Σε μια περίοδο που η παγκόσμια οικονομία μετασχηματίζεται με ραγδαίους ρυθμούς και οι νέες τεχνολογίες αλλάζουν ήδη τον τρόπο που ζούμε, εργαζόμαστε και επικοινωνούμε, η νεοφυής επιχειρηματικότητα στην Ελλάδα όχι μόνον αναπτύσσεται αλλά διακρίνεται και εκτός συνόρων και αποκτά διεθνή διάσταση.
Δεν είναι πλέον μια υπόθεση λίγων σε αριθμό, αλλά ένα ζωντανό κύτταρο της ελληνικής κοινωνίας, όπου μαθητές, φοιτητές, νέοι επιστήμονες και ομάδες με κοινό όραμα συναντιούνται γύρω από μια ιδέα και της δίνουν μορφή. Το οικοσύστημα καινοτομίας της χώρας δείχνει πια σταθερό βηματισμό με δράσεις που ενθαρρύνουν, διαγωνισμούς που αναδεικνύουν, και θεσμούς που χρηματοδοτούν και καθοδηγούν.
Πέντε διαφορετικές πρωτοβουλίες, των τελευταίων εβδομάδων, από το καθιερωμένο NBG Business Seeds και τη ζωντανή πλατφόρμα του EnvolveXL, μέχρι τον πανευρωπαϊκό διαγωνισμό Gen-E και τον θεσμό του ΕΚΠΑ που γεφυρώνει την ακαδημαϊκή έρευνα με την αγορά, καθώς και έναρξη του 9ου Κύκλου του Scale Up by Endeavor Greece που αφορά επιχειρήσεις που ήδη όχι μόνον έχουν κάνει την ιδέα του πράξη αλλά βρίσκονται στο παγκόσμιο επενδυτικό ενδιαφέρον, δείχνουν μια κοινή κατεύθυνση: την ενίσχυση της επόμενης γενιάς. Μιας γενιάς που όπως φαίνεται στην πράξη δεν περιμένει, δεν ακολουθεί τις εξελίξεις αλλά δημιουργεί. Δεν αναζητά απλώς μια θέση εργασίας, αλλά φτιάχνει τη δική της θέση στον κόσμο.
NBG Business Seeds-Διαγωνισμός Καινοτομίας της Εθνικής Τράπεζας
Ξεκίνησε το 2010, σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της ελληνικής οικονομίας. Δεκαπέντε χρόνια μετά, ο Διαγωνισμός Καινοτομίας και Τεχνολογίας που πραγματοποιείται σε ετήσια βάση στο πλαίσιο τους NBG Business Seeds της Εθνικής Τράπεζας αποτελεί τον μακροβιότερο διαγωνισμό καινοτομίας & τεχνολογίας στην Ελλάδα με θεματικές ενότητες τη Χρηματοοικονομική Τεχνολογία (Fintech), τη Ψηφιακή Επιχειρηματικότητα και Οικοσυστήματα, τις Προηγμένες Τεχνολογίες & ΑΙ (Advanced Technologies & ΑΙ) και τα Περιβάλλον/Κλιματική Αλλαγή, Κοινωνία & Διακυβέρνηση (ΕSG).
Είναι πλέον θεσμός, με περισσότερες από 9.000 συμμετοχές και 150 βραβευμένες ομάδες, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την επιχειρηματική και τεχνολογική κοινότητα της χώρας. Η φετινή διοργάνωση επισφράγισε αυτή την πορεία, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της Εθνικής Τράπεζας όχι μόνο ως χρηματοδοτικού ιδρύματος, αλλά και ως ενεργού συνοδοιπόρου στην πορεία της καινοτομίας.
