Στο κείμενο που ακολουθεί περιλαμβάνονται τα βασικά σημεία της ομιλίας του υπουργού Υγείας Ανδρέα Ξανθού στο 5ο Συνέδριο των Ασθενών:
- Κοινωνική και Υγειονομική συγκυρία : μάχη με το χρόνο και τις αντοχές των ανθρώπων για να κλείσουν οι εκκρεμότητες της αξιολόγησης, να ανοίξει η συζήτηση για την αναδιάρθρωση του χρέους και τη «χαλάρωση» του ασφυκτικού κλοιού στην οικονομία, την κοινωνία και τη χώρα. Στο Σύστημα Υγείας, παρά τα συσσωρευμένα προβλήματα και τις διαχρονικές ελλείψεις, γίνονται αισθητά πλέον βήματα βελτίωσης και σταδιακής κάλυψης των κενών σε ανθρώπινο δυναμικό. Έχουμε να λύσουμε μια δύσκολη εξίσωση : τήρηση συμφωνηθέντων με τους δανειστές - δικαιότερη κατανομή βαρών -μέτρα ανακούφισης και κοινωνικής προστασίας + διαρθρωτικά μέτρα – μεταρρυθμίσεις για την παραγωγική , θεσμική και πολιτική ανασυγκρότηση της χώρας . Οι διαπραγματεύσεις με τους «θεσμούς» για τα θέματα του Υπουργείου Υγείας οδήγησαν σε συμφωνία με κεντρικό στοιχείο τη δέσμευση για μεταρρυθμίσεις που έχουν στόχο την καθολική-ισότιμη-αποτελεσματική φροντίδα των πολιτών και ταυτόχρονα διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα του Συστήματος Υγείας .
- Η μεγάλη τομή στην πολιτική υγείας : η αντιμετώπιση της «υγειονομικής φτώχειας» και η καθολική κάλυψη των ανασφάλιστων. Ήδη υλοποιείται η δωρεάν πρόσβαση στις δημόσιες δομές μόνο με τη χρήση του ΑΜΚΑ για ιατρική παρακολούθηση-εξετάσεις-νοσηλεία-ειδικές θεραπείες , η μηδενική συμμετοχή στα φάρμακα για όσους βρίσκονται σε ακραία φτώχεια , και σχεδιάζεται η ισότιμη με τους ασφαλισμένους κάλυψη παροχών υγείας από τον ΕΟΠΥΥ για συχνές παθήσεις ( ΣΔ, ΧΑΠ κλπ) .
- Στρατηγική απάντηση στην κρίση του Συστήματος Υγείας είναι η προτεραιότητα στη δημόσια περίθαλψη, η στροφή στην ΠΦΥ –πρόληψη –προαγωγή υγείας , η έμφαση στη Δημόσια Υγεία , η κάλυψη των νέων αναγκών μακροχρόνιας φροντίδας των ηλικιωμένων στα πλαίσια της πολιτικής υγιούς γήρανσης ( το ποσοστό του πληθυσμού άνω των 65 ετών στην ΕΕ υπερδιπλασιάστηκε τα τελευταία 50 χρόνια και η τάση είναι συνεχώς ανοδική ) . Κεντρικός στόχος είναι η εξάλειψη των ανισοτήτων στην Υγεία και στο προσδόκιμο επιβίωσης εξ’ αιτίας οικονομικών , κοινωνικών , περιφερειακών ανισοτήτων .
- Μεροληψία υπέρ του Δημόσιου – επικουρικότητα Ιδιωτικού Τομέα Υγείας. Είναι τεκμηριωμένο βιβλιογραφικά ότι το Δημόσιο καλύπτει ανάγκες και ο ιδιωτικός τομέας ανταποκρίνεται στη ζήτηση , η οποία όμως- σύμφωνα με το νόμο του Τ.Hurt - διαμορφώνεται ανάλογα με το εισόδημα, δηλαδή με όρους αγοράς. Κεντρική πολιτική κατεύθυνση : περισσότερος «δημοσιονομικός χώρος» για δημόσια περίθαλψη και κοινωνικό κράτος.
