Ο συναρμόδιος Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, κ. Άδωνις Γεωργιάδης, στη διάρκεια διαδικτυακής εσπερίδας που διοργάνωσε η Πανελλήνια Ένωση Λογιστών Οικονομολόγων (ΠΑ.Ε.Λ.Ο.) και πραγματοποιήθηκε χθες Τετάρτη 17 Ιουνίου, ανέφερε ότι το νομοσχέδιο προβλέπει 75 ημέρες αναστολής εγγραφής στον Τειρεσία, από την 1η Ιουνίου, για επιταγές όλου του κύριου τουρισμού, δηλαδή των ξενοδοχείων, των τουριστικών γραφείων και πρακτορείων και των εποχικών καταστημάτων. Ως εποχικά καταστήματα που εμπίπτουν στη ρύθμιση ορίζονται όσα εμφανίζουν πτώση τζίρου μεγαλύτερη του 50% από πέρσι. Ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ότι:
«Δεν επιλέξαμε τον τρόπο της πλατφόρμας, όπως κάναμε τον Μάρτιο, κυρίως γιατί με την πλατφόρμα δημιουργήθηκαν πολλά προβλήματα σε όσους ήθελαν να πληρώσουν. Η κατεύθυνσή μας είναι όποιος μπορεί να την πληρώσει, να την πληρώσει, ειδάλως πλήττεται ο οικονομικός κύκλος σοβαρά. Εμείς θέλουμε να βοηθήσουμε αυτόν που δεν μπορεί αντικειμενικά να την πληρώσει.»
Σε ερώτηση του συντονιστή της εσπερίδας κ. Νίκου Υποφάντη, τι θα γίνει με τις υπόλοιπες επιταγές, ο Υπουργός είπε ότι: «Δεν μπορούμε να κάνουμε γενική ρύθμιση όπως κάναμε τον Μάρτιο, γιατί αυτό θα σήμαινε πλήρες πάγωμα της αγορά. Τώρα το κάνουμε διαφορετικά: σφραγίζεται η επιταγή και απλώς δεν εγγράφεται στον Τειρεσία για 75 ημέρες. Άρα η πίεση στον επιχειρηματία αυτόν που δεν έχει λεφτά είναι μεγάλη. Η κατεύθυνση μας είναι να πληρωθούν οι επιταγές. Αυτός που θα επιλέξει να σφραγιστεί η επιταγή του και απλώς να μην μπει στον Τειρεσία, πάει να πει ότι δεν έχει και άρα ουκ αν λάβεις παρά του μη έχοντος.» Και πρόσθεσε: «Αν κάναμε γενική αναβολή της πληρωμής των επιταγών, θα καταστρέφαμε τις επιταγές ως εργαλείο πιστωτικό στην Ελλάδα. Και αυτό πρέπει να το αποφύγουμε γιατί οι επιταγές, με όλα τα στραβά τους, στην Ελλάδα έχουν παίξει τον ρόλο της παροχής ρευστότητας σε επιχειρήσεις που αλλιώς δεν θα είχαν.»
Ο κ. Γεωργιάδης στο πλαίσιο της εσπερίδας έδωσε πληροφορίες και για το πρόγραμμα των μικροπιστώσεων που αναμένεται με μεγάλη αγωνία. Είπε ότι ο νόμος για τις μικροπιστώσεις κατατατέθηκε ήδη στη Βουλή, θα είναι νόμος του Κράτους σε περίπου 2 εβδομάδες, προβλέπει τη δυνατότητα ίδρυσης τόσο από ιδιωτικούς φορείς, όσο και από νομιμά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου οργανισμών που θα προχωρούν σε παροχή διανειοδότησης με συγκεκριμένο επιτόκιο, χωρίς εξασφαλίσεις, έως του ποσού των 25.000 ευρώ. Τόνισε ότι το εργαλείο αυτό είναι φτιαγμένο ακριβώς για τις μικρές επιχειρήσεις που είναι αποκλεισμένες από τον τραπεζικό δανεισμό για διάφορους λόγους και πιστεύει ότι σε αυτό το κομμάτι της αγοράς θα βρει πολύ μεγάλη ανταπόκριση.
