Όπως είναι γνωστό εδώ και αρκετές εβδομάδες, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας πραγματοποιεί συχνές συναντήσεις με τους επικεφαλής των τραπεζών Παύλο Μυλώνά της Εθνικής Τράπεζας, Χρήστο Μεγάλου της Τράπεζας Πειραιώς, Φωκίων Καραβία της Eurobank και Βασίλη Ψάλτη της Alpha Bank. Στις συναντήσεις μεταξύ άλλων θεμάτων, πιέζει τους τραπεζίτες να κάνουν καλύτερες ρυθμίσεις δανείων και να προχωρήσουν σε αυξήσεις επιτοκίων καταθέσεων. Για να δείξουν κάποιοι πόσο πολύ ο υπουργός πιέζει τις τράπεζες υπήρξαν διαρροές για «αυστηρά μηνύματα» και έντονες συζητήσεις... Η τραγική ειρωνεία είναι πως ο υπουργός χαρακτήριζε «απαράδεκτο» το 4,86% του Οκτωβρίου 2022 το μέσο επιτόκιο των νέων δανείων για επιχειρήσεις, το οποίο τον Φεβρουάριο του 2023 έφθασε αισίως το 5,57%!
Από την πλευρά τους οι τραπεζίτες δεν ανταποκρίνονται ουσιαστικώς, ούτε είναι υποχρεωμένοι να το κάνουν, αλλά η αλήθεια είναι ότι λειτουργούν υπό ολιγοπωλιακές συνθήκες. Ναι μεν εκδίδουν ανακοινώσεις για αυξήσεις των επιτοκίων καταθέσεων, αλλά αυτές οι κινήσεις αφενός αφορούν μικρό κομμάτι των καταθετών ενώ τα επιτόκια που προσφέρουν δεν είναι ιδιαίτερα υψηλά. Έτσι, μεγαλώνει η ψαλλίδα ανάμεσα στα επιτόκια καταθέσεων και χορηγήσεων, κάτι που θίγουν συνεχώς επιχειρηματίες και παράγοντες της αγοράς.
Αυτό αποδεικνύεται και από τα μηναία στοιχεία που η Τράπεζα της Ελλάδος δημοσιοποιεί για την πορεία των τραπεζικών επιτοκίων καταθέσεων και δανείων, τα οποία δείχνουν ότι τα επιτόκια καταθέσεων παραμένουν κοντά στο μηδέν μόλις 0,21% (αυξήθηκε μεν από 0,12% αλλά παραμένει χαμηλό σε σύγκριση με την ευρωζώνη, όπου το μέσο επιτόκιο των προθεσμιακών καταθέσεων έφθασε το 2,31% για τις επιχειρήσεις και το 1,92% για τα νοικοκυριά) ενώ τα επιτόκια δανείων συνεχίζουν την άνοδο λόγω της αύξησης των επιτοκίων από την ΕΚΤ. Την Παρασκευή 31 Μαρτίου, η Τράπεζα της Ελλάδος προχώρησε στη δημοσιοποίηση των στοιχείων για το μήνα Φεβρουάριο. Τα βασικά σημεία συνοψίχζονται στα εξής:
- Το Φεβρουάριο του 2023, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων αυξήθηκε στο 0,21%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε στο 5,57%.
- Το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των νέων καταθέσεων και δανείων αυξήθηκε στις 5,36 εκατοστιαίες μονάδες.
- Το Φεβρουάριο του 2023, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων αυξήθηκε στο 0,18%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων αυξήθηκε στο 5,52%.
- Το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ των υφιστάμενων καταθέσεων και δανείων αυξήθηκε στις 5,34 εκατοστιαίες μονάδες από από 5,22 ποσ. μονάδες τον προηγούμενο μήνα και 4,96 μονάδες τον Δεκέμβριο του 2022. .
Αναλυτικά τα στοιχεία έχουν ως εξής:
1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ
Νέες Καταθέσεις
Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων αυξήθηκε κατά 9 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 0,21%.
Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 0,10% από 0,08% τον προηγούμενο μήνα.
Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 57 μονάδες βάσης στο 1,03%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 33 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,29% .
Νέα Δάνεια
Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 21 μονάδες βάσης στο 5,57%.
Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και τις υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 14,83%.
Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 36 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 11,72%. Το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 3,98%.
Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 16 μονάδες βάσης στο 5,85%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 10 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 7,30%.
Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 35 μονάδες βάσης, το Φεβρουάριο του 2023, και διαμορφώθηκε στο 5,27%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αυξήθηκε κατά 46 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,42%.
Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 13 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 6,47%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 8 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,71% και για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 37 μονάδες βάσης στο 5,22%.
