Ελέω της ενεργειακής κρίσης, το πράσινο υδρογόνο και η χρήση του ως εναλλακτική πηγή ενέργειας, ήδη και εν μέσω πανδημίας ξεκίνησε να απασχολεί όλο και περισσότερο τις χώρες, ειδικά στην Ευρώπη.
Για πολλούς, το πράσινο υδρογόνο θεωρείται το καύσιμο του μέλλοντος, αν και, όπως όλα δείχνουν, για να αναδειχθεί ως κύρια πηγή ενέργειας θα περάσει αρκετός χρόνος ακόμα, καθώς χρειάζονται συγκεκριμένες επενδύσεις.
Στην παρούσα φάση, η χρήση του αναλογεί μόλις στο 5% της συνολικής παραγωγής υδρογόνου της Ε.Ε., καθώς το υπόλοιπο 95% παράγεται από ορυκτά καύσιμα, ενώ η παραγωγή του αντιπροσωπεύει αυτή τη στιγμή μόλις το 2% του ενεργειακού μίγματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο βασικός λόγος γι’ αυτό είναι ότι το πράσινο υδρογόνο παρουσιάζει σε ό,τι αφορά την παραγωγή του, τουλάχιστον τώρα, πολύ υψηλότερο κόστος, σε σχέση με το αντίστοιχο «γκρι» υδρογόνο που παράγεται από φυσικό αέριο, σημαντική κατανάλωση ενέργειας και απώλειες.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι θα είναι πάντα έτσι, καθώς σύμφωνα με εκτιμήσεις του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ) έως το 2030 το κόστος παραγωγής πράσινου υδρογόνου έχει δυνατότητες να μειωθεί κατά 30%, λόγω της μείωσης του κόστους των ΑΠΕ, του κόστους παραγωγής των ηλεκτρολυτών, και της ευρύτερης κλίμακας της τεχνολογίας.
Mια πιο αισιόδοξη εικόνα παρουσιάζεται σε πρόσφατη μελέτη του Hydrogen Council, στην οποία οι εκτιμήσεις για τη μείωση κόστους έως το 2030 πλησιάζουν το 50%.
Εξάλλου, κατά όσα τονίζονται από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε σχέση με την παραγωγή του πράσινου υδρογόνου στο εγγύς μέλλον, ένα σημαντικό μέρος του ενεργειακού μίγματος της Ε.Ε. θα μπορούσε να προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας το 2050, εκ των οποίων το υδρογόνο θα μπορούσε να καλύπτει το 20%, ειδικότερα το 20%-50% της ενεργειακής ζήτησης στον τομέα των μεταφορών και το 5%-20% στον βιομηχανικό τομέα.
Στην Ελλάδα οι συζητήσεις για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου έχουν πυκνώσει τους τελευταίους μήνες. Σύμφωνα μάλιστα και με την Γεν. Γραμματείας του Υπουργείου Ενέργειας Αλεξάνδρα Σδούκου, ο πόλεμος στην Ουκρανία επιταχύνει τις εξελίξεις σε σχέση με αυτό και στη χώρα μας.
Όπως υποστήριξε σε ομιλία της σε πρόσφατο συνέδριο, στην Ελλάδα έχει ολοκληρωθεί, ήδη, η εθνική στρατηγική για το υδρογόνο, την οποία χαρακτηρίζουν τρία χρονικά ορόσημα: Πρώτον, το διάστημα 2022-2027, με ελάχιστες κατάλληλες υποδομές και στο οποίο θα χρειαστεί η ενίσχυση του κράτους στις νέες επενδυτικές πρωτοβουλίες. Δεύτερον, η χρονική περίοδος 2027-2030, με την υλοποίηση πιλοτικών έργων και με το κράτος να διατηρεί κομβικό ρόλο και τρίτον, από το 2030 και μετά, σταδιακή απόσυρση της πολιτείας και των οικονομικών κινήτρων που δίνει για την ενεργειακή μετάβαση και ενίσχυση της ιδιωτικής πρωτοβουλίας και των σχετικών επενδύσεων.