Συνοψίζοντας τα χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουν θεσπιστεί με στόχο την εξασφάλιση ρευστότητας και την επανεκκίνηση των επιχειρήσεων, ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ότι για τις μικρές επιχειρήσεις υπάρχουν η επιστρεπτέα προκαταβολή και οι μικροπιστώσεις και για τις μεγάλες επιχειρήσεις εργαλεία τύπου ΤΕΠΙΧ και τύπου εγγυοδοτικό. Πρόσθεσε ότι δεν αποκλείει να δοθούν από την Κυβέρνηση και άλλα εργαλεία να χρειαστεί.
Διευκρίνισε ότι τα συνολικά κεφάλαια στο πρόγραμμα Covid 19 θα είναι για παροχή δανείων έως 7 δις. Αυτή τη στιγμή οι αιτήσεις είναι για 15 δις. Ακόμα και αν δεχθούμε ότι πολλές αιτήσεις έχουν κατατεθεί σε πλείονες της μίας Τράπεζας και άρα οι πραγματικές αιτήσεις είναι λιγότερες, θα είναι σίγουρα πάνω από 7 δις. Όμως ακόμα δεν μπορεί να πει κάποιος ότι έχουν εξαντληθεί τα χρήματα, γιατί αυτές οι αιτήσεις δεν έχουν κριθεί από τις τράπεζες. Για να ξέρουμε πόσα λεφτά έχουν δοθεί θα πρέπει να σταλούν από τις τράπεζες στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα τα εγκεκριμένα από αυτές δάνεια για να λάβουν την τελική έγκριση από αυτήν.
Απαντώντας σε ερώτηση για τα απαιτούμενα από τις τράπεζες στοιχεία και διαδικασίες, ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι το ΤΕΠΙΧ Ι είχε 43 δικαιολογητικά. Στο ΤΕΠΙΧ ΙΙ τα απαιτούμενα δικαιολογητικά μειώθηκαν σε 12, που είναι αυτά που προβλέπονται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Δεν μπορούν να γίνουν 11.
Σε ερώτηση του αντιπροέδρου της ΠΑ.Ε.Λ.Ο. και διευθύνοντος συμβούλου της BBC S.A., κ. Λάμπρου Μπέλεση, σχετικά για το αν θα γίνει κάποιος συμψηφισμός για όσους έχουν πάρει επιστρεπτέα προκαταβολή Νο 1 και θα κριθούν για την Νο 2, ο Υπουργός απάντησε ότι θα είναι ανεξάρτητο ποσό το ένα από το άλλο. Συμπλήρωσε ότι δεν βάζει κάποιος ΚΑΔ στην επιστρεπτέα προκαταβολή Νο 2. Οι επιχειρήσεις πρέπιε να αποδείξουν ότι μειώθηκε ο τζίρος τους. Η Κυβέρνηση έχει προβλέψει να μπορούν να συμμετέχουν και οι ατομικές επιχειρήσεις, χωρίς εργαζόμενους.
Σε άλλη ερώτηση του προέδρου της ΠΑ.Ε.Λ.Ο. και ιδιοκτήτη των λογιστικών γραφείων Worldtaxis κ. Βασίλη Παναγιωτόπουλου, σχετικά με την απαίτηση των τραπεζών να προσκομίζουν ασφαλιστική και φορολογική ενημερότητα, ο κ. Γεωργιάδης διευκρίνισε ότι κανονικά χρειάζονται κατά την εκταμίευση, αλλά όσο ενωρίτερα προσκομιστούν τόσο το καλύτερο. Όσοι κάνουν ρύθμιση παίρνουν κανονικά ενημερότητα που ισχύει για το δάνειο. Τέλος ανέφερε ότι λειτουργεί γραφείο εξυπηρέτησης (help desk) στον αριθμό 1520 που απαντά σε ερωτήσεις και δίνει διευκρινίσεις.
