Ρωσία, ο μεγαλύτερος πάροχος αερίου της Ευρώπης, είπε αυτή την εβδομάδα ότι η αδειοδότηση του υποθαλάσσιου αγωγού αερίου Nord Stream 2 από τη Ρωσία και τη Γερμανία, που αναμένει το ‘πράσινο φως’ από τη αρμόδια γερμανική ρυθμιστική αρχή, μπορεί να οδηγήσει σε μείωση των αυξανόμενων τιμών αερίου της Ευρώπης.
Ωστόσο η δυνατότητα της Gazprom να παράσχει μεγαλύτερους όγκους στην Ευρώπη μπορεί να περιοριστεί φέτος τον χειμώνα καθώς ακόμα γεμίζει τις δικές της εγχώριες μονάδες αποθήκευσης αερίου και ήδη παράγει ποσότητες κοντά στα υψηλά επίπεδα 10ετίας, είπαν αναλυτές της Bank of America.
Τον περασμένο μήνα, η νορβηγική Equninor, ο δεύτερος μεγαλύτερος πάροχος της Ευρώπης, είπε ότι θα αυξήσει τις εξαγωγές φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Η Νορβηγία προμηθεύει λίγο λιγότερο από το ένα τρίτο του βρετανικού αερίου.
ΓΙΑΤΙ ΑΥΞΑΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΤΙΜΕΣ ΛΙΑΝΙΚΗΣ;
Πολλοί πάροχοι ενέργειας ανακοίνωσαν αυξήσεις στις χρεώσεις λιανικής τους τελευταίους μήνες, μετακυλίοντας το υψηλότερο κόστος χονδρικής στους καταναλωτές.
Το κόστος χονδρικής μπορεί να αποτελέσει ένα μεγάλο μέρος του λογαριασμού. Στη Βρετανία, για παράδειγμα, στον συνολικό λογαριασμό ηλεκτρικού ρεύματος και αερίου, το κόστος χονδρικής μπορεί να φθάσει το 40% του συνόλου.
Άρα, όταν οι τιμές στην αγορά χονδρικής αυξηθούν σημαντικά, οι πάροχοι μπορούν να αυξήσουν τις καταναλωτικές χρεώσεις λιανικής.
Οι πάροχοι μπορεί να αγοράσουν ενέργεια στην αγορά χονδρικής την ημέρα της παράδοσης, μια ημέρα νωρίτερα και έως και μήνες ή ολόκληρες περιόδους εκ των προτέρων.
Θα πρέπει να προσπαθήσουν να προβλέψουν πότε η τιμή θα είναι φθηνότερη και να αγοράσουν τη σωστή ποσότητα για να καλύψουν τις ανάγκες των πελατών τους.
Εάν οι πάροχοι δεν αγοράσουν αρκετή ενέργεια, ίσως χρειαστεί να αγοράσουν περισσότερη σε τιμή που μπορεί να είναι υψηλότερη, ανάλογα με τις κινήσεις της αγοράς. Φέτος, οι τιμές ανεβαίνουν όλο το καλοκαίρι.
ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΠΑΡΕΜΒΕΙ ΚΑΠΟΙΟΣ;
Η Ευρωπαία επίτροπος για την Ενέργεια Κάντρι Σίμσον έχει πει ότι σύντομα θα παρουσιάσει σχέδιο για την αναδιάρθρωση της ευρωπαϊκής αγοράς αερίου.
Μια από τις ιδέες, που πρότεινε η Ισπανία, είναι η ΕΕ να αγοράσει από κοινού αέριο για να εκμεταλλευθεί την ισχύ της ενιαίας αγοράς των 450 εκατ. καταναλωτών και να δημιουργήσει ένα στρατηγικό απόθεμα της ΕΕ σε αέριο, αλλά δεν υπάρχουν πολλές λεπτομέρειες για το πώς αυτό θα λειτουργήσει.
Κάποιες εθνικές κυβερνήσεις έχουν ανακοινώσει μέτρα για να προσπαθήσουν να περιορίσουν το βάρος στα νοικοκυριά τον χειμώνα, όπως επιδοτήσεις, πλαφόν στις τιμές ή επιστροφή των κερδών ενεργειακών επιχειρήσεων στους καταναλωτές.
ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΟΙ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΕΣ;
Λόγω της μη ρυθμισμένης αγοράς, η Βρετανία προσφέρει πολλές επιλογές με ενεργειακούς παρόχους στους καταναλωτές. Οι καταναλωτές συχνά ενθαρρύνονται να αλλάξουν πάροχο ή πρόγραμμα με χαμηλότερο κόστος.
Μέτρα ενεργειακής απόδοσης, όπως η βελτιωμένη μόνωση, ο ενεργειακά αποδοτικός φωτισμός και οι έξυπνοι μετρητές είναι επίσης μια καλή πρόταση, αλλά έχουν κόστος. Η μείωση της χρήσης ενέργειας είναι πολύ ευκολότερη τους θερινούς μήνες.