Εξάλλου, χωρίς να είναι ακόμα σε θέση να προσδιορίσει τον χρονικό ορίζοντα για την έναρξη των πρώτων έργων για το πράσινο υδρογόνο στη χώρα μας, ανέφερε ότι στο Υπουργείο Ενέργειας υπάρχει ενδιαφέρον, εντείνονται οι συζητήσεις για το θεσμικό του πλαίσιο, αλλά και με τις εταιρείες και τους ερευνητές και το Δημόκριτο, ενώ και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα έχουν τη διάθεση να χρηματοδοτήσουν τα σχετικά έργα.
Οι πρώτες επενδύσεις
Πρόσφατη εξέλιξη σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις στο πράσινο υδρογόνο είναι η στρατηγική συνεργασία μεταξύ Motor Oil-ΔΕΗ, με τις δύο εταιρείες να ανακοινώνουν μέσα στον Ιούλιο τη σύσταση νέας με την επωνυμία HELLENIC HYDROGEN Α.Ε.
Η Συμφωνία Μετόχων και η ίδρυση της νέας εταιρίας τελούν υπό την έγκριση των αρμόδιων ρυθμιστικών αρχών, στις οποίες η συναλλαγή θα γνωστοποιηθεί. Οπως ανακοίνωσαν, η δημιουργία της κοινής επιχείρησης μπαίνει πλέον σε τροχιά ολοκλήρωσης, ενώ στη σύσταση της νέας εταιρίας η Motor Oil θα αποκτήσει 51% του μετοχικού κεφαλαίου και η ΔΕΗ 49% αυτού.
H HELLENIC HYDROGEN Α.Ε. θα έχει σκοπό την ανάπτυξη έργων παραγωγής πράσινου υδρογόνου στην Ελλάδα, σε συνεργασία με μεγάλους και έμπειρους συμβουλευτικούς οίκους, αξιοποιώντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την εμπειρία, την τεχνογνωσία και τη δυναμικότητα των μετόχων της στην αναπτυσσόμενη πλατφόρμα παραγωγής και διάθεσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Παράλληλα, η νέα εταιρεία θα επιδιώξει να αναπτύξει τέτοια έργα σε εκείνες τις τοποθεσίες, όπου θα ελαχιστοποιείται το κόστος παραγωγής και θα εξυπηρετούνται περισσότεροι ενδιαφερόμενοι αγοραστές, καθώς και να εξασφαλίσει χρηματοδοτική ενίσχυση μέσω διαφόρων διαθέσιμων εργαλείων, ώστε το παραγόμενο πράσινο υδρογόνο να είναι οικονομικά προσιτό κατά το μέγιστο δυνατό.
Με την πρωτοβουλία αυτή, δύο από τις μεγαλύτερες εταιρείες στην εγχώρια ενεργειακή αγορά ενώνουν τις δυνάμεις τους, για να προωθήσουν τη μετάβαση της Ελλάδας σε ένα καθαρό περιβάλλον, μηδενικών εκπομπών άνθρακα, μέσω της ανάπτυξης έργων παραγωγής και αποθήκευσης υδρογόνου που θα προέρχεται κατά 100% από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, υλοποιώντας σήμερα μια ενεργειακή λύση του μέλλοντος.
Την ίδια στιγμή, το περίφημο «White Dragon», για το οποίο πολύς λόγος γίνεται από το 2021, συνιστά αποτελεί ένα σύμπλεγμα έργων για παραγωγή πράσινου υδρογόνου στη Δυτική Μακεδονία μέσω ηλεκτρόλυσης που θα τροφοδοτείται από φωτοβολταϊκά και θα διοχετεύεται στο δίκτυο της ΔΕΣΦΑ και του αγωγού TAP.
Στο συγκεκριμένο έργο συμμετέχουν οι ΔΕΠΑ Εμπορίας (ως συντονιστής), Advent Technologies, Damco Energy, Σωληνουργεία Κορίνθου, TAP, ΔΕΣΦΑ, ΤΕΡΝΑ, ΕΛΠΕ, MOTOR OIL και ΔΕΗ.
Στο ίδιο μοτίβο είναι το έργο «Green HIPo» της Advent Technologies για την κατασκευή στη Δυτική Μακεδονία μονάδας παραγωγής κυψελών καυσίμου για χρήση στο «White Dragon», το «Η2CAT TANKS» της B&T Composites για την κατασκευή δεξαμενών υψηλής πίεσης από σύνθετα υλικά και ίνες άνθρακα για την αποθήκευση υδρογόνου και το «H2CEM» για την εφαρμογή πράσινου υδρογόνου στις μονάδες παραγωγής της τσιμεντοβιομηχανίας ΤΙΤΑΝ.
