Οι νεοσύστατες επιχειρήσεις με διπλώματα ευρεσιτεχνίας και εμπορικά σήματα είναι 10 φορές πιο επιτυχημένες στην εξασφάλιση χρηματοδότησης, σύμφωνα με νέα μελέτη EPO-EUIPO.
Ειδικότερα σήμερα, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας (ΕΓΔΕ) και το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO) δημοσίευσαν μια νέα κοινή μελέτη στην οποία επισημαίνεται ο βαθμός στον οποίο τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας και τα εμπορικά σήματα μπορούν να ενισχύσουν την επιτυχία των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων.
Η μελέτη δείχνει ότι, κατά μέσο όρο, οι νεοσύστατες επιχειρήσεις που κατέχουν αυτούς τους δύο τύπους δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (ΔΙ) κατά τη διάρκεια των αρχικών σταδίων εκκίνησης ή πρώιμης ανάπτυξής τους έχουν έως και 10,2 φορές περισσότερες πιθανότητες να εξασφαλίσουν επιτυχώς χρηματοδότηση.
Κατά μέσο όρο, το 29% των ευρωπαϊκών νεοφυών επιχειρήσεων έχουν καταθέσει δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, με σημαντικές διαφορές μεταξύ των τομέων της βιομηχανίας.
Η βιοτεχνολογία είναι μακράν ο τομέας με τη μεγαλύτερη ένταση διανοητικής ιδιοκτησίας, με σχεδόν τις μισές νεοσύστατες επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν διπλώματα ευρεσιτεχνίας ή καταχωρισμένα εμπορικά σήματα. Άλλοι τομείς έντασης διανοητικής ιδιοκτησίας περιλαμβάνουν την επιστήμη και τη μηχανική (με 25% των χρηστών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και 38% των χρηστών εμπορικών σημάτων), την υγειονομική περίθαλψη (20% των χρηστών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και το 40% των χρηστών εμπορικών σημάτων) και τη μεταποίηση (20% των χρηστών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και 36% των χρηστών εμπορικών σημάτων).
Η κυριότητα των ευρωπαϊκών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και σημάτων συνδέεται με ακόμη υψηλότερο πλεονέκτημα, καθώς το ποσοστό εξασφάλισης χρηματοδότησης σε πρώιμο στάδιο υπερβαίνει το πενταπλάσιο εκείνου των εθνικών δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας (6,1 φορές πιθανότερο για τα σήματα και 5,3 φορές για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας). Οι λεγόμενες νεοσύστατες επιχειρήσεις «βαθιάς τεχνολογίας-deep tech» αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες προκλήσεις κατά την ανάπτυξη πρωτοποριακών τεχνολογιών, καθώς απαιτούν μεγάλες επενδύσεις και μεγάλους χρόνους παράδοσης. Τέτοιες νεοσύστατες επιχειρήσεις μπορούν να επωφεληθούν ιδιαίτερα από διπλώματα ευρεσιτεχνίας και εμπορικά σήματα για να προσελκύσουν «υπομονετικούς» επενδυτές.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Γραφείου Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, António Campinos, δήλωσε: «Οι νεοσύστατες επιχειρήσεις αποτελούν δυναμικούς καταλύτες για την καινοτομία και την οικονομική ανάπτυξη. Έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν νέες λύσεις που μπορούν να αντιμετωπίσουν τις πιο πιεστικές προκλήσεις της κοινωνίας και να προσφέρουν ένα πιο βιώσιμο μέλλον. Πρέπει λοιπόν να βρούμε τρόπους να υποστηρίξουμε περαιτέρω τις νεοσύστατες επιχειρήσεις μας. Φέτος, το ΕΓΔΕ έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο με την εισαγωγή τού ενιαίου διπλώματος ευρεσιτεχνίας, αλλά τώρα το νέο μας Παρατηρητήριο για τα Διπλώματα Ευρεσιτεχνίας και την Τεχνολογία θα εισαγάγει ένα πρωτοποριακό εργαλείο, το EPO Deep Tech Finder, επιτρέποντας στους δυνητικούς επενδυτές να εντοπίζουν και να αξιολογούν νεοσύστατες επιχειρήσεις με πρωτοποριακές και πολλά υποσχόμενες νέες τεχνολογίες. Συνδυάζουμε δημιουργικά τη ενέργεια με εκείνους που έχουν τους πόρους για να τροφοδοτήσουν την κινητήρια δύναμη της καινοτομίας - αυτό θα μπορούσε να είναι μια νίκη για όλους».
