Τον χαρακτήρα ενός κρίσιμου αναπτυξιακού ζητήματος, με άμεσες επιπτώσεις στην οικονομία, στην αγορά εργασίας, στο ασφαλιστικό και υγειονομικό σύστημα και στην περιφερειακή συνοχή, έχει πλέον το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Δ.Σ. της Eurobank, Γιώργο Π. Ζανιά.
Μιλώντας στην ειδική ημερίδα «Υπογεννητικότητα & Οικογένεια: Συνθέτοντας Λύσεις για το Δημογραφικό Πρόβλημα», που διοργανώνεται σήμερα, με πρωτοβουλία του Ομίλου Media2day και τελεί υπό την αιγίδα της Περιφέρειας Αττικής, ο κ. Ζανιάς επισήμανε ότι το ζήτημα αφορά «πολύ περισσότερα από το πόσοι θα είμαστε στην Ελλάδα σε είκοσι, τριάντα ή πενήντα χρόνια».
«Αφορά το πώς θα είναι η χώρα μας. Πώς θα λειτουργεί η οικονομία της, οι επιχειρήσεις της, τα σχολεία και οι υπηρεσίες υγείας της. Πώς θα ζουν οι πόλεις αλλά και οι μικρότερες κοινότητές της. Και, τελικά, τι κοινωνία θα παραδώσουμε στις επόμενες γενιές», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, η Eurobank αποφάσισε ήδη από το 2021 να αναδείξει το δημογραφικό σε μία από τις βασικές κοινωνικές προτεραιότητές της, θεωρώντας ότι πρόκειται για έναν μακροπρόθεσμο κίνδυνο που πρέπει να αναγνωριστεί πριν μετατραπεί σε κρίση. Στο πλαίσιο αυτό ξεκίνησε η Πρωτοβουλία «Μπροστά για την Οικογένεια».
«Πέντε χρόνια αργότερα, δυστυχώς, τα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η επιλογή εκείνη δεν ήταν υπερβολική», τόνισε.
Από 92.000 γεννήσεις το 2015 σε 65.594 το 2025
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο πρόεδρος της Eurobank στα στοιχεία για τις γεννήσεις. «Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι. Το 2015 γεννήθηκαν στην Ελλάδα σχεδόν 92.000 παιδιά. Το 2025, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, μόλις 65.594. Μιλάμε για μείωση σχεδόν 29% μέσα σε μία δεκαετία. Και μόνο μέσα στον τελευταίο χρόνο, οι γεννήσεις μειώθηκαν κατά ακόμη 4,2%».
Πρόσθεσε ότι φέτος λιγότερα από 70.000 παιδιά πέρασαν το κατώφλι της Α΄ Δημοτικού στα δημόσια σχολεία, υπογραμμίζοντας πως «το δημογραφικό, επομένως, δεν είναι μια θεωρητική πρόβλεψη για το 2050 ή το 2100. Είναι ήδη εδώ».
Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη μείωση των γεννήσεων. Σύμφωνα με τον κ. Ζανιά, η Ελλάδα είναι ήδη μία από τις γηραιότερες κοινωνίες της Ευρώπης και η σχέση ανάμεσα στις γενιές μεταβάλλεται με μεγάλη ταχύτητα.
«Σήμερα, για κάθε 100 ανθρώπους ηλικίας 20 έως 64 ετών, δηλαδή ανθρώπους που συμβατικά ανήκουν στην παραγωγική ηλικία, αντιστοιχούν περίπου 42 άνθρωποι άνω των 65. Ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι σε λιγότερο από τρεις δεκαετίες αυτοί οι 42 στους 100 θα είναι περισσότεροι από 70 στους 100», ανέφερε.
Λιγότεροι εργαζόμενοι τις επόμενες δεκαετίες
Παράλληλα, όπως σημείωσε, συρρικνώνεται η παραγωγική βάση της ελληνικής οικονομίας. Οι διαθέσιμες δημογραφικές προβολές δείχνουν ότι ο πληθυσμός ηλικίας 20 έως 64 ετών στην Ελλάδα θα μειωθεί κατά περισσότερο από 30% έως το 2064.
«Αυτό δεν είναι μόνο δημογραφικό μέγεθος. Είναι οικονομικό μέγεθος», υπογράμμισε ο κ. Ζανιάς. Όπως εξήγησε, σημαίνει λιγότερους ανθρώπους στην παραγωγή, μεγαλύτερη δυσκολία για τις επιχειρήσεις να καλύψουν τις ανάγκες τους και μεγαλύτερη πίεση στα ασφαλιστικά και υγειονομικά συστήματα. Παράλληλα, δημιουργεί διαφορετικές ανάγκες για κατοικία, περίθαλψη και φροντίδα.
«Το δημογραφικό αφορά τελικά την αναπτυξιακή προοπτική της ίδιας της χώρας», ανέφερε.
Ο πρόεδρος της Eurobank στάθηκε και στις σύνθετες αιτίες που βρίσκονται πίσω από το πρόβλημα, θέτοντας, μεταξύ άλλων, τα ζητήματα της οικονομικής ανασφάλειας, του κόστους κατοικίας, των απαιτήσεων της εργασίας και της καθημερινότητας, αλλά και των αλλαγών στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται τη ζωή, την οικογένεια και το μέλλον.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε και στην περιφερειακή διάσταση. «Σε πολλές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα στις ακριτικές, στις νησιωτικές και στις μικρότερες κοινότητες, η μείωση του πληθυσμού καθορίζει το αν θα υπάρχει αύριο σχολείο, γιατρός, μια ολόκληρη τοπική οικονομία», τόνισε.
Καταλήγοντας, ο κ. Ζανιάς επισήμανε ότι δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. «Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται ούτε με ένα μέτρο, ούτε από έναν φορέα, και ασφαλώς όχι από μία τράπεζα. Απαιτεί διάρκεια».
Όπως τόνισε, απαιτεί δημόσιες πολιτικές, αλλά και τη συμμετοχή της επιστημονικής κοινότητας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, των επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών.
«Το δημογραφικό είναι ένας μακροπρόθεσμος κίνδυνος που έχει ήδη αρχίσει να παράγει συνέπειες σήμερα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι τους μεγάλους μακροπρόθεσμους κινδύνους «δεν τους αντιμετωπίζεις όταν οι προβλέψεις έχουν πλέον επιβεβαιωθεί. Τους αντιμετωπίζεις όσο έχεις ακόμη τη δυνατότητα να επηρεάσεις την εξέλιξή τους».