Παράλληλα, το «Blue Med» της Motor Oil για την παραγωγή μπλε και πράσινου υδρογόνου, με ορίζοντα το 2025, προβλέπει τη δημιουργία ολοκληρωμένου κύκλου παραγωγής για μεταφορά, διανομή και χρήση σε βιομηχανία και μεταφορές (λεωφορεία και πλοία). Στο έργο αναμένεται και η συμμετοχή των εταιρειών ΔΕΣΦΑ και ΔΕΗ όπως και ερευνητικών ιδρυμάτων.
Στο ‘’χορό’’ των επενδύσεων για το υδρογόνο και η Google
Η ενεργειακή κρίση έχει κινητοποιήσει επιχειρηματικά ακόμα και εταιρείες που φαινομενικά μοιάζουν αταίριαστες με το αντικείμενο. Χαρακτηριστικό είναι ότι μέσα στον Ιούλιο έγινε γνωστά ότι η Google σε συνεργασία με τη Chevron στην ΤΑΕ Technologies, η οποία συνιστά μια startup στον κλάδο της πυρηνικής σύντηξης, μιας διαδικασίας παραγωγής καθαρής ενέργειας από υδρογόνο πάνω από 250 εκατ. δολάρια.
Η σχέση του τεχνολογικού κολοσσού με την ΤΑΕ δεν είναι πρόσφατη, καθώς η Google συνεργάζεται με την TAE Technologies από το 2014, με την πρώτη να παρέχει παρέχοντας συστήματα υπολογιστών και λειτουργικών τεχνητής νοημοσύνης στην εταιρεία. Από την πλευρά του, το στέλεχος της Chevron, Τζιμ Γκέιμπλ ανέφερε σε δήλωση του μετά από την γνωστοποίηση της επένδυσης στην TAE Technologies πως η εν λόγω εταιρεία όπως και ο γενικότερα ο κλάδος της πυρηνικής σύντηξης έχουν την προοπτική να αποτελέσουν ένα βασικό παράγοντα την σταθεροποίηση του δικτύου ενέργειας, καθώς οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας κερδίζουν μεγαλύτερο μερίδιο στο ενεργειακό μείγμα».
Η TAE ιδρύθηκε το 1998, έχοντας τα κεντρικά γραφεία της στην Καλιφόρνια των ΗΠΑ και σκοπεύει να έχει έτοιμο τον πρώτο αντιδραστήρα εμπορικού μεγέθους για παραδόσεις ενέργειας στο ενεργειακό δίκτυο μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 2030.
Εξάλλου, το δρόμο για επενδύσεις στο πράσινο υδρογόνο είχε δείξει ήδη και από τα τέλη του 2021, η πολυεθνική εταιρεία χημικών Ineos, η οποία προχωρά επένδυση άνω των 2 δισ. ευρώ. Μέσω της επιχείρησής της INOVYN, η Ineos αποτελεί ήδη την μεγαλύτερη εταιρεία ηλεκτρόλυσης στην Ευρώπη, με την απαραίτητη τεχνολογία για παραγωγή πράσινου υδρογόνου για ενέργεια, μεταφορές και βιομηχανική χρήση.
Κατά πληροφορίες από την εταιρεία, οι πρώτες μονάδες υδρογόνου θα κατασκευαστούν στη Νορβηγία, τη Γερμανία και το Βέλγιο, την επόμενη δεκαετίαμε πρόβλεψη επενδύσεων στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία.
Ο Sir Jim Ratcliffe, Πρόεδρος της Ineos και εκ των πλουσιοτέρων ατόμων του Ηνωμένου Βασιλείου, με περιουσία 17,5 δισ. λιρών, δήλωσε: «Το πράσινο υδρογόνο αντιπροσωπεύει μια από τις καλύτερες ευκαιρίες μας να δημιουργήσουμε έναν πιο βιώσιμο κόσμο με χαμηλές εκπομπές άνθρακα. Η Ευρώπη αποζητά περισσότερες επενδύσεις για πράσινο υδρογόνο και η σημερινή ανακοίνωση της Ineos δείχνει την αποφασιστικότητά μας να διαδραματίσουμε ηγετικό ρόλο σε αυτό το σημαντικό νέο καύσιμο».