2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ
Υφιστάμενες Καταθέσεις
Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) αυξήθηκε κατά 7 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 0,18%.
Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 33 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 0,68%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των καταθέσεων από επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 33 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 1,20%.
Υφιστάμενα Δάνεια
Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων αυξήθηκε κατά 19 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,52%.
Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών αυξήθηκε κατά 26 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,27%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα αυξήθηκε κατά 11 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 7,27%.
Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών αυξήθηκε κατά 16 μονάδες βάσης στο 5,21%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 27 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 6,36%.
Πίνακας 1: Μέσα επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ (ποσοστά % ετησίως)
| Δεκέμβριος 2022 | Ιανουάριος 2023 | Φεβρουάριος 2023 | |||
| ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ | Νοικοκυριών μίας ημέρας | 0,03 | 0,03 | 0,03 | |
| Επιχειρήσεων μίας ημέρας | 0,05 | 0,08 | 0,10 | ||
| Νοικοκυριών με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος | 0,33 | 0,46 | 1,03 | ||
| Επιχειρήσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος | 0,83 | 0,96 | 1,29 | ||
| Μέσο σταθμισμένο επιτόκιο όλων των νέων καταθέσεων | 0,10 | 0,12 | 0,21 | ||
| ΔΑΝΕΙΑ | Καταναλωτικά χωρίς καθορισμένη διάρκεια | 14,68 | 14,73 | 14,83 | |
| Επιχειρηματικά χωρίς καθορισμένη διάρκεια | 5,21 | 5,69 | 5,85 | ||
| Επαγγελματικά χωρίς καθορισμένη διάρκεια | 7,06 | 7,20 | 7,30 | ||
| Στεγαστικά με κυμαινόμενο επιτόκιο | 3,81 | 3,90 | 3,98 | ||
| Καταναλωτικά με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο | 11,32 | 11,36 | 11,72 | ||
| Επιχειρηματικά με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο: | 4,54 | 4,92 | 5,27 | ||
| -δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ | 6,14 | 6,34 | 6,47 | ||
| -δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ | 5,14 | 5,63 | 5,71 | ||
| -δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ | 4,49 | 4,85 | 5,22 | ||
| Δάνεια τακτής λήξης προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις με κυμαινόμενο επιτόκιο | 4,83 | 4,96 | 5,42 | ||
| Μέσο σταθμισμένο επιτόκιο όλων των νέων δανείων | 5,06 | 5,36 | 5,57 | ||
| Περιθώριο επιτοκίου | 4,96 | 5,24 | 5,36 | ||
Πίνακας 2: Μέσα επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων και δανείων σε ευρώ (ποσοστά % ετησίως)
| Δεκέμβριος 2022 | Ιανουάριος 2023 | Φεβρουάριος 2023 | ||
| ΚΑΤΑΘΕΣΕΙΣ | Νοικοκυριών με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη | 0,22 | 0,35 | 0,68 |
| Επιχειρήσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη | 0,73 | 0,87 | 1,20 | |
| Μέσο σταθμισμένο επιτόκιο καταθέσεων | 0,09 | 0,11 | 0,18 | |
| ΔΑΝΕΙΑ | Στεγαστικά με διάρκεια άνω των 5 ετών | 3,68 | 4,01 | 4,27 |
| Καταναλωτικά και λοιπά δάνεια με διάρκεια άνω των 5 ετών | 7,02 | 7,16 | 7,27 | |
| Επιχειρηματικά με διάρκεια άνω των 5 ετών | 4,71 | 5,05 | 5,21 | |
| Επαγγελματικά με διάρκεια άνω των 5 ετών | 5,87 | 6,09 | 6,36 | |
| Μέσο σταθμισμένο επιτόκιο δανείων | 5,02 | 5,33 | 5,52 | |
| Περιθώριο επιτοκίου | 4,93 | 5,22 | 5,34 | |
Σημειώσεις:
- Το περιθώριο επιτοκίου ισούται με τη διαφορά του μέσου σταθμισμένου επιτοκίου όλων των δανείων από το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο όλων των καταθέσεων.
- Για τον υπολογισμό του μέσου σταθμισμένου επιτοκίου στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων λαμβάνονται υπόψη και οι καταθέσεις μίας ημέρας.
- Στα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο περιλαμβάνονται και τα δάνεια με επιτόκιο σταθερό έως 1 έτος.
- Το ποσό των νέων δανείων αφορά ποσά νέων δανειακών συμβάσεων που συνομολογήθηκαν κατά τη διάρκεια του μήνα αναφοράς και όχι εκταμιεύσεις δανείων.
