Της Δήμητρας Μανιφάβα
Κατά 500 εκατομμύρια ευρώ έως 1 δισ. ευρώ υπολογίζεται ότι αυξήθηκε φέτος σε σύγκριση με πέρυσι ο τζίρος του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα, φτάνοντας τα 4,5 με 5 δισ. ευρώ έναντι 4 δισ. ευρώ το 2016. Η μεγάλη αυτή αύξηση, η οποία καταγράφεται στην ετήσια έρευνα ηλεκτρονικού εμπορίου που υλοποίησε και φέτος το Εργαστήριο Ηλεκτρονικού Εμπορίου και Επιχειρείν (ELTRUN) του Τμήματος Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας (ΔΕΤ), του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ) δεν οφείλεται στην αύξηση της μέσης αξίας και αριθμού διαδικτυακών αγορών, αλλά στο γεγονός ότι πρώτον, προστέθηκαν νέοι αγοραστές και δεύτερον, οι παλιοί, οι ώριμοι αγοραστές πραγματοποιούν πλέον περισσότερες συναλλαγές μέσω των ηλεκτρονικών καταστημάτων. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει επίσης η αύξηση των ελληνικών ηλεκτρονικών καταστημάτων και μάλιστα ιδιαιτέρως ποιοτικών και με υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης.
Άλλο εντυπωσιακό στοιχείο που προκύπτει από την φετινή έρευνα είναι ότι πλέον οι Έλληνες κάνουν συναλλαγές κυρίως με κάρτες, καθώς η πληρωμή με αντικαταβολή περνά για πρώτη φορά στη δεύτερη θέση.
Συγκεκριμένα, το 2017 υπολογίζεται ότι έκαναν αγορές μέσω διαδικτύου 3,5 εκατομμύρια καταναλωτές στην Ελλάδα. Στη χώρα μας υπολογίζεται ότι λειτουργούν περίπου 7000 επιχειρήσεις με ψηφιακό κανάλι πωλήσεων, από όπου οι Έλληνες καταναλωτές αγοράζουν το 75% των online αγορών τους.
Η σημαντική ενίσχυση του κύκλου εργασιών του ηλεκτρονικού εμπορίου σχετίζεται με τις ακόλουθες εξελίξεις: πρώτον, προστέθηκαν νέοι αγοραστές αφού 2 στους 10 ξεκίνησαν τις διαδικτυακές αγορές τους το 2017, κάτι που σχετίζεται με την σχετική αυξητική τάση που ξεκίνησε από τα capital controls αλλά και την μεγάλη πλέον γκάμα ελληνικών ηλεκτρονικών καταστημάτων με ολοκληρωμένες υπηρεσίες και σωστή εξυπηρέτηση, δεύτερον, αυξήθηκαν τα ποσοστά, των ώριμων online αγοραστών αφού πλέον το 31% πραγματοποιούν μία στις δύο συνολικές αγορές τους μέσω Internet (από 29% το 2016 και 25% το 2015) και τρίτον, 7 στους 10 online καταναλωτές πραγματοποιούν πάνω από το 80% των online αγορών τους σε ελληνικά ηλεκτρονικά καταστήματα (από 6 στους 10 το 2016 και 5 στους 10 το 2015). Μάλιστα, αυτή η τάση αναμένεται να συνεχισθεί και το 2018 αφού 38% δήλωσαν ότι θα αυξήσουν τη συνολική αξία των online αγορών τους σε σχέση με το 2017 ενώ μόλις 20% δήλωσαν ότι θα την μειώσουν.
Οι χρεωστικέ κάρτες είναι πλέον το κυρίαρχο μέσο πληρωμής στις αγορές μέσω διαδικτύου, καθώς τις χρησιμοποιεί το 64% των καταναλωτών, ενώ η αντικαταβολή είναι το δεύτερο συχνότερο μέσο πληρωμής (57%) και οι πιστωτικές κάρτες κατατάσσονται στην τρίτη θέση με 42%. Για πρώτη φορά επίσης εμφανίζεται το ψηφιακό πορτοφόλι με 17% (λόγω και των σχετικών πλέον προϊόντων από τις τράπεζες και τα ιδρύματα ηλεκτρονικών πληρωμών) και το PayPal με 9%.