Τα φετινά βραβεία του 15ου Διαγωνισμού έδωσαν έμφαση σε τομείς αιχμής, ενέργεια, fintech, proptech, περιβαλλοντική τεχνολογία, εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης. Η Optimems, που απέσπασε το πρώτο βραβείο, προσφέρει ένα ευφυές σύστημα ενεργειακής διαχείρισης που βοηθά βιομηχανίες και νοικοκυριά να αξιοποιούν καλύτερα τις ανανεώσιμες πηγές. Η Wealthyhood, επενδυτική εφαρμογή με προσιτή και εκπαιδευτική προσέγγιση, βραβεύθηκε διπλά: τόσο για την καινοτομία της όσο και για τη συμβολή της στον χρηματοοικονομικό εγγραμματισμό. Η AskWire, με προηγμένα εργαλεία για ανάλυση δεδομένων στον χώρο των ακινήτων, έδειξε πώς η τεχνολογία μπορεί να δημιουργεί διαφάνεια και ασφάλεια σε αγορές με σύνθετη πληροφόρηση. Πίσω από κάθε ιδέα, ένας κύκλος υποστήριξης: mentoring, εκπαιδευτικά bootcamps, πρόσβαση σε επενδυτές, στρατηγικές συνεργασίες. Και πίσω από όλα αυτά, η σταθερή παρουσία της Εθνικής Τράπεζας που όχι μόνο συνεχίζει, αλλά επεκτείνει τη δράση της. Όπως ανακοινώθηκε άνοιξαν ήδη οι αιτήσεις για τον 16ο Διαγωνισμό, με στόχο ακόμη πιο ουσιαστική σύνδεση των ομάδων με την πραγματική αγορά. Η υποβολή των προτάσεων διαρκεί μέχρι την Τετάρτη 15 Οκτωβρίου 2025.
EnvolveXL
Στην Τεχνόπολη στο Γκάζι, ένα ζεστό βράδυ του Ιουνίου, η καινοτομία στην Ελλάδα πήρε μορφή, φωνή και ανθρώπινη διάσταση στο κατάμεστο από νέους με ιδέες, όνειρα και φιλοδοξίες αμφιθέατρο. Το 2ο Investors Day του EnvolveXL, με τίτλο Founders Arena, δεν ήταν απλώς μια επιχειρηματική εκδήλωση, αλλά μια συλλογική κατάθεση τόλμης και δημιουργίας από δεκατρείς ομάδες startup, που παρουσίασαν τις ιδέες τους όχι μόνο μπροστά σε επενδυτές, αλλά μπροστά σε μια ολόκληρη κοινότητα από ακαδημαϊκούς και συμβούλους επιχειρήσεων, μέχρι φίλους, οικογένεια και παλιούς αποφοίτους του προγράμματος.
Ο Αλέξανδρος Νούσιας, διευθυντής του Envolve Entrepreneurship, έθεσε από την αρχή τον τόνο: Δεν επενδύουμε μόνο σε ιδέες, επενδύουμε στους ανθρώπους που τις δημιουργούν. Το EnvolveXL δεν είναι διαγωνισμός με νικητές και ηττημένους, αλλά μια ανοιχτή πλατφόρμα υποστήριξης. Με mentoring, πρόσβαση σε επενδυτικό δίκτυο, εργαλεία scaling και, κυρίως, συνεχή παρουσία και μετά την πρώτη φάση.
Οι startups που συμμετείχαν κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα: από τον ψηφιακό βοηθό για ξενοδοχεία, μέχρι την AI πλατφόρμα για υπογονιμότητα της, πλατφόρμα που κατασκευάζει πάνελ από μυκήλιο για βιώσιμες κατασκευές μέχρι εργαλείο επαλήθευσης ειδήσεων για δημοσιογράφους. Όλες είχαν κάτι κοινό: δημιουργήθηκαν για να λύσουν ένα υπαρκτό πρόβλημα και ταυτόχρονα να αφήσουν θετικό κοινωνικό αποτύπωμα.
Η σκηνή του Founders Arena δεν φιλοξένησε μόνο τα φετινά projects. Εκεί βρέθηκαν και περυσινές ομάδες, που μοιράστηκαν τις δυσκολίες της πρώτης χρηματοδότησης, τα μαθήματα από την αγορά και τα πρώτα βήματα προς τη διεθνοποίηση. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο Αλέξανδρος Νούσιας, ο στόχος μας είναι να χτίσουμε γενιές επιχειρηματιών που δουλεύουν μαζί, που μοιράζονται εμπειρίες και δημιουργούν συνέργειες. Πάνω από 250 startups έχουν ήδη υποστηριχθεί από το EnvolveXL ή έχουν ενταχθεί στις δράσεις του οργανισμού. Το Founders Arena αποτύπωσε με σαφήνεια αυτό το οικοσύστημα όχι ως στείρα αγορά, αλλά ως κουλτούρα του μαζί, που περιλαμβάνει γνώση, υποστήριξη, αλλά και συναισθηματική ενδυνάμωση. Η βραδιά αυτή δεν ανέδειξε μόνο προϊόντα και λύσεις αλλά μια άλλη Ελλάδα, με πίστη στις δυνάμεις της και επίγνωση των αναγκών της εποχής.
