Επενδύσεις ύψους 1 δισ. ευρώ στην Ανατολική Αττική υλοποιεί η ΕΥΔΑΠ, δρομολογώντας το μεγαλύτερο πρόγραμμα αποχέτευσης που έχει πραγματοποιηθεί ποτέ στη χώρα. Πρόκειται για ένα έργο με έντονο αναπτυξιακό και περιβαλλοντικό αποτύπωμα, το οποίο φιλοδοξεί να δώσει οριστική λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα δεκαετιών, μετασχηματίζοντας την περιοχή με σύγχρονες υποδομές διαχείρισης λυμάτων και επαναχρησιμοποίησης νερού.
Η πορεία του επενδυτικού προγράμματος παρουσιάστηκε από τη διοίκηση της ΕΥΔΑΠ, κατά τη διάρκεια ευρείας σύσκεψης στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, όπου επιβεβαιώθηκε ότι οι εργασίες εξελίσσονται με ταχείς ρυθμούς. Σήμερα βρίσκονται σε εξέλιξη περίπου 70 ενεργά μέτωπα έργων, ενώ το συνολικό πρόγραμμα εντάσσεται στο δεκαετές επενδυτικό σχέδιο της εταιρείας, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, απορροφώντας σχεδόν το 40% του συνολικού επενδυτικού της προγράμματος.
Η εικόνα της ωριμότητας των έργων αποτυπώνει το μέγεθος της παρέμβασης. Έχουν ήδη εξασφαλιστεί χρηματοδοτήσεις ύψους 530 εκατ. ευρώ, έργα προϋπολογισμού 470 εκατ. ευρώ βρίσκονται σε στάδιο μελετών, ενώ παρεμβάσεις αξίας 255 εκατ. ευρώ προετοιμάζονται για δημοπράτηση. Την ίδια στιγμή, έργα συνολικού ύψους περίπου 260 εκατ. ευρώ βρίσκονται ήδη σε φάση κατασκευής.
Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η αντικατάσταση του παρωχημένου συστήματος των βόθρων με ένα ολοκληρωμένο δίκτυο συλλογής και επεξεργασίας λυμάτων, το οποίο θα καλύψει σταδιακά το σύνολο της Ανατολικής Αττικής. Με την ολοκλήρωσή του, περισσότεροι από 400.000 πολίτες θα εξυπηρετούνται από σύγχρονες υποδομές, ενώ θα αντιμετωπιστούν οριστικά τα προβλήματα ρύπανσης των υπόγειων υδροφορέων και των παράκτιων περιοχών που ταλαιπωρούν την περιοχή επί δεκαετίες.
Η ΕΥΔΑΠ σχεδιάζει, μάλιστα, περαιτέρω επιτάχυνση του προγράμματος μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες. Στο διάστημα αυτό προβλέπεται η ανάπτυξη νέων εργοταξίων, η επέκταση των δικτύων αποχέτευσης με περισσότερα χιλιόμετρα αγωγών και νέες εξωτερικές διακλαδώσεις, καθώς και η προώθηση των διαγωνισμών για την κατασκευή των δύο νέων Κέντρων Επεξεργασίας Λυμάτων.
Παράλληλα θα δημοπρατηθούν νέα έργα στα Γλυκά Νερά και στο Καπανδρίτι, θα ξεκινήσουν πρόσθετες εργολαβίες στην Παιανία και θα συνεχιστεί η αντικατάσταση των παλαιών δημοτικών δικτύων ύδρευσης όπου αυτή κρίνεται αναγκαία λόγω των εργασιών αποχέτευσης. Την ίδια περίοδο θα ολοκληρώνονται και οι μελέτες για τα δίκτυα επαναχρησιμοποίησης νερού, ανοίγοντας τον δρόμο για την αξιοποίηση του ανακτημένου νερού σε αρδευτικές και περιβαλλοντικές εφαρμογές.
Το πρόγραμμα δεν περιορίζεται στις περιοχές όπου ήδη εκτελούνται έργα. Η ΕΥΔΑΠ προχωρά στον σχεδιασμό της επόμενης φάσης, με στόχο την επέκταση των υποδομών σε νέες περιοχές της Ανατολικής Αττικής. Ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη οι μελέτες και οι διαδικασίες δημοπράτησης για έργα στο Κίτσι του Δήμου Κρωπίας, στα Παράλια του Δήμου Σαρωνικού και στο Καπανδρίτι του Δήμου Ωρωπού, διευρύνοντας το πρόγραμμα συνολικά σε οκτώ δήμους.