Ο βασικός λόγος που ολοένα και περισσότεροι Έλληνες καταναλωτές στρέφονται στις ηλεκτρονικές αγορές είναι φυσικά οι χαμηλότερες τιμές και οι προσφορές. Ειδικότερα, σύμφωνα με την έρευνα το 75% των καταναλωτών ανέφερε ως κυριότερο λόγο αγορών από ηλεκτρονικά καταστήματα την εύρεση καλύτερων τιμών και την ευκολία στην εύρεση προσφορών (41%). Αυτό βέβαια έχει ως αποτέλεσμα τη χαμηλή εμπιστοσύνη (loyalty) αφού το 65% των online αγοραστών δηλώνουν ότι το 50% των αγορών τους πραγματοποιήθηκε σε eshop που επισκέφθηκαν μόνο μία φορά στον χρόνο. Οι δεύτερος λόγος αφορά στην προϊοντική γκάμα, αφού ανέφεραν την εύρεση προϊόντων που δεν υπάρχουν σε φυσικά καταστήματα (47%), την ύπαρξη μεγαλύτερης ποικιλίας προϊόντων (38%) και την ευκολία στην εύρεση προϊόντων από το εξωτερικό (37%).
Όσον αφορά στους κύριους παράγοντες που επηρεάζουν την εμπιστοσύνη τους και τους κερδίζουν ως πελάτες για συγκεκριμένο ηλεκτρονικό κατάστημα, περιλαμβάνουν τον ασφαλή τρόπο πληρωμής μέσω γνωστού φορέα (46%), τις χαμηλές τιμές και προσφορές (42%), την ταχύτητα και ευκολία στην πλοήγηση (37%), τους ξεκάθαρους όρους χρήσης (35%), τις καλές κριτικές σε blogs/forums κλπ (32%), την ευχρηστία του site (29%) και τη σωστή εξυπηρέτηση (27%).
Και στη φετινή έκθεση την μερίδα του λέοντος στις ηλεκτρονικές αγορές έχουν οι ταξιδιωτικές υπηρεσίες με το 83% να δηλώνει ότι έκανε τουλάχιστον μια αγορά από την συγκεκριμένη κατηγορία το 2017. Ακολουθούν η διαμονή σε καταλύματα (72%), εξαρτήματα και περιφερειακός εξοπλισμός (67%), εισιτήρια για εκδηλώσεις (66%), είδη ένδυσης και υπόδησης (61%), παραγγελία έτοιμου φαγητού (59%), βιβλία (49%), ηλεκτρονικές συσκευές (47%), προϊόντα προσωπικής φροντίδας (45%) και συμπληρώματα διατροφής – βιταμίνες (41%).
Οι τρεις κατηγορίες όπου ξοδεύθηκαν τα περισσότερα χρήματα είναι: ταξιδιωτικές υπηρεσίες, καταλύματα και εισιτήρια. Οι κατηγορίες όπου πραγματοποιήθηκαν οι περισσότερες παραγγελίες είναι: εισιτήρια, έτοιμο φαγητό και ταξιδιωτικές υπηρεσίες. Οι κατηγορίες με την μεγαλύτερη αύξηση online αγορών είναι: έτοιμο φαγητό, εισιτήρια και βιταμίνες/συμπληρώματα διατροφής.
Στην έρευνα, η οποία διεξήχθη το διάστημα Οκτωβρίου – Νοεμβρίου 2017, συμμετείχαν 1.300 online αγοραστές. Πραγματοποιήθηκε με την επιστημονική ευθύνη του καθηγητή κ. Γιώργου Δουκίδη.