Ο εκτελεστικός διευθυντής του Γραφείου Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, João Negrão, ανέφερε μεταξύ άλλων ότι τα άυλα περιουσιακά στοιχεία αντιπροσωπεύουν τη συντριπτική πλειοψηφία της αξίας μιας επιχείρησης σήμερα, και τα επίσημα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας, όπως είναι τα εμπορικά σήματα, δεν αποτελούν μόνο τις νομικές διασφαλίσεις για επενδύσεις σε άυλα περιουσιακά στοιχεία, αλλά το κλειδί για την εξασφάλιση χρηματοδότησης και συνεργασιών. «Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τις νεοσύστατες, καινοτόμες εταιρείες, οι οποίες συνήθως διαθέτουν λίγα περιουσιακά στοιχεία στο αρχικό στάδιο εκτός από το διανοητικό τους κεφάλαιο. Η σημερινή μελέτη δείχνει ότι το 27% των νεοσύστατων επιχειρήσεων που αναλύθηκαν είχαν υποβάλει αίτηση καταχώρισης σήματος, ποσοστό μεγαλύτερο από οποιοδήποτε άλλο δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η στήριξη που μπορούμε να τους παράσχουμε είναι τόσο σημαντική, όχι μόνο για να κάνουν το πρώτο βήμα και να καταχωρίσουν το δικαίωμα διανοητικής ιδιοκτησίας τους -και εδώ το Ταμείο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις ΜμΕ (SME Fund) που υλοποιείται από το EUIPO μαζί με τα εθνικά και περιφερειακά γραφεία διανοητικής ιδιοκτησίας της ΕΕ, είναι πολύ σημαντικό- αλλά και με πρωτοβουλίες όπως η αποτίμηση της διανοητικής ιδιοκτησίας και το IP Scan. Βλέπουμε, ωστόσο, ότι η Ευρώπη υστερεί σε σχέση με άλλες περιοχές του κόσμου όσον αφορά τη χρηματοδότηση νεοσύστατων επιχειρήσεων και πρέπει να εντείνουμε τις προσπάθειες για την ενίσχυση της διανοητικής ιδιοκτησίας ως εργαλείου πρόσβασης στη χρηματοδότηση, τη μεγέθυνση και τη βιώσιμη ανάπτυξη για τις επιχειρήσεις της ΕΕ, ιδίως των ΜμΕ, ώστε οι καινοτόμες νεοσύστατες επιχειρήσεις μας να μπορέσουν να ευδοκιμήσουν», προσέθεσε.
Δικαιώματα Διανοητικής Ιδιοκτησίας μεταξύ διαφορετικών χωρών
Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στη χρήση των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών. Η Φινλανδία και η Γαλλία έχουν το υψηλότερο ποσοστό νεοσύστατων επιχειρήσεων με κατάθεση IP στο 42% η καθεμία. Οι νεοσύστατες επιχειρήσεις που εδρεύουν στη Γερμανία (40%), την Αυστρία (40%), την Ιταλία (39%), τη Νορβηγία (37%), τη Σουηδία (34%), τη Δανία (34%), την Ελβετία (32%) και την Τσεχική Δημοκρατία (31%) υποβάλλουν αίτηση για περισσότερα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας κατά μέσο όρο. Οι εταιρείες από αυτές τις χώρες είναι επίσης πιθανότερο να υποβάλουν αιτήσεις για σήματα και διπλώματα ευρεσιτεχνίας και να ομαδοποιήσουν τα δύο δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για νεοσύστατες επιχειρήσεις από την Αυστρία, την Ελβετία, τη Γαλλία και τις σκανδιναβικές χώρες.
