Ο κλάδος των ιατροτεχνολογικών προϊόντων αποτελεί καίρια συνιστώσα του τομέα υγείας στη χώρα μας και καλύπτει μια ευρύτατη γκάμα ειδών από προϊόντα αναλωσίμων μέχρι μηχανήματα υψηλής τεχνολογίας. Η συγκεκριμένη αγορά η οποία εμφάνιζε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης μέχρι το 2009, καταγράφει έντονη υποχώρηση από το 2010 και μετά, σύμφωνα με την τελευταία Κλαδική Μελέτη της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών της ICAP Group AE.
Ο κλάδος αποτελείται από μεγάλο αριθμό εισαγωγικών και περιορισμένο αριθμό παραγωγικών επιχειρήσεων. Τα εγχωρίως παραγόμενα προϊόντα αφορούν ορισμένες μόνο κατηγορίες προϊόντων (όπως αναλώσιμα, γάζες, αντλίες έγχυσης φαρμάκων, επιδεσμικό υλικό, υλικά τεχνητού νεφρού κ.α.). Ο μεγάλος όγκος και τα πλέον εξειδικευμένα προϊόντα (ορθοπεδικό υλικό, ιατρικά μηχανήματα κλπ.) είναι εισαγόμενα.
Η ζήτηση των εξεταζόμενων προϊόντων προέρχεται κυρίως από τα κρατικά και ιδιωτικά νοσηλευτικά ιδρύματα, τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, τα εργαστήρια, τα ιατρεία κλπ. Επίσης, για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων η ζήτηση προέρχεται άμεσα από τους τελικούς χρήστες.
Όπως επισημαίνει ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Senior Consultant της Διεύθυνσης Οικονομικών Κλαδικών Μελετών της ICAP GROUP, ο οποίος επιμελήθηκε τη συγκεκριμένη κλαδική μελέτη, η εγχώρια αγορά (αξία πωλήσεων σε τιμές χονδρικής) των ιατροτεχνολογικών προϊόντων γνώρισε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης κατά την περίοδο 1995-2009, σημειώνοντας μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης 12%. Ωστόσο την περίοδο 2010-2014 η αγορά κατέγραψε μέσο ετήσιο ρυθμό μείωσης της τάξης του 14%. Ο δημόσιος τομέας απορροφά, διαχρονικά, το μεγαλύτερο ποσοστό των πωλήσεων και σύμφωνα με εκτιμήσεις υπολογίζεται σε 65%-70% τα τελευταία χρόνια. Αναφορικά με την κατανομή της συνολικής αγοράς ιατροτεχνολογικών προϊόντων, εκτιμάται ότι το μεγαλύτερο μερίδιο καλύπτεται από τις κατηγορίες των In Vitro διαγνωστικών αντιδραστηρίων και αναλυτών, του αναλώσιμου υγειονομικού υλικού και των ορθοπεδικών ειδών. Συνολικά οι τρεις αυτές κατηγορίες εκτιμάται ότι κάλυψαν το 48%.
Τα τελευταία έτη οι διάφορες παρεμβάσεις για τη μείωση των δημοσίων δαπανών υγείας, επηρέασαν καίρια την εξέλιξη των πωλήσεων των εταιρειών του κλάδου. Επίσης, οι μεγάλες καθυστερήσεις πληρωμών από πλευράς δημοσίου, δημιούργησαν σοβαρά προβλήματα ρευστότητας σε ορισμένες εταιρείες. Περαιτέρω, ιδιαίτερα αρνητική εξέλιξη για τον κλάδο ήταν το πρόγραμμα ανταλλαγής ομολόγων στο PSI, καθώς συμπεριλήφθησαν σε αυτό και τα ομόλογα με τα οποία είχαν εξοφληθεί οι εταιρείες του κλάδου για τα χρέη των νοσοκομείων του ΕΣΥ της περιόδου 2007-2009. Οι παραπάνω εξελίξεις, έχουν δημιουργήσει ανακατατάξεις και έντονη κινητικότητα στον κλάδο τα τελευταία έτη.
Στα πλαίσια της μελέτης πραγματοποιήθηκε εκτεταμένη χρηματοοικονομική ανάλυση των επιχειρήσεων του κλάδου βάσει 20 επιλεγμένων αριθμοδεικτών. Επίσης, συνετάχθη ομαδοποιημένος ισολογισμός βάσει αντιπροσωπευτικού δείγματος εταιρειών.
Με βάση τον ομαδοποιημένο ισολογισμό από δείγμα 99 επιχειρήσεων (εισαγωγικών και παραγωγικών) ιατροτεχνολογικών προϊόντων, παρατηρείται ότι το σύνολο του ενεργητικού τους μειώθηκε κατά 12,5% το 2013/12. Τα συνολικά ίδια κεφάλαια των επιχειρήσεων του δείγματος παρουσίασαν σημαντική αύξηση (κατά 44,3%). Οι συνολικές πωλήσεις τους παρέμειναν στα ίδια επίπεδα τη διετία 2012-2013, ενώ τα μικτά κέρδη δεν μεταβλήθηκαν σημαντικά. Όσον αφορά το καθαρό αποτέλεσμα, κέρδη εμφανίζονται το 2013 έναντι ζημιών το 2012. Τα κέρδη EBITDA αυξήθηκαν κατά 3,7% το ίδιο έτος. Αξίζει να σημειωθεί ότι 76 από τις 99 εταιρείες ήταν κερδοφόρες το 2013.
