Οι Έλληνες και Ελληνίδες επιχειρηματίες παραμένουν συγκρατημένα αισιόδοξοι και προγραμματίζουν προσλήψεις και επενδύσεις, αλλά προβληματίζονται για το νομικό και κανονιστικό πλαίσιο, τις ελλείψεις καταρτισμένου ανθρώπινου δυναμικού και το κόστος εργασίας. Αυτά είναι μερικά από τα ευρήματα της δεύτερης έκδοσης της έρευνας επιχειρηματικότητας της EY Ελλάδος, EY Entrepreneurship Barometer Ελλάδα 2026.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε μεταξύ 2 Φεβρουαρίου και 9 Μαρτίου 2026 σε δείγμα 167 Ελλήνων επιχειρηματιών, στο πλαίσιο ευρύτερου ερευνητικού προγράμματος της EY σε 14 χώρες της Βόρειας, Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης και της ευρύτερης περιφέρειας (Βουλγαρία, Δανία, Ελλάδα, Καζακστάν, Κροατία, Μάλτα, Ουγγαρία, Πολωνία, Ρουμανία, Σερβία, Σλοβακία, Σουηδία, Τουρκία και Τσεχία).
Μεγάλο ενδιαφέρον για καινοτομία, μικροί προϋπολογισμοί για τεχνητή νοημοσύνη
Οι επιχειρηματίες στη χώρα μας αναγνωρίζουν τον καθοριστικό ρόλο της καινοτομίας στην ανάπτυξη των επιχειρήσεών τους, και εμφανίζονται πιο πρόθυμοι να ενσωματώσουν σύγχρονες τεχνολογίες, σε σύγκριση με άλλες χώρες του δείγματος: 83% αναφέρουν αυξημένη αξιοποίηση του AI και της μηχανικής μάθησης κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο, έναντι 76% στο συνολικό δείγμα της έρευνας. Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και σε άλλες ψηφιακές τεχνολογίες παραμένουν περιορισμένες, με τρεις στους πέντε επιχειρηματίες να αναφέρουν ότι τα τελευταία τρία χρόνια είτε επένδυσαν έως €25.000 (39%), είτε δεν πραγματοποίησαν καμία σχετική επένδυση (20%). Παρόλα αυτά, ιδιαίτερα ενθαρρυντική είναι η βελτίωση κατά 8 ποσοστιαίες μονάδες του συνολικού ποσοστού (18%) όσων δήλωσαν ότι έχουν επενδύσει από €100.001 έως €250.000 (8% από 5% το 2025) και πάνω από €250.000 (10% από 5% το 2025).
Επιφυλακτικότητα για το επιχειρηματικό κλίμα
Σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, οι συμμετέχοντες από την Ελλάδα εμφανίζονται λιγότερο αισιόδοξοι για τη συνολική πορεία του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Ωστόσο, το επίπεδο αισιοδοξίας τους εξακολουθεί να υπερβαίνει τον μέσο όρο των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα. Παράλληλα, παρά τις προσπάθειες ψηφιοποίησης του δημόσιου τομέα, η γραφειοκρατία και η πολυπλοκότητα του ρυθμιστικού περιβάλλοντος (78%) αναδεικνύονται ως το πιο σημαντικό εμπόδιο για την επιχειρηματικότητα στη χώρα.
Πρόθεση επενδύσεων με ίδιους πόρους και έμφαση στον ψηφιακό μετασχηματισμό
Όσον αφορά στα επενδυτικά τους σχέδια, οι Έλληνες επιχειρηματίες δηλώνουν μεγαλύτερη προθυμία να επενδύσουν μέσα στους επόμενους 12 μήνες, σε σχέση με τους επιχειρηματίες των υπόλοιπων χωρών της έρευνας. Το ενδιαφέρον τους στρέφεται, κυρίως, σε βραχυπρόθεσμες επενδύσεις που σχετίζονται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό, όπως οι αναβαθμίσεις ή νέες εφαρμογές πληροφοριακών συστημάτων και λογισμικού (63%). Η χρηματοδότηση των επενδύσεων προέρχεται, κυρίως, από ίδιους πόρους, με το 66% των επιχειρήσεων να βασίζονται στην επανεπένδυση κερδών και ιδίων κεφαλαίων.
Σε ισχυρή τροχιά οι προσλήψεις, προβληματίζει, όμως, το εργατικό κόστος
Παρότι οι προοπτικές ενίσχυσης της απασχόλησης παραμένουν θετικότερες σε σχέση με τον μέσο όρο των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα, καταγράφεται μεγαλύτερη συγκράτηση σε σχέση με το 2025. Η πρόθεση για προσλήψεις περισσότερων εργαζόμενων πλήρους απασχόλησης εξακολουθεί να κυριαρχεί (53%), ενώ ενισχύεται και το ενδιαφέρον για συνεργασία με εξωτερικούς συνεργάτες, το οποίο ανέρχεται στο 20%, από 14% το 2025. Η ανεύρεση ταλέντου με απαραίτητες δεξιότητες αποτελεί την κυριότερη δυσκολία κατά την πρόσληψη εργαζόμενων για το 69% των ερωτηθέντων, ενώ ως σημαντικότερη πρόκληση στη διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού για το 2026 αναδεικνύεται το εργατικό κόστος και η προσφορά ανταγωνιστικών αμοιβών και παροχών, σύμφωνα με το 52% (45% το 2025).
Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έρευνας, ο Γιώργος Παπαδημητρίου, Διευθύνων Σύμβουλος της EY Ελλάδος, δήλωσε: «Οι επιχειρηματίες στην Ελλάδα φαίνεται ότι πλέον περνούν αποφασιστικά από την πρόθεση στην υλοποίηση. Σε ένα περιβάλλον που καθορίζεται από το κανονιστικό πλαίσιο, τις πληθωριστικές πιέσεις στο κόστος και την έλλειψη ταλέντου, η επιτυχία εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από πειθαρχημένες επενδύσεις, λειτουργική αποδοτικότητα και την ικανότητα μετατροπής των εκάστοτε στρατηγικών σχεδίων, σε εφαρμόσιμες και συνεπείς δράσεις».
Η Ευτυχία Κασελάκη, Εταίρος της EY Ελλάδος, Επικεφαλής του τομέα EY Private στην Ελλάδα και Επικεφαλής Organization, Change and People Consulting, σημείωσε: «Οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι που δημιουργεί το σημερινό ρευστό παγκόσμιο περιβάλλον, σε συνδυασμό με την ανάγκη μετάβασης της οικονομίας μας σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο, δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Σήμερα, καλούνται να προχωρήσουν ακόμη πιο δυναμικά στον μετασχηματισμό τους και να επενδύσουν σε τεχνητή νοημοσύνη και ανθρώπινη ευφυΐα, αλλά και σε ευέλικτες δομές που διευκολύνουν την καινοτομία, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητά τους».