- Από το νοσοκομειοκεντρικό-ιατροκεντρικό ΕΣΥ στην ανθρωποκεντρική-ασθενοκεντρική προσέγγιση. Στο επίκεντρο ο ασθενής και οι επιστημονικά τεκμηριωμένες ανάγκες του - έμφαση στην ασφάλεια του ασθενή, τα δικαιώματα του , την ενημέρωση και τη συναίνεση του στις θεραπευτικές παρεμβάσεις. Ολοκληρώνεται η διαδικασία σύστασης των Γραφείων προστασίας των δικαιωμάτων των ασθενών στα νοσοκομεία , έτσι ώστε να ενδυναμωθεί η αξιοπρεπής και αξιόπιστη φροντίδα των ασθενών χωρίς την ανάγκη «διαμεσολαβήσεων» και οικονομικής «συναλλαγής» . Επίσης στο προς ψήφιση ν/σ για την Ψυχική Υγεία προβλέπεται η συμμετοχή εκπροσώπων των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας στις Ειδικές Επιτροπές Προάσπισης των Δικαιωμάτων τους που δημιουργούνται σε κάθε Τομέα Ψυχικής Υγείας .
- Η πρόκληση της ΠΦΥ – το νέο σχέδιο αποκεντρωμένων δομών οικογενειακής ιατρικής με έμφαση στην πρόληψη και την ολιστική φροντίδα , με κοινοτικό προσανατολισμό και παρέμβαση στους νοσογόνους παράγοντες του περιβάλλοντος .
- Ασυμμετρία αναγκών και πόρων – αντιμετώπιση μόνο με συνολικό σχέδιο :
- Έλεγχος ζήτησης φαρμάκων-εξετάσεων-υπηρεσιών με βάση επιστημονικά αξιόπιστα διαγνωστικά και θεραπευτικά πρωτόκολλα που εφαρμόζονται υποχρεωτικά
- Ορθολογική αξιοποίηση ανθρώπινου δυναμικού – δικτύωση υπηρεσιών και συνέργειες δομών
- Διασφάλιση της πρόσβασης στα καινοτόμα φάρμακα και απρόσκοπτη συνέχιση των θεραπειών που ήδη καλύπτονται από το ασφαλιστικό σύστημα και το ΕΣΥ. Δεν είναι στις προθέσεις μας να υπάρξει απαγόρευση ή παρεμπόδιση εισόδου των καινοτόμων φαρμάκων. Πρέπει όμως αφενός να υπάρχουν αυστηρότερα κριτήρια που να αντιστοιχούν στα ευρωπαϊκά δεδομένα και αφετέρου να συνοδεύεται από συστηματική διαπραγμάτευση με στόχο την επίτευξη κοινωνικά αποδεκτών τιμών αποζημίωσης στα νέα ακριβά φάρμακα και τη βιωσιμότητα του Συστήματος Υγείας.
- Δραστικός περιορισμός διαφθοράς στο Σύστημα υγείας –κεντρικοποίηση προμηθειών – ενίσχυση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης
- Ειδικά «εργαλεία» αναδιοργάνωσης και λειτουργικής αναβάθμισης του ΕΣΥ ( τεκμηριωμένη φροντίδα-μετρήσιμοι δείκτες αποτελεσματικότητας- πρότυπα ασφάλειας και ποιότητας – αξιολόγηση υπηρεσιών και δομών – πιστοποίηση κέντρων εμπειρογνωμοσύνης και αναφοράς ) . Τελικός στόχος η εξειδικευμένη φροντίδα και η ασφάλεια των ασθενών , καθώς και η εμπιστοσύνη στο δημόσιο σύστημα υγείας .