Στη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της εσπερίδας, συμμετείχε και ο γενικός γραμματέας Οικονομικής Πολιτικής, κ. Χρήστος Τριαντόπουλος, που ανέφερε τα τρία εργαλεία της οικονομικής πολιτικής, που περιλαμβάνουν τις φορολογικές αναστολές και τις μικροπιστώσεις. Σε ερώτηση του κ. Μπέλεση αν στην επιστρεπτέα προκαταβολή Νο 2 θα υπάρξουν κάποια ελάχιστα ποσά και υποχρέωση διατήρησης προσωπικού, και ακόμα αν θα δοθούν κάποιες εκπτώσεις βάσει κριτηρίων όταν θα γίνει η αποπληρωμή, ο κ. Τριαντόπουλος είπε ότι ως προς το «κατώφλι» θα πρέπιε να λάβουμε υπόψη ότι στην πρώτη φάση της επιστρεπτέας προκαταβολής συνυπολογίσαμε τον τζίρο του Μαρτίου, που ήταν ένας μήνας ο οποίος τουλάχιστον κατά το ήμιση ήταν μήνας λειτουργίας για πολλές επιχειρήσεις, οπότε σε πολλές επιχειρήσεις η μείωση τζίρου δεν ήταν αυτή που προέκυψε τους επόμενους μήνες. Συνεπώς εκεί είχε μπει το κριτήριο να έχουν κλείσει με κρατική εντολή. Πρόσθεσε ότι: «Ένα ελάχιστο κατώφλι εκτιμούμε ότι θα προκύψει και αυτήν τη φορά, αλλά στην 2η επιστρεπτέα προκαταβολή μεγάλος παράγοντας προσδιορισμού του ποσού θα είναι και η μείωση του τζίρου, καθώς έχουμε πια στοιχεία για ένα τρίμηνο (Μάρτιος, Απρίλιος, Μάιος). Η ίδια η φύση της επιστρεπτέας προκαταβολής θέλει ένα μέρος αυτής να μην επιστρέφεται και αυτός είναι και ο λόγος που αναγνωρίστηκε ως χρηματοδοτικό εργαλείο και από την ευρωπαϊκή επιτροπή, από την DG COM.
Κλείνοντας ο γενικός γραμματέας Οικονομικής Πολιτικής τόνισε ότι η δυνατότητα παροχής χρηματοδοτικών εργαλείων εξαρτάται και από την ευχέρεια που έχει το Κράτος με βάση τα ταμειακά και τα δημοσιονομικά δεδομένα. Πρόσφατα η κυβέρνησε άντλησε 3 δις σε ένα 10ετές που ήταν περίπου 1 δις περισσότερα χρήματα από αυτά τα οποία ήταν ο αρχικός της στόχος. Αυτό κατέστησε δυνατές μία σειρά επιπλέον κινήσεων.
Η νομικός σύμβουλος του ΕΕΑ και του Οικονομικού Επιμελητηρίου, κα Σουζάνα Κλημεντίδη που συμμετείχε ως ομιλήτρια στην εσπερίδα και συνομίλησε με τον Υπουργό, τόνισε ότι οι εταιρείες που θα δημιουργηθούν για να δίνουν μικροπιστώσεις θα παρέχουν και συμβουλευτικές υπηρεσίες σε αυτούς που θα έρθουν να ζητήσουν τα χρήματα και θα παρέχουν και στήριξη στις ευάλωτες κοινωνικά ομάδες, καταδεικνύοντας τη βούληση της Κυβέρνησης και του Υπουργού Ανάπτυξης να παράγουν βιώσιμες λύσεις για τις επιχειρήσεις. Θα τους δοθεί μια κατεύθυνση η οποία θα μπορέσει να εξασφαλίσει βιώσιμη τοποθέτηση των χρημάτων αυτών στην επιχείρηση και βιώσιμη αποπληρωμή. Τόνισε ότι είναι μια τολμηρή κίνηση και ενσωματώνει οδηγίες ευρωπαϊκές ήδη από το 2011. Δίνεται ένα ποσό μικρό, αλλά σημαντικό για τον μικρό επιχειρηματία και την μικρομεσαία επιχείρηση που είναι αποκλεισμένοι από τον λοιπό τραπεζικό δανεισμό. Φυσικά μπορεί να ζητηθούν άλλου είδους εγγυήσεις, όμως δεν μιλάμε για υποθήκη πάνω σε ακίνητο. Επισήμανε ότι τα δάνεια μικροπιστώσεων δεν θα έχουν επιβαρύνσεις τελών χαρτοσήμου, ούτε και ειδικής εισφοράς. Επομένως μιλάμε για καθαρά ποσά χωρίς κρυφά έξοδα.
