της Δήμητρας Μανιφάβα
Ως καταναλωτές θα αντιμετωπίζεται πλέον μερίδα των πολύ μικρών επιχειρήσεων, καθώς θα καλύπτονται από τους γενικούς όρους συναλλαγών και θα προστατεύονται όταν οι προμηθευτές εφαρμόζουν καταχρηστικούς όρους. Αυτή είναι μία από τις πολλές αλλαγές που επέρχονται στον νόμο 2251/1994 περί προστασίας του καταναλωτή και περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο για την εκπλήρωση των προαπαιτούμενων. Οι αλλαγές στον νόμο περί προστασίας του καταναλωτή ήταν ούτως ή άλλως επιβεβλημένες λόγω της ανάγκης εκσυγχρονισμού και κωδικοποίησής του, ενώ οι αδυναμίες του είχαν εντοπιστεί και από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης στο πλαίσιο της τρίτης εργαλειοθήκης ανταγωνισμού. Σημειώνεται πάντως ότι οι αλλαγές που επέρχονται στην προστασία των καταναλωτών δεν καταλαμβάνουν υφιστάμενες συμβάσεις, αλλά μόνο στην περίπτωση που αυτές ανανεωθούν. Επιπλέον, προβλέπεται ότι οι αλλαγές αυτές θα ισχύσουν σε δύο μήνες από την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, δηλαδή από τα μέσα Μαρτίου κι έπειτα.
Οι κυριότερες αλλαγές στη νομοθεσία περί καταναλωτή είναι οι ακόλουθες:
- Οι διατάξεις περί των γενικών όρων συμβάσεων (οι όροι που έχουν διατυπωθεί εκ των προτέρων για μελλοντικές συμβάσεις) εφαρμόζονται σε κάθε σύμβαση, ανεξαρτήτως εάν ο αντισυμβαλλόμενος του προμηθευτή είναι καταναλωτής, εάν πληρούνται σωρευτικά οι ακόλουθες προϋποθέσεις: α) η σύμβαση περιλαμβάνει όροι οι οποίοι δεν έχουν αποτελέσει αντικείμενο ατομικής διαπραγμάτευσης μεταξύ των μερών, β) ο αντισυμβαλλόμενος πληροί τα κριτήρια της πολύ μικρής επιχειρήσεις με βάση τον νόμο 4308/2014 και γ) ο αντισυμβαλλόμενος του προμηθευτή πληροί τα κριτήρια της πολύ μικρής επιχείρησης. Σημειώνεται ότι με βάση τον νόμο 4308/2014 πολύ μικρές είναι οι επιχειρηματικές οντότητες που πληρούν δύο από τα τρία παρακάτω κριτήρια: α) σύνολο ενεργητικού έως 350.000 ευρώ, β) τζίρος έως 700.000 ευρώ και γ) προσωπικό έως 10 άτομα.
- Υιοθετείται πλέον ένας σαφής ορισμός για τον καταναλωτή, αντικαθιστώντας τους πολλούς διαφορετικούς που περιλαμβάνεται η υφιστάμενη νομοθεσία ως αποτέλεσμα των πολλών και αποσπασματικών τροποποιήσεών της. Έτσι καταναλωτής είναι κάθε φυσικό πρόσωπο το οποίο ενεργεί για λόγους οι οποίοι δεν εμπίπτουν στην εμπορική, επιχειρηματική, βιοτεχνική ή ελευθέρια επαγγελματική του δραστηριότητα.
- Προβλέπεται υποχρεωτική εγγύηση τουλάχιστον ενός έτους και στην περίπτωση πώλησης μεταχειρισμένων αγαθών.
- Θεσμοθετούνται κανόνες για την εμπορική εγγύηση (αυτή που παρέχεται πέραν της υποχρεωτικής, της νόμιμης εγγύησης).
- Ορίζεται η υποχρεωτική παροχής τεχνικής υποστήριξης και ανταλλακτικών για δύο χρόνια μετά την αγορά του προϊόντος, όταν πρόκειται για διαρκή καταναλωτικά αγαθά.
- Προστέθηκαν και άλλες περιπτώσεις που κάποια προϊόντα μπορεί να θεωρηθούν ότι θίγουν την πνευματική, ψυχική και ηθική ανάπτυξη των ανηλίκων. Συγκεκριμένα προβλέπεται επιπλέον ότι μπορεί να απαγορευθούν προϊόντα που καλλιεργούν διακρίσεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού, εγείρουν έμμεσα ή άμεσα πρόωρα τον ερωτισμό με σεξουαλικά μηνύματα που δεν συνάδουν με την εικόνα και τα χαρακτηριστικά της παιδικής ηλικίας ή αναπαράγουν έμφυλα στερεότυπα. Επίσης, μπορεί να επιβληθούν περιορισμοί στην κυκλοφορία προϊόντων που εξοικειώνουν άμεσα ή έμμεσα τους ανηλίκους με ασεβείς ή ανήθικες πράξεις.
- Θα επιτρέπεται οι καταναλωτικές οργανώσεις να δέχονται ενισχύσεις και εισφορές από τις αναγνωρισμένες πανελλήνιες και περιφερειακές ενώσεις προμηθευτών, όπως τα επιμελητήρια και οι δευτεροβάθμιες ή τριτοβάθμιες ενώσεις αυτών (ομοσπονδίες ή συνομοσπονδίες, πανελλήνιους ή περιφερειακούς συνδέσμους).
