Η ψηφιακή εποχή δεν είναι απλώς μια τάση — είναι μια επανάσταση που αλλάζει ριζικά την οικονομία και την κοινωνία. Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 19 Νοεμβρίου 2025 την πρωτοβουλία Digital Omnibus, ένα μεγάλο πακέτο νομοθετικών παρεμβάσεων που στοχεύει στην απλούστευση και τον εκσυγχρονισμό του ψηφιακού πλαισίου της Ε.Ε.
Η Ελλάδα καλείται να αξιοποιήσει τις ευκαιρίες που προσφέρει το Digital Omnibus, αλλά και να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που συνοδεύουν αυτή τη μεταρρύθμιση, καθορίζοντας τη δική της πορεία στον νέο ψηφιακό κόσμο. Ο στόχος είναι η ενιαία και σαφής ρύθμιση της ψηφιακής αγοράς, η μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους και η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας μέσω καινοτομίας και νέων ψηφιακών προϊόντων και υπηρεσιών.
Ο αντίκτυπος για την Ελλάδα
Για τη χώρα μας, το Digital Omnibus αποτελεί ευκαιρία να ενισχύσει τις ψηφιακές υποδομές και την επιχειρησιακή ανταγωνιστικότητα, ειδικά για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), που συχνά δυσκολεύονται να ανταποκριθούν σε πολύπλοκές νομικές υποχρεώσεις.
Μία από τις βασικές αλλαγές είναι η ενοποίηση των κανόνων για τα δεδομένα:
• Το Data Act θα καλύπτει τα μη προσωπικά δεδομένα, ενώ
• ο GDPR θα συνεχίσει να προστατεύει τα προσωπικά δεδομένα.
Η νέα ρύθμιση μειώνει την πολυπλοκότητα, καθώς οι επιχειρήσεις δεν θα χρειάζεται να εφαρμόζουν πολλαπλούς, συχνά αντιφατικούς κανονισμούς για την ίδια δραστηριότητα.
Παραδείγματα που δείχνουν τη σημασία των αλλαγών
1. Μικρές επιχειρήσεις και cloud services: Μία startup θέλει να αλλάξει πάροχο cloud. Παλαιότερα θα έπρεπε να κάνει διαφορετικές αναφορές σε πολλούς φορείς για τα δεδομένα της, με κίνδυνο καθυστερήσεων ή σφαλμάτων. Με το ενιαίο σύστημα αναφοράς περιστατικών κυβερνοασφάλειας, η εταιρεία υποβάλλει μία μόνο αναφορά, που καλύπτει όλα τα υποχρεωτικά σημεία. Αυτό εξοικονομεί χρόνο και χρήμα και μειώνει τα λάθη.
2. Μη προσωπικά δεδομένα και εμπορικά απόρρητα: Δύο συνεργαζόμενες επιχειρήσεις έχουν διαφορετικές απόψεις για το ποιος έχει πρόσβαση σε δεδομένα έρευνας ή αναπτυξιακές πληροφορίες. Το Digital Omnibus ενοποιεί τους κανόνες, διευκολύνοντας την πρόσβαση και ανταλλαγή πληροφοριών χωρίς να θίγονται εμπορικά μυστικά ή κανόνες προστασίας δεδομένων.
3. Πολίτες και GDPR: Ένας πολίτης μπορεί να αμφισβητήσει ότι τα προσωπικά του δεδομένα χρησιμοποιούνται σωστά από μία πλατφόρμα. Οι νέοι κανόνες παρέχουν σαφή και προβλέψιμο πλαίσιο για τη διαχείριση των αιτημάτων, ενώ εξασφαλίζουν ότι η προστασία των δικαιωμάτων του παραμένει σε πρώτο πλάνο.
«Τα τελευταία χρόνια ζούμε μια εντυπωσιακή ψηφιακή μετάβαση. Νέες τεχνολογίες, νέα επιχειρηματικά μοντέλα, νέες ανάγκες για τους πολίτες. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, είναι φυσικό το νομοθετικό πλαίσιο να χρειάζεται προσαρμογή ώστε να στηρίζει την εξέλιξη, να δίνει κατεύθυνση και να καλλιεργεί εμπιστοσύνη. Το Digital Omnibus έρχεται να απαντήσει ακριβώς σε αυτή την πραγματικότητα: να ενώσει τα κομμάτια, να μειώσει τα βάρη, να αφήσει περισσότερο χώρο στην καινοτομία. Για αυτό η Ελλάδα στηρίζει επί της αρχής την προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Όμως, όπως τόνισα χθες και στο Συμβούλιο των Υπουργών Τηλεπικοινωνιών της ΕΕ, η απλούστευση δεν μπορεί να γίνει εις βάρος της εμπιστοσύνης. Χρειαζόμαστε ένα συνεκτικό, ξεκάθαρο και ισορροπημένο πλαίσιο, που θα διασφαλίζει ότι η προσαρμογή των κανόνων συνοδεύεται από την απαραίτητη σαφήνεια, προβλεψιμότητα και σεβασμό στα δικαιώματα των πολιτών, ενώ παράλληλα θα στηρίζει ουσιαστικά όλες τις επιχειρήσεις και ιδιαίτερα όσες έχουν περιορισμένους πόρους. Στόχος μας δεν είναι απλώς να μειώσουμε κόστη, αλλά να ενισχύσουμε ουσιαστικά το ευρωπαϊκό τεχνολογικό οικοσύστημα στο σύνολό του, προς όφελος των πολιτών της Ευρώπης», δήλωσε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου.
Σημειώνεται ότι ο Υπουργός την Παρασκευή συμμετείχε στο Συμβούλιο Υπουργών Τηλεπικοινωνιών της ΕΕ, όπου μεταξύ άλλων συζητήθηκε το θέμα του «Digital Omnibus» και η εφαρμογή τους σε όλη την Ευρώπη.
Βασικές αλλαγές στο ψηφιακό πλαίσιο
• Κατάργηση του Κανονισμού για την Ελεύθερη Ροή Μη Προσωπικών Δεδομένων: Τα δεδομένα των επιχειρήσεων κυκλοφορούν πλέον με σαφή, ενιαίο πλαίσιο. Για παράδειγμα, μία εταιρεία παραγωγής που μοιράζεται στατιστικά δεδομένα με συνεργάτες δεν χρειάζεται να ακολουθεί διαφορετικούς κανονισμούς για κάθε χώρα.
• Εμπορικά απόρρητα: Επιχειρήσεις που μοιράζονται ευαίσθητες πληροφορίες μπορούν να συνεργάζονται με ασφάλεια, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η επιχειρηματική τους γνώση.
• Cloud services: Η διαχείριση των υπηρεσιών cloud γίνεται πιο προβλέψιμη, διευκολύνοντας τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ παρόχων.
• GDPR: Διευκρινίζει έννοιες και επιτρέπει τη χρήση δεδομένων για έρευνα και ανάπτυξη τεχνητής νοημοσύνης στο πλαίσιο του έννομου συμφέροντος, χωρίς να θίγονται τα δικαιώματα των πολιτών.