Ένα επιπλέον σημαντικό στοιχείο είναι, όπως τόνισε η κα Κλημεντίδη, ότι θα υπάρξει εποπτεία από την ΤτΕ στα νομικά πρόσωπα που θα λάβουν άδεια και θα κινήσουν τη διαδικασία να χορηγούν μικροπιστώσεις. Έτσι διασφαλίζεται και η αρχή της διαφάνειας και η τήρηση των κανόνων νομιμότητας. Τα νομικά αυτά πρόσωπα δεν μπορούν να είναι τράπεζες και εταιρείες leasing. Μένει να δούμε ποιοι θα λάβουν τη σχετική αδειοδότηση. Αρκεί να τηρούν τους ειδικού όρους που απαιτούνται και θα ανακοινωθούν από την ΤτΕ. Στο εξωτερικό δάνεια μικροπιστώσεων χορηγούν εταιρείες επικοινωνίας, τηλεπικοινωνιών, ενέργειας, κ.ά.
Για τις νέες ρυθμίσεις για τις επιταγές και την εγγραφή τους στον Τειρεσία είπε ότι: «Χαιρετίζουμε με πραγματικά μεγάλη ικανοποίηση το γεγονός ότι δίνεται αυτή η δυνατότητα στις πληττόμενες επιχειρήσεις να παίρνουν περίοδο χάριτος που είναι απόλυτα απαραίτητη τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.»
Η πρόεδρος και διευθύνουσα σύμβουλος της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, κ. Αθηνά Χατζηπέτρου, είπε ότι είδαν ξαφνικά την ζήτησε να εκτινάσσεται και κατάφερε η τράπεζα να ανταποκριθεί με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Στο πλαίσιο του ΤΕΠΙΧ Ι, κλήθηκαν να καλύψουν ζήτηση 10.700 φακέλων που αντοιστοιχούσε σε 1,4 δις. Το ΤΕΠΙΧ έκλεισε και απομένουν γύρω στους 400 φακέλους. Η τράπεζα ανταποκρίθηκε και κάλυψε την αυξημένη ζήτηση στο διάστημα των 7 τελευταίων εβδομάδων. Στις 15 Ιουνίου ξεκίνησε το εγγυοδοτικό που είναι μεγάλο πρόγραμμα των 7 δις. Ήδη ξεκίνησε με τις μικρές τράπεζες, η πρώτη που έβαλε γύρω στα 40 δάνεια ήταν η Πανγκρήτια και ξεκινάει τώρα με τις συστημικές τράπεζες. Από τα στοιχεία προκύπτει ότι είναι πολύ μεγάλη η ζήτηση. Πρόσθεσε ότι το εγγυοδοτικό είναι οριζόντιο, δεν έχει περιορισμό ΚΑΔ, όπως είχε το ΤΕΠΙΧ, είναι κεφάλαιο κίνησης και σκοπό έχει να ενισχύσει τη ρευστότητα των μεσαίων και μικρομεσαίων επιχειρήσεων πάρα πολύ γρήγορα γιατί πρέπιε να έχει ολοκληρωθεί μέχρι 31/12/2020. Η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα δεν θα αρκεστεί στην μόχλευση των χρημάτων αλλά θα παρέχει διευρυμένες υπηρεσίες, όπως είναι η συμβουλευτική. Η κα Χατζηπέτρου συνέχισε λέγοντας ότι δεν είναι δεδομένο το να μπορεί μια εταιρεία να ετοιμάσει business plan, το να μπορεί να επιλέξει πιο χρηματοδοτικό εργαλεία ταιριάζει και στο μέγεθός της, αλλά και στην ωρίμανσή της και στην στόχευσή της. Κλείνοντας τόνισε ότι η Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα θα στηρίξει το επιχειρείν με ευρύτερη φαρέτρα εργαλείων και υπηρεσιών.