Δικαιώματα ΔΙ μεταξύ διαφορετικών κλάδων
Όσον αφορά τους τομείς, η βιοτεχνολογία είναι η πιο εντατική τόσο για τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας όσο και για τα εμπορικά σήματα, με σχεδόν τις μισές νεοσύστατες επιχειρήσεις βιοτεχνολογίας της Ευρώπης να υποβάλλουν αίτηση για ένα ή και τα δύο δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας. Το 48% των νεοσύστατων επιχειρήσεων βιοτεχνολογίας έχουν καταθέσει αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας και το 47% για εμπορικό σήμα. Αυτός είναι ο τομέας με το υψηλότερο ποσοστό νεοσύστατων επιχειρήσεων που κατέχουν, τόσο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας όσο και εμπορικό σήμα, στο 31%. Ο τομέας με το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό νεοφυών επιχειρήσεων που κατέχουν δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας είναι η επιστήμη και η μηχανική (47%), με το 38% των εταιρειών να υποβάλλουν αίτηση για σήμα και το 25% να καταθέτουν δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Τα αποτελέσματα είναι παρόμοια στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και της μεταποίησης, με το 40% των εταιρειών σε κάθε τομέα να καταχωρίζονται είτε για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας είτε για εμπορικό σήμα.
Συγκεκριμένα, ενώ όλα τα προϊόντα και οι υπηρεσίες μπορούν να φέρουν εμπορικό σήμα και τα σήματα αυτά μπορούν να προστατεύονται με καταχώριση σήματος, υπάρχουν πολλοί τομείς, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών, των οποίων οι καινοτομίες δεν μπορούν να κατοχυρωθούν με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.
Μετά τους προαναφερθέντες τομείς, άλλοι κλάδοι με εντατική χρήση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας περιλαμβάνουν τα μέσα ενημέρωσης και την ψυχαγωγία (21%), την τεχνολογία πληροφοριών (20%), την ενέργεια (19%), τους φυσικούς πόρους (18%) και τη βιωσιμότητα (17%)
Όσον αφορά τα εμπορικά σήματα, άλλοι κλάδοι με ιδιαίτερα εντατική χρήση είναι η βιωσιμότητα (37%), η ενέργεια (36%), η τεχνητή νοημοσύνη (36%), η γεωργία (36%) και οι φυσικοί πόροι (35%).
Στήριξη της σύγχρονης οικονομίας
Το οικοσύστημα των νεοφυών επιχειρήσεων γνώρισε σημαντική ανάπτυξη στην Ευρώπη τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τον πίνακα αποτελεσμάτων του ΟΟΣΑ για τη χρηματοδότηση των ΜμΕ και των επιχειρηματιών για το 2023, όλες οι οικονομίες κατέγραψαν σημαντική αύξηση της δραστηριότητας επιχειρηματικών κεφαλαίων στον απόηχο της κρίσης COVID-19, με τη διάμεση τιμή να αυξάνεται κατά 58,6% το 2021 (έναντι αύξησης 4,18% το 2020). Ωστόσο, οι εθνικές ενώσεις επιχειρηματικών κεφαλαίων ανέφεραν στην ίδια έκθεση ότι η αύξηση του ποσού των επενδύσεων επιχειρηματικών κεφαλαίων ήταν ιδιαίτερα αξιοσημείωτη στα τελευταία στάδια και στις ενοποιημένες εταιρείες, αλλά λιγότερο ισχυρή στα αρχικά στάδια και στα αρχικά στάδια.
Τα διπλώματα ευρεσιτεχνίας παρέχουν σε αυτά τα αναδυόμενα εγχειρήματα ένα βασικό δικαίωμα: τη δύναμη να περιορίζουν άλλους από την οικειοποίηση των πρωτοποριακών τεχνολογιών τους. Αυτό όχι μόνο διασφαλίζει το καινοτόμο πλεονέκτημά τους, αλλά και τους ωθεί σε θέση στρατηγικού πλεονεκτήματος στην αγορά.
Τα εμπορικά σήματα χρησιμεύουν ως νομικό προπύργιο, ενισχύοντας τις επενδύσεις σε άυλα περιουσιακά στοιχεία. Αυτά τα διακριτικά σύμβολα ή ονόματα, όταν προστατεύονται νομικά, γίνονται μια αποτελεσματική ασπίδα, προστατεύοντας την ταυτότητα της μάρκας μιας νεοσύστατης επιχείρησης από παραβιάσεις.
