Το υπουργείο Τουρισμού θέτει σε εφαρμογή το νέο πλαίσιο εποπτείας για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, εγκαινιάζοντας το πρώτο οργανωμένο πρόγραμμα ελέγχων σε ακίνητα που διατίθενται μέσω πλατφορμών όπως η Airbnb. Στο αρχικό στάδιο, οι Περιφερειακές Υπηρεσίες Τουρισμού (ΠΥΤ) θα πραγματοποιήσουν ελέγχους σε 1.500 ακίνητα, τα οποία έχουν επιλεγεί από τα στοιχεία του Μητρώου Βραχυχρόνιας Μίσθωσης της ΑΑΔΕ.
Ήδη οι ιδιοκτήτες και οι διαχειριστές των συγκεκριμένων καταλυμάτων λαμβάνουν ενημερωτικά μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου σχετικά με τις νέες υποχρεώσεις που προβλέπει η νομοθεσία. Όσοι δεν συμμορφωθούν με τις απαιτούμενες προδιαγραφές ή αρνηθούν να συνεργαστούν κατά τη διάρκεια του ελέγχου, κινδυνεύουν με υψηλά διοικητικά πρόστιμα που ξεκινούν από 5.000 ευρώ και, σε περίπτωση επανειλημμένων παραβάσεων, μπορούν να ανέλθουν έως και τις 20.000 ευρώ.
Στην ενημερωτική επιστολή, το υπουργείο επισημαίνει ότι οι κάτοχοι ενεργού Αριθμού Μητρώου Ακινήτου (ΑΜΑ) οφείλουν να διασφαλίσουν ότι τα καταλύματά τους πληρούν τις νέες προδιαγραφές λειτουργίας και ασφάλειας. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι οι έλεγχοι θα διενεργούνται είτε από στελέχη των Περιφερειακών Υπηρεσιών Τουρισμού είτε από μεικτά συνεργεία στα οποία θα συμμετέχουν και υπάλληλοι της ΑΑΔΕ.
Η διαδικασία των ελέγχων δεν θα πραγματοποιείται χωρίς προηγούμενη ενημέρωση. Οι ιδιοκτήτες ή οι διαχειριστές θα ειδοποιούνται τουλάχιστον δέκα ημέρες πριν από την προγραμματισμένη επιθεώρηση, ώστε να υποβάλουν ηλεκτρονικά τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Εφόσον τα έγγραφα είναι πλήρη και δεν εντοπίζονται παρατυπίες, ο έλεγχος θα ολοκληρώνεται σε διοικητικό επίπεδο. Αντίθετα, όταν διαπιστώνονται ελλείψεις ή ασυμφωνίες, θα ακολουθεί επιτόπια αυτοψία, κατόπιν σχετικής έγγραφης εντολής, με τους ελεγκτές να φέρουν υπηρεσιακή ταυτότητα και όλα τα απαραίτητα στοιχεία για το ακίνητο που εξετάζεται.
Πριν ακόμη πραγματοποιηθεί επιτόπιος έλεγχος, οι ιδιοκτήτες καλούνται να αποδείξουν ότι το κατάλυμα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις της νομοθεσίας ως προς την ασφάλεια και τη λειτουργικότητά του.
Μεταξύ των υποχρεωτικών προδιαγραφών περιλαμβάνονται:
- ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης που καλύπτει πιθανές ζημιές ή ατυχήματα,
- υπεύθυνη δήλωση ηλεκτρολόγου εγκαταστάτη,
- πυροσβεστήρες,
- ανιχνευτές καπνού,
- ρελέ διαρροής ή διακόπτης προστασίας από ηλεκτροπληξία,
- κατάλληλη σήμανση εξόδων διαφυγής,
- πιστοποιητικό μυοκτονίας και απεντόμωσης,
- φαρμακείο πρώτων βοηθειών,
- έντυπο ή οδηγός με χρήσιμα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης.
Επιπλέον, τα ακίνητα θα πρέπει να αποτελούν χώρους κύριας χρήσης και να διαθέτουν επαρκή φυσικό φωτισμό, σωστό αερισμό και σύστημα κλιματισμού.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αυστηρές κυρώσεις για όσους δεν συμμορφώνονται. Σε περίπτωση που δεν επιτραπεί η είσοδος των ελεγκτών, δεν προσκομιστούν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά ή διαπιστωθούν παραβάσεις των προβλεπόμενων υποχρεώσεων, επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο ύψους 5.000 ευρώ. Αν η ίδια παράβαση επαναληφθεί μέσα σε διάστημα ενός έτους, το ποσό αυξάνεται στις 10.000 ευρώ, ενώ κάθε νέα υποτροπή οδηγεί σε πρόστιμο 20.000 ευρώ.
Οι 1.500 πρώτοι έλεγχοι αποτελούν το πιλοτικό στάδιο του νέου μηχανισμού εποπτείας, τον οποίο το υπουργείο Τουρισμού σκοπεύει να επεκτείνει σταδιακά σε πολύ μεγαλύτερο αριθμό ακινήτων που δραστηριοποιούνται στις πλατφόρμες βραχυχρόνιας μίσθωσης. Βασικός στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι όλα τα καταλύματα τηρούν κοινές ελάχιστες προδιαγραφές ασφάλειας και ποιότητας, ενώ παράλληλα ενισχύεται η εποπτεία μιας αγοράς που τα τελευταία χρόνια έχει γνωρίσει ιδιαίτερα έντονη ανάπτυξη.
Η έναρξη των ελέγχων συμπίπτει με την προσπάθεια της κυβέρνησης να περιορίσει τις συνέπειες της ραγδαίας εξάπλωσης των βραχυχρόνιων μισθώσεων στην αγορά κατοικίας. Σε αρκετές περιοχές της χώρας, ιδιαίτερα στο κέντρο της Αθήνας και σε δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς, η διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση έχει μειωθεί αισθητά. Ως αποτέλεσμα, εργαζόμενοι, εκπαιδευτικοί, γιατροί και δημόσιοι υπάλληλοι αντιμετωπίζουν ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες στην εξεύρεση κατοικίας με προσιτό ενοίκιο.