Η ευρωπαϊκή νεανική επιχειρηματικότητα στην Αθήνα
Το Gen-E 2025, ο μεγαλύτερος Ευρωπαϊκός Διαγωνισμός Νεανικής Επιχειρηματικότητας, που διοργανώθηκε από το JA Europe και φιλοξενήθηκε φέτος το JA (Junior Achievement) Greece στην Αθήνα, συγκέντρωσε πάνω από 800 μαθητές, φοιτητές, καθηγητές και συνοδούς από 40 χώρες. Για πρώτη φορά, η Ελλάδα έγινε το επίκεντρο ενός θεσμού που ενισχύει την καινοτομία και την εκπαιδευτική επιχειρηματικότητα, μέσα από το δίκτυο του Junior Achievement. Οι παρουσιάσεις από τους νέους συμμετέχοντες ξεχώρισαν για την ωριμότητα και τη σαφήνειά τους, με θεσμικούς επενδυτές να επισημαίνουν ότι πολλές από αυτές υπερτερούν σε πληρότητα και προοπτική ακόμη και από επαγγελματικά business plans ενηλίκων. Την Ελλάδα εκπροσώπησε η ομάδα WaterLoop από το ΓΕΛ Μαγούλας, με μια έξυπνη και λειτουργική λύση για την εξοικονόμηση και ανακύκλωση νερού, που απέσπασε θετικά σχόλια και εντυπώσεις.
Όσον αφορά τα μεγάλα βραβεία της διοργάνωσης, το βραβείο «Company of the Year» για τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση απονεμήθηκε στην ομάδα VerifyID από τη Δανία για την ανάπτυξη τεχνολογίας επαλήθευσης ταυτότητας. Το «Innovation of the Year» για την ίδια βαθμίδα απονεμήθηκε στην ομάδα Trawl Tech από τη Νορβηγία, για τη δημιουργία βιώσιμης τεχνολογίας αλιείας. Στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, το βραβείο "Innovation of the Year" απονεμήθηκε στη βελγική ομάδα Lactozen για το παγωτό που επιτρέπει την κατανάλωση από άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη, ενώ το βραβείο «Start Up of the Year». κέρδισε η ομάδα Pigi από την Αλβανία, με μια εφαρμογή χρηματοοικονομικής εκπαίδευσης για παιδιά και οικογένειες.
Όπως ανέφερε ο Αιμίλιος Κυριάκου, πρόεδρος του ΔΣ του JA Greece και Διευθύνων Σύμβουλος της Citi Ελλάδας η Ελλάδα έχει την δική τους παρουσία στη νέα επιχειρηματική Ευρώπη. Με όχημα τη βιωματική εκπαίδευση, δημιουργούνται οι συνθήκες για μια νέα γενιά με αξίες, αυτοπεποίθηση και δημιουργικότητα, ενώ την ίδια στιγμή η Αθήνα απέδειξε ότι μπορεί να φιλοξενεί διοργανώσεις υψηλού επιπέδου, προβάλλοντας τη νεανική καινοτομία ως ζωντανή δύναμη αλλαγής για την Ευρώπη του αύριο.
Η πρωτοβουλία του ΕΚΠΑ
Τι μπορεί να συνδέει έναν μικροδορυφόρο για σχολική χρήση, μια ιδέα για ένα φυσικό σκεύασμα για τη μνήμη και μια ιδέα για ένα ρινικό φαρμακευτικό προϊόν για τη Νόσο του Πάρκινσον; Η απάντηση μας παραπέμπει στους διακριθέντες του 2ου Φοιτητικού Διαγωνισμού Καινοτομίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ). Μια πρωτοβουλία της Μονάδας Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας «Αρχιμήδης» του ΕΚΠΑ που ενώνει ακαδημαϊκή έρευνα και πρακτική εφαρμογή αναδεικνύει πως η επιστήμη δεν είναι για μόνον για δημοσιεύσεις σε έγκριτα περιοδικά. Είναι για την κοινωνία. Από τους μεταπτυχιακούς φοιτητές και φοιτήτριες Βαγγέλη Δαδιώτη και την EkatiBiotech, την Ελμίνα-Μαρίνα Σαϊτάνη και το Ropinex-N, μέχρι και το SchoolSat και τους καθηγητές και μέντορες που τους στηρίζουν, αλλά και τις ομάδες ων προπτυχιακών φοιτητών που διακρίθηκαν, η ουσία είναι μία: η καινοτομία θέλει γνώση, αλλά και κατεύθυνση. Θέλει καθοδήγηση και θέλει όραμα.
