Της Δήμητρας Μανιφάβα
Χρονιά μετάβασης από την επενδυτική αδράνεια του 2015 στην επενδυτική -υπό μια σειρά προϋποθέσεων- ορμή του 2017 αναμένεται να είναι το 2016. Αν και το τρέχον έτος, σύμφωνα με την PriceWaterhouseCoopers (PwC) αναμένονται εξαγορές και συγχωνεύσεις η αξία των οποίων υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσει τα 7 δισ. ευρώ, ποσό δηλαδή πενταπλάσιο σε σύγκριση με την αξία των εξαγορών και συγχωνεύσεων το 2015 (1,4 δισ. ευρώ), οι συνθήκες εκτιμάται ότι θα είναι περιοριστικές. Εξάλλου, από τα 7 δισ. ευρώ, τα 2,15 δισ. ευρώ αναμένεται να προέλθουν από αποκρατικοποιήσεις, οι οποίες, όπως έχει δείξει η ιστορία, προχωρούν συνήθως με πολύ βραδύτερους ρυθμούς από τα αρχικά χρονοδιαγράμματα.
Καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη των εξαγορών και συγχωνεύσεων θα διαδραματίσει η εφαρμογή των μέτρων που προβλέπει το Μνημόνιο και η πορεία της αξιολόγησης αυτής ακριβώς της εφαρμογής από τους δανειστές. Η θετική και χωρίς καθυστέρηση αξιολόγηση μπορεί να αποτρέψει τις εντάσεις ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τους δανειστές και να απομακρύνει ακόμη περισσότερο το ενδεχόμενο του Grexit. Όπως επισημαίνει η PwC, εάν κλίμα βελτιωθεί μέχρι το δεύτερο τρίμηνο του 2016, τότε θα μπορέσουν να πραγματοποιηθούν και άλλες συναλλαγές στις αρχές του 2017.
Τα deals του 2016
Σύμφωνα με την τελευταία μελέτη της PwC οι επιχειρηματικές συμφωνίες που αναμένονται μες στο 2016 στο πεδίο των εξαγορών και συγχωνεύσεων είναι οι ακόλουθες:
-Συγχώνευση Sani Resort AE και Ikos Resort AE, οι οποίες ανήκουν στον όμιλο Oaktree Capital Management. Οι εταιρείες ανακοίνωσαν τη συγχώνευσή τους στις 7 Ιανουαρίου 2016.
-Εξαγορά της Βερόπουλος ΑΕ από την Μετρό ΑΕ, συμφερόντων της οικογένειας Παντελιάδη. Η εξαγορά αναμένεται να ολοκληρωθεί μετά την έγκριση της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
-Ιδιωτικοποίηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων. Η 40ετής σύμβαση παραχώρησης αξίας 1,2 δισ. ευρώ έχει υπογραφεί από την κοινοπραξία Fraport-AG Sentel και την ελληνική κυβέρνηση και το ΤΑΙΠΕΔ. Ήδη η εν λόγω συγκέντρωση γνωστοποιήθηκε στην Επιτροπή Ανταγωνισμού και αναμένεται η έγκρισή της.
-Ιδιωτικοποίηση του ΟΛΠ (Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς).
-Ιδιωτικοποίηση του ΟΛΘ (Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης).
-Ιδιωτικοποίηση της ΤΡΑΙΝΟΣΕ.
-Ιδιωτικοποίηση της Εγνατίας Οδού.
-Πώληση του 66% του ΔΕΣΦΑ (Διαχειριστής Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου) στη Soccar με μεταβίβαση του 17% σε πιστοποιημένο από την ΕΕ ανεξάρτητο διαχειριστή συστήματος μεταφοράς.
-Πώληση του 49% του ΑΔΜΗΕ (Ανεξάρτητος Διαχειριστής Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας).
-Πώληση της συμμετοχής της Εθνικής Τράπεζας στην Αστήρ Παλλάς (πρόκειται για 90,17%) από την Εθνική Τράπεζα και το ΤΑΙΠΕΔ ύψους 400 εκατ. ευρώ.
-Πώληση της συμμετοχής της Εθνικής Τράπεζας στη Finansbank (ανέρχεται σε 99,81%) στον όμιλο QNB έναντι 2,75 δισ. ευρώ.
-Εξαγορά των δραστηριοτήτων υαλουργίας στη Νιγηρία και το Ντουμπάι και της δραστηριότητας πλαστικών κιβωτίων στη Νιγηρία της Frigoglass SAIC από την εταιρεία GZ Industries.
-Εξαγορά της Forthnet από τη Vodafone Ελλάς και τη Wind.
Πέραν της πώλησης της συμμετοχής της Εθνικής Τράπεζας στη Finansbank, συνολικά αναμένεται οι τράπεζες να διαθέσουν προς πώληση τις μη κύριες δραστηριότητές τους με την αξίας των συναλλαγών να εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 3,3 δισ. ευρώ.