Για τα κόκκινα δάνεια και τον νέο πτωχευτικό κώδικα μίλησε ο ειδικός γραμματέας διαχείρισης ιδιωτικού χρέους, κ. Φώτης Κουρμούσης. Συνοψίζοντας τα εργαλεία και τις δυνατότητες ανέφερε ότι έχουμε του νόμους και τις πλατφόρμες με τις οποίες μπορεί κάποιος να ρυθμίσει τα χρέη του είτε δικαστικά είτε εξωδικαστικά. Η δυνατότητα επιδότησης 50% παραμένει ανοιχτή έως τέλος Ιουλίου. Έχουμε ακόμα όσους όσους έκαναν αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, με σκοπό να ρυθμίσουν τα χρέη προς τράπεζες, εφορία, ασφαλιστικά ταμεία και να πάρουν και τις 120 δόσεις. Επιπλέον ετοιμάζεται το νέο πρόγραμμα για την επιδότηση δανείων πρώτης κατοικίας όλων όσων επλήγησαν από τον κορονοϊό, όπου το Κράτος θα επιδοτεί ένα μεγάλο μέρος της μηνιαίας δόσης για έως 9 μήνες. Το πρόγραμμα αυτό περιλαμβάνει για πρώτη φορά και τα εξυπηρετούμενα δάνεια και έρχεται να επιβραβεύσει όλους όσοι παρά τις αντιξοότητες στην οικονομία πιέζονται για να παραμείνουν συνεπείς. Τέλος ο νέος πτωχευτικός νόμος, ο οποίος θα ψηφιστεί μέσα στο καλοκαίρι και θα εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2021, θα παρέχει πλέον ένα ενιαίο πλαίσιο για τη ρύθμιση όλων των οφειλών προς δημόσιο και τράπεζες και εφόσον κάποιος δεν μπορεί να εξυπηρετήσει μια ρύθμιση, π.χ. γιατί είναι άνεργος ή μια επιχείριση έχει μηδενικά έσοδα, τότε επέρχεται πτώχευση, γίνεται δηλαδή απώλεια όλων των περιουσιακών στοιχείων και στη συνέχεια παρέχεται η δεύτερη ευκαιρία. Δηλαδή διαγράφονται όλα τα χρέη που υπάρχουν προς τράπεζες, δημόσιο, ΔΕΚΟ, κ.λπ. και μπορεί ο πολίτης ή ο επιχειρηματίας να κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Το Κράτος θα φέρει προστατευτικές πρόνοιες για τους πολύ ευάλωτους, έτσι ώστε να μην γίνουν εξώσεις και αυτή τη στιγμή σχεδιάζεται το πώς θα υπάρχει ένας κρατικός φορέας που θα αγοράζει τα σπίτια των φτωχών και θα τους τα παραχωρεί με επίδομα ενοικίου, δίνοντάς και τη δυνατότητα να το αγοράσουν ξανά στο μέλλον.
