Της Δήμητρας Μανιφάβα
Με την οικονομία να βαδίζει προς τον έβδομο χρόνο ύφεσης και τις αντοχές πολλών επιχειρήσεων να έχουν εξαντληθεί το 2016 αναμένεται σημαντική κινητικότητα σε επίπεδο εξαγορών και συγχωνεύσεων. Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και το ρυθμιστικό πλαίσιο για τα “κόκκινα” δάνεια των μεγάλων επιχειρήσεων που θεσπίστηκε πρόσφατα με αυτό για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια των μικρομεσαίων επιχειρήσεων να ακολουθεί από τις 15 Φεβρουαρίου και έπειτα το τοπίο ξεκαθαρίζει περισσότερο και οι όποιες κινήσεις και πρωτοβουλίες εκτιμάται ότι θα επιταχυνθούν. Κινήσεις που θα οδηγήσουν από τη μια σε “λουκέτα”, αλλά από την άλλη θα δώσουν διέξοδο σε επιχειρήσεις που έχουν προοπτική βιωσιμότητας.
Ο τόνος είχε δοθεί ήδη από τα μέσα του 2014 όταν στον κλάδο των τροφίμων, τόσο σε επίπεδο βιομηχανίας όσο και σε επίπεδο λιανεμπορίου, έγιναν εξαγορές και συγχωνεύσεις. Το 2015, μάλιστα, αναμενόταν ίσως ακόμη μεγαλύτερη συγκέντρωση στην αγορά, τα όποια όμως επιχειρηματικά σχέδια προς αυτή την κατεύθυνση ακυρώθηκαν -βίαια θα έλεγε κανείς- με τις δραματικές εξελίξεις του καλοκαιριού. Πριν την ανακεφαλαιοποίηση και τις αλλαγές στις διοικήσεις τους τα περιθώρια των τραπεζών να προχωρήσουν σε αναδιαρθρώσεις επιχειρηματικών δανείων, ακόμη και σε “κούρεμα” κάποιων εξ αυτών, ήταν ελάχιστα έως μηδενικά.
Tα deals του 2015
Μες στο 2015, ωστόσο, είδαμε να ολοκληρώνεται η συγχώνευση της “Μύθος Ζυθοποιία” του ομίλου Carlsberg με την “Ολυμπιακή Ζυθοποιία” και τη δημιουργία πλέον της νέας “Ολυμπιακής Ζυθοποιίας” στην οποία συμμετέχει με 51% η Carlsberg και με 49% οι παλιοί μέτοχοι της “Ολυμπιακής Ζυθοποιίας” (ο κ. Ι. Χήτος και οι αδερφοί Γκρέκη).
Ο κ. Χήτος μπορεί να μείωσε τη συμμετοχή του στη δραστηριότητα της μπύρας, ενεπλάκη, ωστόσο, λίγο αργότερα με τα αναψυκτικά συμμετέχοντας στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Green Cola και αποκτώντας το 25% αυτής. Μάλιστα, ο κ. Γ. Χήτος έγινε και εκτελεστικός πρόεδρος της ακριτικής βιομηχανίας αναψυκτικών.
Μια ιδιαίτερη περίπτωση αποτελεί ο κλάδος των ιχθυοκαλλιεργειών, όπου μες στο 2015 η “Σελόντα” απορρόφησε τη “Δίας” στο πλαίσιο εξυγίανσης της δεύτερης ή μάλλον σωτηρίας της. Εδώ και λίγο διάστημα οι τράπεζες ελέγχουν πλήρως τη “Σελόντα”, όχι μόνο διότι αποτελούν τους κύριους μετόχους αυτής με 78,82%, αλλά και διότι από τις 3 Δεκεμβρίου 2015 το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας αποτελείται αποκλειστικά από άτομα της δικής τους επιλογής.
Οι τράπεζες είναι αυτές που κατέχουν πλέον και το 75,93% της “Νηρεύς” με τον ιδρυτή της εταιρείας κ. Αρ. Μπελλέ να περιορίζεται πλέον στο 5,18% του μετοχικού κεφαλαίου και το fund Linnaeus Capital Partners να κατέχει 5,81%.
Εκτός συνόρων, αλλά ιδιαιτέρως σημαντική θεωρείται η συμφωνία εξαγοράς που φέρεται να έχει συνάψει η Coca Cola HBC με την λιθουανική επιχείρηση εμφιάλωσης μεταλλικού νερού Neptuno Vandenys. Η συμφωνία φέρεται να προβλέπει να εισέλθει η ελληνική πολυεθνική ως στρατηγικός επενδυτής στη λιθουανική εταιρεία.