Η 3η διοργάνωση είναι ήδη ανοιχτή και υπόσχεται να αναδείξει μια νέα γενιά φοιτητών, πτυχιακών και μεταπτυχιακών, που δεν περιμένουν την αγορά αλλά την διαμορφώνουν. Ειδικότερα, ο 3ος Φοιτητικός Διαγωνισμός Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας «Αρχιμήδης» δέχεται αιτήσεις έως τις 12 Οκτωβρίου 2025. Απευθύνεται σε ενεργούς φοιτητές (προπτυχιακούς, μεταπτυχιακούς, διδακτορικούς) του ΕΚΠΑ, μεμονωμένα ή σε ομάδες. Οι νικητές θα μοιραστούν χρηματικά έπαθλα, ενώ όλοι οι συμμετέχοντες θα λάβουν εκπαίδευση, πρόσβαση σε καθοδήγηση και εργαλεία για την ωρίμανση της ιδέας τους.
Η Μονάδα Μεταφοράς Τεχνολογίας και Καινοτομίας «Αρχιμήδης» του ΕΚΠΑ διανύει τον έκτο χρόνο λειτουργίας, με πολυεπίπεδη συμβολή στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου οικοσυστήματος καινοτομίας και επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα.
Έναρξη του 9ου Κύκλου του Scale Up by Endeavor Greece
Η Endeavor Greece ανακοίνωσε την εβδομάδα που μας πέρασε την επίσημη έναρξη του 9ου Κύκλου του Scale Up by Endeavor Greece, του πρώτου διεθνούς προγράμματος στην Ελλάδα που επιλέγει και υποστηρίζει τους πιο υποσχόμενους Rising Star ιδρυτές νεοφυών επιχειρήσεων παγκοσμίως, οι οποίοι είτε σχετίζονται άμεσα με την Ελλάδα, είτε ενδιαφέρονται να αναπτύξουν ισχυρές σχέσεις με την χώρα μας.Το Scale Up χαρτοφυλάκιο της Endeavor υποστηρίζει ενεργά 60 εταιρείες, οι οποίες έχουν συγκεντρώσει συνολική χρηματοδότηση άνω των 800 εκατομμυρίων δολαρίων από την ίδρυσή τους και έχουν δημιουργήσει περισσότερες από 3200 θέσεις εργασίας διεθνώς. Παραδείγματα της συγκεκριμένης πρωτοβουλίας μπορεί να είναι ιδρυτές (founders) ή επενδυτές που ενώ μένουν στο εξωτερικό έχουν γραφεία στην Ελλάδα ή θεωρούν των χώρα μας σημαντική αγορά για αυτούς. Αρκετοί founders του portfolio είναι επίσης από την ελληνική Διασπορά.
Η αλλαγή δεν είναι μια ιδέα αλλά είναι άνθρωποι που δοκιμάζουν
Αν κάτι ενώνει τις πρωτοβουλίες αυτές είναι ότι όλες ξεκινούν από μια κοινή παραδοχή ότι η αλλαγή δεν γίνεται από μόνη της. Τη φέρνουν άνθρωποι που δοκιμάζουν. Κάθε ομάδα, κάθε startup, κάθε μαθητική ή φοιτητική ιδέα που βγήκε από το χαρτί και πήγε στη σκηνή, επιβεβαιώνει ότι η καινοτομία δεν είναι προνόμιο των μεγάλων, αλλά μια ανοιχτή πρόσκληση για όσους βλέπουν μπροστά. Από τις φαινόλες του ελαιολάδου, τις AI εφαρμογές για επενδύσεις μέχρι τις πλατφόρμες για την εφηβεία, το μήνυμα είναι το ίδιο. Η Ελλάδα διαθέτει ανθρώπινο δυναμικό με γνώση, φαντασία και επιμονή. Το ζητούμενο όμως είναι να συνεχίσουμε να χτίζουμε γέφυρες από τη θεωρία στην πράξη, από τη σχολική αίθουσα στο εργαστήριο, από το πανεπιστήμιο στην αγορά.
Σε αυτή τη διαδρομή, οι διαγωνισμοί καινοτομίας στην χώρα μας δεν είναι απλώς βήματα αλλά σταθμοί αυτοπεποίθησης. Εκεί όπου ο νέος επιχειρηματίας, ο ερευνητής, ο μαθητής, δοκιμάζει, αμφισβητεί, εκτίθεται, εξελίσσεται. Και μέσα από αυτή τη διαδικασία, διαμορφώνεται όχι μόνο ένας πιθανός κερδοφόρος δρόμος, αλλά μια ολόκληρη νέα στάση ζωής. Όλα αυτά δημιουργούν ένα χαμόγελο αισιοδοξίας για ένα καλύτερο αύριο.