Εκπροσωπώντας ένα μεγάλο κομμάτι της αγοράς, ο αναπλ. αντιπρόεδρος του Συλλόγου Επιχειρήσεων και Λιανικών Πωλήσεων Ελλάδας (ΣΕΛΠΕ) και επικ. Καθηγητής του Πανεπιστημίου Νεάπολις της Κύπρου, κ. Αντώνης Ζαΐρης, είπε ότι το λιανεμπόριο που αποτελεί κυριολεκτικά το κεντρικό νευρικό σύστημα της ελληνικής οικονομίας είναι λογικό να έχει υποστεί μια κρίση ανεπανόρθωτη από το lockdown. Πρόσθεσε ότι πτώση του τζίρου και μείωση της ζήτησης στην λιανική παρατηρείται σε όλον τον κόσμο. Με βάση τις προβλέψεις και τις εκτιμήσεις του ΣΕΛΠΕ, το λιανικό εμπόριο στα τέλη του 2020 αναμένεται να εμφανίσει μια πτώση της τάξης του 16%, δηλαδή από τα 44 δις τζίρο του 2019 να πάει γύρω στα 36 δις. Το δε χονδρικό εμπόριο αναμένεται να πέσει από τα 63 δις στα 55 περίπου δις, πτώση γύρω στο 10%, από υπολογισμούς που έκανε ο ΣΕΛΠΕ συνεκτιμώντας κάποια δευτερογενή στοιχεία. Όλα αυτά βέβαια συναρτώνται από την εξέλιξη του υγειονομικού προβλήματος, από τον ρυθμό επανεκκίνησης της ελληνικής οικονομίας και από την ομαλή επιστροφή στην κανονικότητα. Οι επιχειρήσεις κάνουν αγώνα και ο κόσμος είναι ακόμα φοβισμένος και επιφυλακτικός. Βέβαια υπάρχει μεγάλη άνοδος των ηλεκτρονικών πωλήσεων, από 50% έως 300-400%, το οποίο καλύπτει κατά περίπου ένα 30% τη ζημιά από τη μείωση του τζίρου των φυσικών καταστημάτων. Ο κ. Ζαΐρης παρουσίασε επίσης τα πορίσματα μιας σημαντικής έρευνας βάσει των οποίων στο παραδοσιακό κέντρο της Αθήνας το 66% των επιχειρήσεων έχει πτώση τζίρου από -75% έως και -100%, σε σχέση με πέρσι. Επίσης, το 62% του δείγματος των επιχειρήσεων λέει ότι θα ήθελε να επέκταση της μείωσης των ενοικίων στο 40% και το 71% απαντά ότι δεν θέλει να ενταχθεί σε κάποιο πρόγραμμα χρηματοδότησης.
Κλείνοντας ο κ. Ζαΐρης είπε για την επόμενη μέρα ότι αναδιατάσσεται η αγορά της λιανικής και πλέον ένα μεγάλο κομμάτι από τους εμπορικούς δρόμους θα γίνει πλατφόρμες. Εκεί θα μεταφερθούν οι εμπορικές «πιάτσες».
Διοργανωτής της εσπερίδας ήταν η Πανελλήνια Ένωση Λογιστών Οικονομολόγων (ΠΑ.Ε.Λ.Ο.) και τόσο ο πρόεδρος, κ. Βασίλης Παναγιωτόπουλος, όσο και ο αντιπρόεδρος, κ. Λάμπρος Μπέλεσης, ευχαρίστησαν όλους τους ομιλητές για τις ειδήσεις, τις αναλύσεις και τις απαντήσεις τους στα ερωτήματα των συμμετεχόντων. Υποσχέθηκαν να διοργανώσουν στο άμεσο μέλλον παρόμοιες ενημερωτικές συζητήσεις με στόχο την ενημέρωση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τη σωστή ενημέρωση των συναδέλφων λογιστών οικονομολόγων.
Όλοι οι ομιλητές εξήραν το σημαντικό συμβουλευτικό έργο που επιτελούν οι οικονομολόγοι λογιστές ως σύμβουλοι που βοηθούν στη συνέχιση της δραστηριότητας και στην εύρρωστη λειτουργία των επιχειρήσεων.