Στο επίπεδο του εμπορίου τροφίμων, η κινητικότητα που είχε ξεκινήσει το 2014 συνεχίστηκε και το 2015 έστω και με κάποιες θεαματικές ανατροπές. Πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η ακύρωση της εξαγοράς των εν Ελλάδι δραστηριοτήτων της “Βερόπουλος” από την “Σκλαβενίτης” και τελικά η εξαγορά από την “ΜETRO AEBE” συμφερόντων Παντελιάδη.
Τους πρώτους μήνες του 2015 -πριν η κρίση χτυπήσει ξανά “κόκκινο”- ολοκληρώθηκε η εξαγορά της αχαϊκής αλυσίδας “Κρόνος-Ν. Καρακίτσος” από την “Μαρινόπουλος”. Η τελευταία απέκτησε επίσης το 51% της Cretan Retail Management και ανέλαβε τη διοίκηση της εταιρείας, η δραστηριότητα της οποίας αφορά στην προμήθεια και υποστήριξη του δικτύου 98 συνεργαζόμενων σούπερ μάρκετ με την επωνυμία «CRM Αριάδνη» στην αγορά της Κρήτης.
Τι μέλλει γενέσθαι το 2016;
Σε πρόσφατη έρευνά της η EY επισημαίνει ότι το 45% των στελεχών βλέπει βελτίωση της αγοράς συγχωνεύσεων και εξαγορών το 2016, ενώ 47% δηλώνει ότι σκοπεύει να επιδιώξει ενεργά εξαγορές, ποσοστό μάλιστα υψηλότερο από αυτό που παρατηρείται στην περιοχή της Κεντρικής και της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Οι συμφωνίες για εξαγορές, βεβαίως, μοιάζουν με τους ανασχηματισμούς, σπανίως δηλαδή προαναγγέλλονται. Ωστόσο, ξέρουμε τις “εκκρεμότητες” που υπάρχουν από το 2015.
Το πολυαναμενόμενο “deal” στον κλάδο των αλλαντικών δεν επετεύχθη μες στο 2015, εν πολλοίς λόγω της αναστάτωσης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ο λόγος φυσικά για την εξαγορά πλειοψηφικού πακέτου μετοχών της αλλαντοβιομηχανίας “Νίκας” από ομάδα μετόχων της Chipita με επικεφαλής τον κ. Σπύρο Θεοδωρόπουλο και την επενδυτική εταιρεία Impala Invest. Η συμφωνία, πάντως, αναμένεται να κλείσει σύντομα και δεν αποκλείεται να αποτελέσει θρυαλλίδα εξελίξεων στον κλάδο των αλλαντικών. Ο κ. Θεοδωρόπουλος σκέφτεται ήδη την επόμενη μέρα και δεν κρύβει ότι κάτω από την «Νίκας» θα μπορούσαν να συγκεντρωθούν και άλλες βιομηχανίες αλλαντικών, οι οποίες σήμερα, παρά το ελπιδοφόρο ξεκίνημά τους, βρίσκονται σε εξαιρετικά δυσχερή οικονομική θέση.
Κινητικότητα αναμένεται και στον κλάδο των ιχθυοκαλλιεργειών. Πέρα από το μέλλον της εταιρείας “Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες”, το οποίο είναι εξαιρετικά αβέβαιο με δεδομένη την απόρριψη από το δικαστήριο της συμφωνίας εξυγίανσης, οι τράπεζες μετά την ολοκλήρωση της αναδιάρθρωσης των δανείων σε “Σελόντα” και “Νηρέα” θέτουν σε εφαρμογή το σχέδιο για την αναζήτηση στρατηγικού επενδυτή. Ήδη αναζητείται σύμβουλος πώλησης με την HSBC, τη Lazard και τη Rothchild Bank να έχουν εκδηλώσει σχετικό ενδιαφέρον.
Εξαγορές θα πρέπει να περιμένουμε και στον κλάδο των σούπερ μάρκετ. Λίγο πριν κλείσει το 2015 έγιναν γνωστές οι προθέσεις της διοίκησης της “Μασούτης” για εξαγορά μεσαίου μεγέθους αλυσίδας στην Αττική, κίνηση που θα επιτρέψει την είσοδο της βορειοελλαδίτικης εταιρείας στην πρωτεύουσα. Ανάλογες κινήσεις, ειδικά σε ό,τι αφορά την εξαγορά περιφερειακών αλυσίδων, θα πρέπει να περιμένουμε εντός του νέου έτους και από τους υπόλοιπους μεγάλους “παίκτες” του κλάδου.
