Παρά τις πιέσεις από τις μεταβαλλόμενες δασμολογικές πολιτικές, η παγκόσμια αγορά συγχωνεύσεων και εξαγορών (M&A) διατηρεί υψηλούς ρυθμούς το 2025. Το τρέχον κύμα αβεβαιότητας συνιστά το τρίτο σοβαρό πλήγμα στην αγορά τα τελευταία πέντε χρόνια - έπειτα από την κρίση της πανδημίας και το σοκ των υψηλών επιτοκίων.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη νέα Εξαμηνιαία Έκθεση M&A της Bain & Company, το "σοκ των δασμών" διαφέρει ουσιαστικά από τα προηγούμενα. Πολλά στελέχη, πλέον έμπειρα και πιο προετοιμασμένα, αξιοποιούν τα διδάγματα των πρόσφατων κρίσεων για να προχωρήσουν σε τολμηρές και στοχευμένες στρατηγικές κινήσεις. Το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό: η συνολική αξία των συναλλαγών έχει ενισχυθεί κατά 14% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.
Αν και οι συναλλαγές πολύ μεγάλου μεγέθους (mega-deals) —ιδιαίτερα στις ΗΠΑ— παρουσιάζουν κάμψη, οι μεσαίου μεγέθους συμφωνίες κινούνται έντονα, με την Ευρώπη και την Ασία να εμφανίζουν σταθερότητα ή και ήπια άνοδο. Παράλληλα, η επίδραση των δασμών στις συμφωνίες, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, παραμένει περιορισμένη.
Η Bain αποδίδει αυτή τη διατηρήσιμη δυναμική στην ετοιμότητα και προσαρμοστικότητα των ηγετών του κλάδου, οι οποίοι έχουν μάθει να διαχειρίζονται την αστάθεια με μεγαλύτερη ευελιξία. Οι ισχυροί αγοραστές προσαρμόστηκαν, ανέπτυξαν νέα playbooks και εκμεταλλεύονται τις ευκαιρίες της αγοράς γρήγορα, χωρίς να χάνουν από τα μάτια τους τους μακροπρόθεσμους στρατηγικούς στόχους τους.
Η εκτίμηση της Bain είναι ότι η δραστηριότητα M&A θα ενταθεί περαιτέρω το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Μέσω των εξαγορών, οι εταιρείες αναζητούν την απόκτηση νέων δυνατοτήτων (capabilities), την επέκταση των δραστηριοτήτων τους (κυρίως με εξαγορές κλίμακας) και την αποεπένδυση από μη βασικά περιουσιακά στοιχεία. Κι αυτό παρά τις συνεχιζόμενες προκλήσεις — από τα σταθερά υψηλά επιτόκια και το αυξημένο ρυθμιστικό βάρος έως τις ανατροπές που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη και οι γεωπολιτικές εντάσεις.
Το βασικό χαρακτηριστικό των πιο προοδευτικών οργανισμών είναι ότι δεν περιμένουν την επιστροφή στη σταθερότητα — αντιθέτως, προχωρούν ενεργά σε σχεδιασμό σεναρίων για το πώς οι δασμοί θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες, τα επιχειρηματικά τους χαρτοφυλάκια και τις στρατηγικές συμφωνιών τους. Η έκθεση της Bain μεταφέρει ένα ξεκάθαρο μήνυμα: σε ένα περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από αναταράξεις, η επιτυχία ανήκει σε εκείνους που είναι έτοιμοι να δράσουν με αποφασιστικότητα και στρατηγική.
Όπως σχολιάζει ο Δημήτρης Ψαρρής, Managing Partner της Bain & Company Greece:
«Η αβεβαιότητα έχει παγιωθεί πια ως η νέα ‘κανονικότητα’. Πριν από ένα χρόνο, η αγορά προσδοκούσε πτώση επιτοκίων, ένα πιο ήπιο ρυθμιστικό περιβάλλον και σύγκλιση στις αποτιμήσεις. Παρά τη σημαντική πρόοδο σε όλους τους τομείς, η αγορά απέχει ακόμη από το να θεωρείται ευνοϊκή. Το 2025 ενδέχεται να αποτελέσει κομβική χρονιά: από τη μία το “ράφι” είναι γεμάτο με διαθέσιμες εταιρείες και από την άλλη υπάρχει μεγάλος όγκος κεφαλαίων που θέλουν να τοποθετηθούν. Οι εταιρείες που θα πρωταγωνιστήσουν θα είναι εκείνες που θα επενδύσουν στοχευμένα και με στρατηγική διορατικότητα ακόμα και μέσα σε αυτό το περιβάλλον αστάθειας».