Με την ολοκλήρωση του σχεδίου, η Ανατολική Αττική θα διαθέτει ένα από τα πλέον σύγχρονα συστήματα αποχέτευσης στη χώρα. Το δίκτυο θα περιλαμβάνει περισσότερα από 1.100 χιλιόμετρα νέων αγωγών, δύο νέα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων, Κέντρο Περιβαλλοντικής Ευαισθητοποίησης και ολοκληρωμένο δίκτυο επαναχρησιμοποίησης ανακτημένου νερού. Σύμφωνα με τον συνολικό σχεδιασμό της ΕΥΔΑΠ, το τελικό μήκος των δικτύων αναμένεται να προσεγγίσει τα 1.500 χιλιόμετρα, ενώ θα λειτουργούν συνολικά τρία σύγχρονα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων.
Το πρόγραμμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς συμβάλλει στην πλήρη συμμόρφωση της χώρας με την Οδηγία 91/271/ΕΟΚ για την επεξεργασία αστικών λυμάτων, οδηγώντας παράλληλα στην κατάργηση των προστίμων που επιβάλλονταν επί σειρά ετών στην Ελλάδα λόγω των ελλείψεων στις υποδομές αποχέτευσης.
Σημαντική πρόοδος έχει ήδη καταγραφεί και στο φυσικό αντικείμενο. Μέχρι σήμερα έχουν κατασκευαστεί περίπου 450 χιλιόμετρα αγωγών αποχέτευσης και περισσότερες από 14.000 εξωτερικές διακλαδώσεις. Ο βασικός κορμός των έργων αναπτύσσεται σε πέντε δήμους –Μαραθώνα, Παιανίας, Παλλήνης, Ραφήνας-Πικερμίου και Σπάτων-Αρτέμιδος– μέσω εννέα μεγάλων εργολαβιών, των οποίων η πρόοδος κυμαίνεται από 13% έως και 77%. Παράλληλα, όπου απαιτείται, η ΕΥΔΑΠ αντικαθιστά εξ ολοκλήρου τα παλαιά δημοτικά δίκτυα ύδρευσης, βελτιώνοντας συνολικά τις υποδομές των περιοχών.
Κεντρικό ρόλο στο νέο σύστημα θα διαδραματίσουν τα δύο νέα Κέντρα Επεξεργασίας Λυμάτων. Το ΚΕΛ Ραφήνας–Πικερμίου και Σπάτων–Αρτέμιδος, προϋπολογισμού περίπου 100 εκατ. ευρώ, και το ΚΕΛ Μαραθώνα, ύψους 52,6 εκατ. ευρώ, θα αποτελέσουν την «καρδιά» του νέου δικτύου. Εκτός από την επεξεργασία των λυμάτων, οι εγκαταστάσεις θα παράγουν ανακτημένο νερό, το οποίο θα χρησιμοποιείται για την άρδευση καλλιεργειών, χώρων πρασίνου και άλλων περιβαλλοντικών εφαρμογών. Οι διαγωνισμοί για τα δύο έργα αναμένεται να ολοκληρωθούν εντός του 2027, ενώ η πλήρης λειτουργία τους τοποθετείται έως το 2030.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στην κυκλική διαχείριση των υδάτινων πόρων. Η ΕΥΔΑΠ σχεδιάζει την ανάπτυξη αρδευτικού δικτύου μήκους άνω των 134 χιλιομέτρων, μέσω του οποίου θα αρδεύονται περισσότερα από 13.000 στρέμματα γεωργικής γης. Κάθε χρόνο προβλέπεται η διάθεση περίπου 6,1 εκατ. κυβικών μέτρων ανακτημένου νερού για αγροτική χρήση και ακόμη 1,5 εκατ. κυβικών μέτρων για αστικό και περιαστικό πράσινο. Παράλληλα, κατά τους χειμερινούς μήνες θα πραγματοποιείται εμπλουτισμός των υπόγειων υδροφορέων των Μεσογείων με περίπου 2,7 εκατ. κυβικά μέτρα νερού, ενισχύοντας τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών πόρων. Οι πιλοτικές εφαρμογές που πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών έχουν ήδη επιβεβαιώσει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της αξιοποίησης του ανακτημένου νερού.
Πέρα από το κατασκευαστικό του αποτύπωμα, το πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ συνιστά μία από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές και αναπτυξιακές επενδύσεις που υλοποιούνται σήμερα στη χώρα. Δημιουργεί σύγχρονες υποδομές, ενισχύει την ανθεκτικότητα της Ανατολικής Αττικής απέναντι στις περιβαλλοντικές προκλήσεις, βελτιώνει την ποιότητα ζωής των κατοίκων και θέτει τις βάσεις για ένα νέο μοντέλο βιώσιμης διαχείρισης των υδάτινων πόρων.
