Μια σημαντική νίκη για τη Meta και, κατ’ επέκταση, για ολόκληρη τη βιομηχανία της τεχνητής νοημοσύνης, καταγράφηκε χθες Τετάρτη 25 Ιουνίου στις ΗΠΑ. Ομοσπονδιακός δικαστής απέρριψε την αγωγή 13 συγγραφέων, ανάμεσά τους και της Σάρα Σίλβερμαν, οι οποίοι υποστήριζαν ότι η Meta παραβίασε την πνευματική τους ιδιοκτησία, χρησιμοποιώντας τα έργα τους για την εκπαίδευση των γλωσσικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης της.
Η απόφαση του δικαστή Βινς Τσάμπρια, με συνοπτική διαδικασία, χωρίς να προβεί στην προσφυγή σε σώμα ενόρκων, έκρινε ότι η χρήση των βιβλίων από την Meta εμπίπτει στο νομικό πλαίσιο της «δίκαιης χρήσης» (fair use), κάτι που την καθιστά, υπό τις παρούσες συνθήκες, νόμιμη.
Ο δικαστής τόνισε ότι η συγκεκριμένη χρήση ήταν «μετασχηματιστική», καθώς τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης της Meta δεν αναπαρήγαγαν απλώς τα έργα των συγγραφέων, αλλά τα χρησιμοποίησαν με τρόπο που εξυπηρετεί έναν νέο σκοπό. Εκτός αυτών, επισήμανε ότι οι ενάγοντες απέτυχαν να προσκομίσουν επαρκή αποδεικτικά στοιχεία πως η εκπαίδευση των μοντέλων έβλαψε οικονομικά την αγορά των έργων τους, γεγονός κρίσιμης σημασίας σε τέτοιες υποθέσεις.
Ο Τσάμπρια όμως ήταν προσεκτικός στη διατύπωσή του, διευκρινίζοντας πως «η απόφαση αυτή δεν σημαίνει ότι κάθε εκπαίδευση AI μοντέλων σε έργα που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα είναι νόμιμη». Αντιθέτως, τόνισε ότι οι συγγραφείς στην προκειμένη περίπτωση «προέβαλαν τα λανθασμένα επιχειρήματα» και δεν στήριξαν επαρκώς τη θέση τους. Μάλιστα, αναγνώρισε ότι σε ανάλογες υποθέσεις, εφόσον παρουσιαστούν καλύτερα ανεπτυγμένες αποδείξεις για την επίδραση της χρήσης στην αγορά, οι ενάγοντες έχουν ελπίδες να κερδίσουν.
Αξίζει να σημειωθεί πως η απόφαση αυτή έρχεται λίγες μόλις ημέρες μετά από αντίστοιχη δικαστική νίκη της εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης Anthropic, η οποία είχε επίσης δεχθεί προσφυγή για εκπαίδευση μοντέλων σε προστατευμένα έργα. Οι δύο υποθέσεις, αν και δεν προσφέρουν απόλυτη νομική κάλυψη, δημιουργούν ένα προηγούμενο υπέρ των τεχνολογικών κολοσσών, που εδώ και χρόνια αντιμετωπίζουν σωρεία αγωγών από δημιουργούς και εκδότες.
Παρ΄όλα αυτά, το νομικό τοπίο συνεχίζει να είναι ρευστό. Η δικαστική μάχη για την εκπαίδευση AI μοντέλων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, με μεγάλες εταιρείες όπως οι New York Times να έχουν μηνύσει την OpenAI και τη Microsoft για χρήση ειδησεογραφικού περιεχομένου, ενώ η Disney και η Universal έχουν προσφύγει κατά της Midjourney για εκπαίδευση σε ταινίες και σειρές.
Ο ίδιος ο Τσάμπρια έκλεισε την απόφασή του με έναν προειδοποιητικό τόνο: «Η δίκαιη χρήση είναι μια νομική άμυνα που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα συγκεκριμένα γεγονότα κάθε υπόθεσης. Ορισμένες βιομηχανίες μπορεί να έχουν ισχυρότερα επιχειρήματα από άλλες».