Η Ελληνική Αγορά M&A: Ωριμότητα, Δυναμική και Νέα Κεφάλαια
Η εγχώρια αγορά συγχωνεύσεων και εξαγορών (M&A) διαμορφώνεται στα €11-12 δισ. ετησίως με περίπου 100 συμφωνίες το χρόνο. Το μέσο μέγεθος ανά deal αυξάνεται, γεγονός που αντανακλά τη σταδιακή ωρίμανση της αγοράς και τη βελτιωμένη πρόσβαση σε μεγαλύτερα επενδυτικά κεφάλαια.
Κλάδοι όπως η ενέργεια και οι ΑΠΕ, τα logistics και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες απορροφούν τα δύο τρίτα της συνολικής αξίας. Την ίδια στιγμή, η τεχνολογία και το real estate κερδίζουν σταθερά μερίδιο, ενώ αυξημένο ενδιαφέρον καταγράφεται και σε νέους κλάδους που μετασχηματίζονται όπως η εκπαίδευση και η υγεία.
Στον τομέα του private equity παρατηρείται έντονη κινητικότητα, τόσο από διεθνή funds όσο και από ενισχυμένα και νεοσύστατα εγχώρια σχήματα. Στο ίδιο μομέντουμ προστίθενται τα family offices και η ναυτιλιακή κοινότητα, που τροφοδοτούν μεγάλα εγχώρια deal, καθώς και νέοι διεθνείς επενδυτές. Παράλληλα, σημαντική ώθηση προσφέρει η ισχυρή ρευστότητα και η αυξημένη διάθεση των τραπεζών να χρηματοδοτήσουν εξαγορές.
«Με μακροοικονομική σταθερότητα, η Ελλάδα περνά από τη φάση της ανάκαμψης στη φάση της επιτάχυνσης. Δεν είναι ζήτημα αν θα υπάρξουν deals, αλλά ποιος θα επενδύσει έγκαιρα σε assets που προσφέρουν μέγεθος και ανθεκτικότητα. Το οικοσύστημα διαθέτει κεφάλαιο, τεχνογνωσία, ώριμες εταιρείες προς ενοποίηση και success stories - έχουμε κάθε λόγο να είμαστε αισιόδοξοι», σημειώνει ο Δημήτρης Ψαρρής, Managing Partner της Bain & Company Greece.
Σύνθετο Περιβάλλον για M&A: Ποιες Στρατηγικές Διαμορφώνουν την Επόμενη Ημέρα
Παρά τη θετική πορεία, οι εταιρείες που εμπλέκονται σε M&A συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν ένα σύνθετο περιβάλλον με αστάθεια στους δασμούς, γεωπολιτικές εντάσεις, την ανάγκη για επενδύσεις σε AI και τα σταθερά υψηλά επιτόκια. Η εμπειρία από προηγούμενες κρίσεις υποδεικνύει τέσσερις βασικές στρατηγικές που εφαρμόζουν οι πιο επιτυχημένες εταιρείες, σύμφωνα με την Bain & Company:
- Διατήρηση δραστηριότητας Μ&Α σε περιόδους κρίσεων: Οι εταιρείες που συνεχίζουν να επενδύουν κατά τη διάρκεια υφέσεων καταφέρνουν, ιστορικά, να υπεραποδίδουν σε σχέση με εκείνες που παγώνουν τις συμφωνίες. Ήδη από τις αρχές του 2025, κάποιες επιχειρήσεις αξιοποίησαν τις χαμηλότερες αποτιμήσεις.
- Αξιοποίηση των διαταραχών για απόκτηση νέων δυνατοτήτων: Οι τεχνολογικές αλλαγές, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, δημιουργούν ανάγκη για νέες εταιρικές δυνατότητες. Οι στοχευμένες εξαγορές μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτες μετασχηματισμού.
- Ενοποίηση για επίτευξη οικονομιών κλίμακας: Σε περιβάλλον υψηλού κόστους και στενών περιθωρίων, οι συμφωνίες που δημιουργούν λειτουργικές συνέργειες —ειδικά σε κλάδους με υψηλό σταθερό κόστος όπως η ενέργεια, οι τηλεπικοινωνίες και οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες— αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
- Ανάλυση δασμών και στρατηγική αναδιάρθρωση χαρτοφυλακίου: Οι κορυφαίες εταιρείες χαρτογραφούν το βιομηχανικό και γεωγραφικό τους αποτύπωμα υπό το πρίσμα νέων εμπορικών πολιτικών. Προχωρούν ταυτόχρονα σε στοχευμένες εξαγορές και αποεπενδύσεις, αναδιαμορφώνοντας στρατηγικά τις επιχειρηματικές τους μονάδες.