Σε αντίθεση πάντως με ό,τι φημολογείται δεν αναμένονται πολλά συναλλαγές από distress funds, καθώς οι σχετικές συζητήσεις είναι χρονοβόρες. Επιπλέον, δεν φαίνεται -για την ώρα τουλάχιστον- να είναι διατεθειμένες οι τράπεζες αλλά και οι λοιποί μέτοχοι των εταιρειών να πουλήσουν δάνεια στο 1/3 της τιμής, όπως ζητούν πολλά από τα distress funds.
Σύμφωνα δε με τον κ. Κώστα Μητρόπουλο, εντεταλμένο σύμβουλο της PwC, από τις 3.000 επιχειρήσεις που παρακολουθεί η εταιρεία, θεωρητικά 50 θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο των επενδυτών, περί τις 150 εταιρείες είναι μεν μικρές, αλλά εάν συγχωνευθούν μπορεί να μπουν στο στόχαστρο επενδυτών, ενώ περί τις 15-20 εταιρείες βρίσκονται μεν σε δυσχερή οικονομική θέση, μπορούν όμως να προσελκύσουν επενδυτές λόγω ονόματος και εμβέλειας, αλλά και λόγω εξαγωγικής δραστηριότητας.
Τι συνέβη το 2015
Χρονιά αρνητικών ρεκόρ θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί το 2015, καθώς οι δύο εθνικές εκλογές το δημοψήφισμα, η τραπεζική αργία, τα capital controls και το τρίτο Μνημόνιο προκάλεσαν -όπως ήταν αναμενόμενο- επενδυτική ξηρασία. Το 2015 πραγματοποιήθηκαν 29 εξαγορές και συγχωνεύσεις συνολικής αξίας 1,4 δισ. ευρώ με τη μέση αξίας συναλλαγών να ανέρχεται σε μόλις 47 εκατ. ευρώ, τη χαμηλότερη που έχει καταγραφεί την περίοδο 2008-2015. Οι 29 εξαγορές και συγχωνεύσεις είναι λιγότερες κατά 12% σε σύγκριση με το 2015, ενώ τα 47 εκατ. ευρώ μέση αξίας συναλλαγής είναι μικρότερη κατά 30% σε σχέση με το 2014. Μόλις τέσσερις συναλλαγές ξεπέρασαν τα 100 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για την εξαγορά της Pharmathen από την BC Partners έναντι 470 εκατ. ευρώ, την εξαγορά της Eurolife ERB Insurance από την Fairfax Financial Holdings έναντι 316 εκατ. ευρώ, την εξαγορά της Piraeus Bank Egypt από την Al Ahli Bank of Kuwait έναντι 139,8 εκατ. ευρώ και την εξαγορά της Nautilus Offshore Services από την Occean Rig UDW έναντι 105,7 εκατ. ευρώ.
Οι κλάδοι στους οποίους πραγματοποιήθηκαν οι μεγαλύτερες συναλλαγές το 205 ήταν οι χρηματοοικονομικές υπηρεσίες (σε ποσοστό 37%) και τα φάρμακα (35%).
Επενδυτική αδράνεια παρατηρήθηκε και στο πεδίο των ιδιωτικοποιήσεων, οι οποίες το 2015 πρακτικά «πάγωσαν» και τα έσοδα από αυτές ανήλθαν σε μόλις 268 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 2,2 δισ. ευρώ που προβλέπονταν στο μνημόνιο βάσει της αναθεώρησης του Απριλίου 2014. Ενδεικτικό του κλίματος που επικράτησε το 2015 είναι ότι μόνο μία ελληνική εταιρεία και συγκεκριμένα ο ΟΤΕ εξέδωσε διαπραγματεύσιμο διεθνές ομόλογο.
Σημειώνεται ότι στις εξαγορές-συγχωνεύσεις δεν περιλαμβάνονται οι αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου που έγιναν στις τράπεζες ύψους 6,5 δισ. ευρώ αποκλειστικά για τις ανάγκες ανακεφαλαιοποίησής τους.
Οι συναλλαγές μειοψηφικών πακέτων ανήλθαν σε μόλις 36 εκατ. ευρώ με το 80% αυτών να προέρχονται από τον τραπεζικό κλάδο.
Οι περισσότερες συναλλαγές την περίοδο 2008-2015 είχαν γίνει το 2008, 41 τον αριθμό, συνολικής αξίας 8,7 δισ. ευρώ με τη μέση αξίας συναλλαγής τότε να ανέρχεται σε 211 εκατ. ευρώ.
Οι εισερχόμενες επενδύσεις είναι αυτές που πλέον αποτελούν τον κύριο όγκο της αγοράς. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εγχώριες συναλλαγές που το 2010 αποτελούσαν το 73% των συνολικών συναλλαγών καταγράφουν σημαντική μείωση της τάξης του 30%. Επιπλέον οι εξερχόμενες επενδύσεις αποτελούν λιγότερο από το 10% του συνολικού αριθμού των συναλλαγών, ποσοστό που το 2015 σχεδόν διπλασιάστηκε σε σχέση με το 2014.
